Νέα δεδομένα φαίνεται πως διαμορφώνονται για εκατομμύρια συνταξιούχους, καθώς στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκονται παρεμβάσεις που μπορούν να αυξήσουν έμμεσα τις αποδοχές μέσα στο 2027, μέσω μείωσης ή ακόμη και κατάργησης βασικών κρατήσεων στις συντάξεις.
Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ήδη το νέο πακέτο μέτρων που αναμένεται να παρουσιαστεί στη φετινή ΔΕΘ από τον πρωθυπουργό Κυριάκος Μητσοτάκης, με το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων να εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι συνταξιούχοι, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι εξετάζονται τρεις διαφορετικές παρεμβάσεις που αφορούν την ΕΑΣ και τις κρατήσεις υπέρ υγείας, οι οποίες εδώ και χρόνια μειώνουν σημαντικά τα τελικά ποσά που καταβάλλονται κάθε μήνα.
Το επίδομα των 300 ευρώ ήταν μόνο η αρχή
Η πρόσφατη απόφαση για αύξηση του μόνιμου επιδόματος των συνταξιούχων από 250 σε 300 ευρώ θεωρείται μόνο το πρώτο βήμα ενός μεγαλύτερου σχεδίου στήριξης.
Το αυξημένο ποσό αναμένεται να καταβληθεί τον Νοέμβριο, όμως πριν από αυτό, τον Σεπτέμβριο, αναμένεται να παρουσιαστεί το νέο «πακέτο ΔΕΘ», το οποίο θα περιλαμβάνει φορολογικές ελαφρύνσεις, παροχές και πιθανές μόνιμες αυξήσεις μέσω περιορισμού ασφαλιστικών κρατήσεων.
Το βασικό σενάριο που εξετάζεται είναι να αυξηθεί το καθαρό ποσό που λαμβάνουν οι συνταξιούχοι χωρίς να δοθούν άμεσες οριζόντιες αυξήσεις στις συντάξεις.
Τα 3 σενάρια που εξετάζονται για τις συντάξεις
1. Αλλαγή στην ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις
Το πρώτο και πιο συζητημένο σενάριο αφορά την αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία επιβάλλεται σήμερα σε κύριες συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ.
Σήμερα, η εισφορά υπολογίζεται πάνω σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης, κάτι που δημιουργεί μεγάλες στρεβλώσεις και αδικίες, ιδιαίτερα όταν κάποιος περνά σε υψηλότερο κλιμάκιο.
Το σχέδιο που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει νέο τρόπο υπολογισμού, παρόμοιο με τη φορολογία εισοδήματος. Δηλαδή, η κράτηση θα εφαρμόζεται μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει κάθε κλίμακα και όχι σε όλο το ποσό.
Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες συνταξιούχοι θα δουν μικρότερες κρατήσεις και άρα υψηλότερες καθαρές αποδοχές κάθε μήνα.
Για παράδειγμα, σήμερα συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.600 ευρώ πληρώνει 48 ευρώ ΕΑΣ κάθε μήνα. Με το νέο μοντέλο, η κράτηση θα μπορούσε να μειωθεί περίπου στα 20 ευρώ.
Το κόστος του μέτρου υπολογίζεται στα 150 εκατ. ευρώ, κάτι που μέχρι σήμερα είχε «παγώσει» την εφαρμογή του.
Ποιοι θεωρούνται οι πιο αδικημένοι
Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις εντοπίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:
- Συνταξιούχοι με αποδοχές από 1.784 έως 2.080 ευρώ, όπου η κράτηση διπλασιάζεται απότομα από 3% σε 6%.
- Υψηλοσυνταξιούχοι με αποδοχές άνω των 2.200 ευρώ, οι οποίοι χάνουν ακόμη και πάνω από 500 ευρώ τον μήνα λόγω ΕΑΣ.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κρατήσεις φτάνουν ακόμη και το 14%, δημιουργώντας τεράστιες απώλειες στο τελικό ποσό της σύνταξης.
2. Μείωση ή κατάργηση της κράτησης υγείας 6% στις επικουρικές
Το δεύτερο σενάριο αφορά την Εισφορά Ασθένειας στις επικουρικές συντάξεις, η οποία σήμερα ανέρχεται στο 6%.
Η κυβέρνηση εξετάζει είτε τη μείωσή της στο 3% είτε ακόμη και την πλήρη κατάργησή της.
Αν εφαρμοστεί η μείωση στο μισό, οι συνταξιούχοι θα δουν αυξήσεις περίπου από 6 έως 12 ευρώ τον μήνα στις επικουρικές τους αποδοχές.
Σε περίπτωση πλήρους κατάργησης, τα ποσά θα διπλασιαστούν.
Το συγκεκριμένο μέτρο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς οι επικουρικές συντάξεις δεν έχουν λάβει ουσιαστικές αυξήσεις τα τελευταία χρόνια, παρά τα πλεονάσματα που εμφανίζει ο ΕΦΚΑ στον κλάδο της επικουρικής ασφάλισης.
Παράλληλα, η συγκεκριμένη εισφορά αποτελεί μνημονιακό μέτρο που επιβλήθηκε το 2015 και εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα.
3. Κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις
Το τρίτο σενάριο αφορά την πλήρη κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ.
Σήμερα περίπου 280.000 συνταξιούχοι επιβαρύνονται με την εισφορά αυτή, η οποία ξεκινά από 3% και αυξάνεται σταδιακά μέχρι και 10%.
Αν τελικά προχωρήσει η κατάργησή της, οι δικαιούχοι θα μπορούσαν να δουν αυξήσεις που κατά μέσο όρο θα φτάνουν τα 15 ευρώ τον μήνα.
Το σενάριο αυτό θεωρείται πιο πιθανό αν δεν προχωρήσει η μεγάλη αλλαγή στην ΕΑΣ των κύριων συντάξεων.
Κλειδί οι αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Καθοριστικό ρόλο στις τελικές αποφάσεις αναμένεται να παίξει και η πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο στις 10 Ιουνίου 2026.
Το ανώτατο δικαστήριο καλείται να αποφασίσει εάν ο σημερινός τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ είναι συνταγματικά ορθός ή αν η εισφορά πρέπει να επιβάλλεται μόνο στο ποσό που υπερβαίνει τα 1.400 ευρώ.
Εάν υπάρξει δικαστική ανατροπή, τότε ανοίγει ο δρόμος για συνολική αλλαγή στον μηχανισμό υπολογισμού των κρατήσεων.
Πότε θα φανεί τι αποφασίζει η κυβέρνηση
Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται μέσα στο καλοκαίρι, ώστε το νέο πακέτο να παρουσιαστεί επίσημα στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο.
Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι όποια μέτρα επιλεγούν θα τεθούν σε εφαρμογή από το 2027, λειτουργώντας ως έμμεσες αλλά μόνιμες αυξήσεις για εκατομμύρια συνταξιούχους που βλέπουν εδώ και χρόνια τις κρατήσεις να «ροκανίζουν» το εισόδημά τους.
