Νέα παρέμβαση στις συντάξεις χηρείας ετοιμάζει η κυβέρνηση – Στο τραπέζι η διατήρηση των ποσών και η αποφυγή αναδρομικών απαιτήσεων
Σημαντικές εξελίξεις δρομολογούνται στο μέτωπο των συντάξεων χηρείας, καθώς το υπουργείο Εργασίας επεξεργάζεται νέο πλαίσιο ρυθμίσεων που αναμένεται να επηρεάσει χιλιάδες δικαιούχους σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι αλλαγές έρχονται σε μια περίοδο έντονης ανησυχίας για τους συνταξιούχους που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου, ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες δικαστικές εξελίξεις και την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση για το καθεστώς των εθνικών συντάξεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση αναμένεται μέσα στον Ιούνιο να παρουσιάσει νομοθετική πρωτοβουλία, με στόχο να δώσει οριστικές απαντήσεις σε ζητήματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα εδώ και χρόνια.
Το μεγάλο αγκάθι των περικοπών μετά την τριετία
Ένα από τα βασικότερα θέματα που καλείται να αντιμετωπίσει το υπουργείο αφορά τις μειώσεις που προβλέπονται στις συντάξεις χηρείας μετά τη συμπλήρωση τριών ετών από τον θάνατο του συνταξιούχου.
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι ο επιζών σύζυγος λαμβάνει κανονικά τη σύνταξη για τα πρώτα τρία χρόνια. Ωστόσο, μετά την παρέλευση της τριετίας, εφόσον εργάζεται, αυτοαπασχολείται ή λαμβάνει άλλη σύνταξη, ενεργοποιείται μηχανισμός περικοπής που μπορεί να μειώσει σημαντικά το ποσό που καταβάλλεται.
Παρότι οι συγκεκριμένες μειώσεις προβλέπονται από τον νόμο εδώ και χρόνια, στην πράξη δεν εφαρμόστηκαν ποτέ για χιλιάδες περιπτώσεις, δημιουργώντας ένα σύνθετο ζήτημα που η πολιτεία καλείται πλέον να επιλύσει οριστικά.
Το σχέδιο που εξετάζεται για τις συντάξεις χηρείας
Οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι η νέα ρύθμιση θα κινηθεί σε δύο άξονες.
Ο πρώτος αφορά το θέμα των εθνικών συντάξεων και τον τρόπο που αυτές χορηγούνται όταν ένας συνταξιούχος λαμβάνει περισσότερες από μία συνταξιοδοτικές παροχές.
Ο δεύτερος σχετίζεται με το ποσοστό της σύνταξης χηρείας που καταβάλλεται μετά το πέρας της τριετίας.
Στο υπουργείο εξετάζουν σενάρια που θα διατηρούν υψηλότερα τα ποσά που λαμβάνουν οι δικαιούχοι, αποτρέποντας μεγάλες απώλειες εισοδήματος. Στο πλαίσιο αυτό συζητείται η διατήρηση της παροχής στο 70% της σύνταξης του θανόντος, αντί για τα χαμηλότερα επίπεδα που θα μπορούσαν να προκύψουν από την πλήρη εφαρμογή των προβλεπόμενων μειώσεων.
Παράλληλα, εξετάζεται η οριστική διευθέτηση περίπου 118.000 υποθέσεων στις οποίες οι περικοπές δεν εφαρμόστηκαν ποτέ, ενώ ειδική πρόβλεψη αναμένεται και για χιλιάδες συντάξεις χηρείας του Δημοσίου.
Δεν θα ζητηθούν αναδρομικά
Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που απασχολούν τους συνταξιούχους είναι το ενδεχόμενο επιστροφής χρημάτων για τα χρόνια κατά τα οποία οι μειώσεις δεν εφαρμόστηκαν.
Ωστόσο, κυβερνητικά στελέχη έχουν ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν υπάρχει πρόθεση να αναζητηθούν αναδρομικά ποσά από τους δικαιούχους.
Η θέση αυτή διατυπώθηκε δημοσίως από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, η οποία διαβεβαιώνει ότι δεν πρόκειται να επιβληθούν νέες επιβαρύνσεις σε χήρες και χήρους συνταξιούχους που ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένες οικονομικές δυσκολίες.
Η συγκεκριμένη δέσμευση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς χιλιάδες συνταξιούχοι φοβούνταν ότι θα βρεθούν αντιμέτωποι με απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων πολλών ετών.
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας
Καταλυτικό ρόλο στις εξελίξεις έπαιξε η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με τη χορήγηση περισσότερων της μίας εθνικών συντάξεων.
Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι η λογική περιορισμού της δεύτερης εθνικής σύνταξης βρίσκεται σε συμφωνία με το ισχύον ασφαλιστικό πλαίσιο. Παρ’ όλα αυτά, ακύρωσε τη σχετική εγκύκλιο που είχε εκδοθεί το 2021, θεωρώντας ότι ξεπερνούσε τα όρια μιας απλής ερμηνευτικής οδηγίας.
Η απόφαση αυτή δεν φέρνει άμεσες αλλαγές στις καταβαλλόμενες συντάξεις, ωστόσο αφήνει ανοιχτό το πεδίο για νέες νομοθετικές παρεμβάσεις στο μέλλον.
Η αντιπαράθεση για 300.000 συντάξεις χηρείας
Την ίδια στιγμή, παραμένει ανοιχτή η συζήτηση γύρω από τον τρόπο υπολογισμού χιλιάδων συντάξεων χηρείας που απονεμήθηκαν μετά το 2016.
Το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων έχει υποστηρίξει ότι μεγάλος αριθμός δικαιούχων λαμβάνει χαμηλότερα ποσά από αυτά που θα έπρεπε, καθώς οι συντάξεις υπολογίστηκαν με βάση τον επανυπολογισμό της σύνταξης του θανόντος και όχι με βάση το ποσό που εισέπραττε κατά τον χρόνο του θανάτου του.
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των συνταξιούχων, οι απώλειες μπορεί να φτάνουν κατά μέσο όρο τα 110 ευρώ τον μήνα για κάθε δικαιούχο.
Από την άλλη πλευρά, ο e-ΕΦΚΑ απορρίπτει τις αιτιάσεις περί λανθασμένων υπολογισμών, επισημαίνοντας ότι όλες οι συντάξεις έχουν εκδοθεί σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τους κανόνες που προβλέπουν οι ασφαλιστικοί νόμοι.
Τι πρέπει να περιμένουν οι δικαιούχοι
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για περισσότερους από 130.000 δικαιούχους συντάξεων χηρείας, καθώς οι τελικές αποφάσεις της κυβέρνησης θα καθορίσουν το ύψος των παροχών που θα συνεχίσουν να λαμβάνουν.
Το βασικό μήνυμα που εκπέμπεται προς το παρόν είναι ότι δεν σχεδιάζονται νέες μειώσεις ούτε απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων, ενώ αναζητείται μια μόνιμη λύση που θα βάλει τέλος στην πολυετή αβεβαιότητα γύρω από το συγκεκριμένο ασφαλιστικό ζήτημα.
