Χιλιάδες ασφαλισμένοι μπορούν να καλύψουν τα κενά τους και να βγουν στη σύνταξη – Τι προβλέπει η προαιρετική ασφάλιση του ΕΦΚΑ
Μια σημαντική δυνατότητα που παραμένει άγνωστη σε πολλούς ασφαλισμένους μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση αλλά δεν διαθέτουν τα απαραίτητα ένσημα. Πρόκειται για την προαιρετική ασφάλιση, ένα εργαλείο που επιτρέπει σε μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες να συνεχίσουν να ασφαλίζονται ώστε να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο και να κατοχυρώσουν δικαίωμα σύνταξης.
Η συγκεκριμένη επιλογή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για χιλιάδες ασφαλισμένους που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν πλασματικούς χρόνους ασφάλισης ή διαπιστώνουν ότι οι αναγνωρίσεις που δικαιούνται δεν επαρκούν για να καλύψουν τα ελλείποντα έτη.
Ποιοι μπορούν να μπουν σε προαιρετική ασφάλιση
Το μέτρο απευθύνεται σε όσους έχουν διακόψει την υποχρεωτική τους ασφάλιση αλλά εξακολουθούν να επιδιώκουν τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων για σύνταξη.
Βασική προϋπόθεση είναι να διαθέτουν τουλάχιστον πέντε χρόνια ασφάλισης, δηλαδή 1.500 ημέρες εργασίας. Παράλληλα, εφόσον η αίτηση κατατεθεί μέσα σε ένα έτος από τη διακοπή της ασφάλισης, απαιτούνται τουλάχιστον 300 ημέρες ασφάλισης κατά την τελευταία πενταετία.
Εναλλακτικά, η ένταξη μπορεί να γίνει και με 3.000 ημέρες ασφάλισης συνολικά, ανεξαρτήτως χρονικής περιόδου.
Απαραίτητες είναι επίσης:
- Η διακοπή της υποχρεωτικής ασφάλισης.
- Η πιστοποίηση εργασιακής ικανότητας από αρμόδια υγειονομική επιτροπή.
- Η απουσία ληξιπρόθεσμων οφειλών ή η ύπαρξη ενεργής ρύθμισης που τηρείται κανονικά.
Πώς γίνεται η αίτηση στον ΕΦΚΑ
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στην αρμόδια τοπική υπηρεσία του ΕΦΚΑ και να καταθέσουν αίτηση υπαγωγής.
Κατά τη διαδικασία έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν αν επιθυμούν συνέχιση ασφάλισης:
- μόνο για σύνταξη,
- μόνο για υγειονομική περίθαλψη,
- ή και για τους δύο κλάδους.
Η επιλογή αυτή καθορίζει το ύψος των εισφορών αλλά και τα δικαιώματα που θα διατηρήσει ο ασφαλισμένος στο μέλλον.
Η παγίδα που μπορεί να κοστίσει τη σύνταξη
Ένα από τα σημεία που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή αφορά την καταβολή των εισφορών.
Οι εισφορές πρέπει να πληρώνονται εμπρόθεσμα κάθε μήνα. Σε διαφορετική περίπτωση επιβάλλονται προσαυξήσεις και πρόσθετες επιβαρύνσεις.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι οφειλές που παραμένουν απλήρωτες για διάστημα μεγαλύτερο των δύο ετών ουσιαστικά οδηγούν σε απώλεια του δικαιώματος συνέχισης της προαιρετικής ασφάλισης.
Σε μια τέτοια περίπτωση ο ασφαλισμένος δεν μπορεί απλώς να εξοφλήσει τα χρέη και να συνεχίσει. Θα χρειαστεί να υποβάλει νέα αίτηση και να εξεταστεί εκ νέου αν πληροί όλες τις προϋποθέσεις ένταξης.
Πότε σταματά η προαιρετική ασφάλιση
Η διακοπή μπορεί να γίνει με αίτημα του ίδιου του ασφαλισμένου και ισχύει από τον επόμενο μήνα της έγκρισης.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις αυτόματης διακοπής, όπως:
- η συνταξιοδότηση λόγω γήρατος,
- η συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας,
- η ανάληψη νέας εργασίας,
- ο θάνατος του ασφαλισμένου.
Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει δυνατότητα επανένταξης μέσω νέας αίτησης, εφόσον εξακολουθούν να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Πόσο κοστίζει για τους μισθωτούς
Για τους μισθωτούς, το κόστος της προαιρετικής ασφάλισης υπολογίζεται ουσιαστικά με τρόπο αντίστοιχο της εξαγοράς πλασματικών ετών.
Η σημαντική διαφορά είναι ότι δεν υπάρχει ανώτατο όριο χρόνου. Έτσι κάποιος μπορεί να ασφαλιστεί προαιρετικά για όσο διάστημα χρειάζεται προκειμένου να συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο συνταξιοδότησης.
Οι ασφαλισμένοι αναλαμβάνουν ολόκληρη την ασφαλιστική επιβάρυνση, δηλαδή τόσο το τμήμα που αντιστοιχεί στον εργαζόμενο όσο και εκείνο του εργοδότη.
Σήμερα η εισφορά για τον κλάδο σύνταξης ανέρχεται στο 20%.
Η επιλογή θεωρείται ιδιαίτερα συμφέρουσα για εργαζομένους που αποχώρησαν μέσω προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου σε τράπεζες και δημόσιες επιχειρήσεις και βρίσκονται λίγα χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση.
Τι ισχύει για τους ελεύθερους επαγγελματίες
Για τους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους εφαρμόζεται διαφορετικό σύστημα.
Η μηνιαία εισφορά καθορίζεται από την ασφαλιστική κατηγορία που θα επιλέξει ο ασφαλισμένος, με ελάχιστο όριο την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία.
Η επιλογή αυτή πραγματοποιείται κατά την ένταξη και παραμένει σταθερή.
Ειδικές προβλέψεις υπάρχουν για όσους είχαν παράλληλα μισθωτή εργασία, καθώς μπορούν να επιλέξουν το καθεστώς ασφάλισης που τους εξυπηρετεί περισσότερο.
Η μεγάλη διαφορά από τα πλασματικά έτη
Πολλοί ασφαλισμένοι συγχέουν την προαιρετική ασφάλιση με την αναγνώριση πλασματικών χρόνων.
Ωστόσο πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές διαδικασίες.
Η αναγνώριση πλασματικού χρόνου λειτουργεί αναδρομικά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για θεμελίωση δικαιωμάτων σε παλαιότερα έτη.
Αντίθετα, η προαιρετική ασφάλιση αφορά αποκλειστικά τον μελλοντικό χρόνο και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να «γυρίσει πίσω» τον ασφαλιστικό χρόνο.
Για τον λόγο αυτό αρκετοί ασφαλισμένοι θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά ποια από τις δύο επιλογές τους συμφέρει περισσότερο, καθώς η διαφορά μπορεί να επηρεάσει ακόμη και το όριο ηλικίας εξόδου στη σύνταξη.
Σε κάθε περίπτωση, η προαιρετική ασφάλιση παραμένει σήμερα ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για όσους θέλουν να εξασφαλίσουν πλήρη σύνταξη και να αποφύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις λίγο πριν από την έξοδο από την αγορά εργασίας.
