Σε μια εποχή που το κόστος ζωής αυξάνεται και οι κοινωνικές παροχές συρρικνώνονται, οι συνταξιούχοι στην Ελλάδα βρίσκονται στο επίκεντρο μιας κατάστασης που μοιάζει όλο και πιο ασφυκτική. Άνθρωποι που εργάστηκαν για δεκαετίες, προσφέροντας στην οικονομία και την κοινωνία, σήμερα βλέπουν τις αποδοχές τους να εξανεμίζονται μέσα από έναν λαβύρινθο κρατήσεων και φόρων.
Ο βασικότερος λόγος που το καθαρό ποσό των συντάξεων παρουσιάζει τόσο μεγάλη μείωση είναι το σύστημα των περικοπών και εισφορών που συνεχίζει να επιβάλλεται. Ιδιαίτερα η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) αποτελεί έναν μηχανισμό που πλήττει άμεσα τα μεσαία και υψηλότερα εισοδήματα, μετατρέποντας την προσδοκία μιας αξιοπρεπούς συνταξιοδότησης σε έναν συνεχή αγώνα επιβίωσης.
Φορολογικό σύστημα που συνθλίβει τους απόμαχους
Η συνολική επιβάρυνση των συνταξιούχων μπορεί να φτάσει έως και το 22% του ποσού που δικαιούνται. Η κατανομή αυτής της περικοπής βασίζεται σε τέσσερα βασικά στοιχεία: η εισφορά για την υγειονομική περίθαλψη, ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών, η προσωπική διαφορά που εφαρμόζεται από το 2016, και φυσικά, η ΕΑΣ.
Το πρόβλημα ξεκινά από τις αλλεπάλληλες περικοπές που εφαρμόστηκαν από το 2010 μέχρι και το 2019, ενώ η υποτιθέμενη “σταθερότητα” των τελευταίων ετών αποδείχθηκε πλασματική. Οι αυξήσεις που δόθηκαν ήταν ελάχιστες και κάτω από τον πληθωρισμό, με αποτέλεσμα η αγοραστική δύναμη των συνταξιούχων να μειώνεται σταθερά.
Ενας φόρος χωρίς λογική: η περίπτωση της ΕΑΣ
Η ΕΑΣ πλήττει κυρίως όσους λαμβάνουν συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ μεικτά, δημιουργώντας ένα φαινόμενο «αντίστροφης επιβράβευσης». Περίπου 400.000 συνταξιούχοι υπόκεινται σε αυτήν την εισφορά, η οποία αφαιρείται επιπλέον των κανονικών κρατήσεων. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι συνταξιούχοι με υψηλότερες εισφορές κατά την εργασιακή τους ζωή, σήμερα τιμωρούνται με μεγαλύτερες κρατήσεις.
Η Ανώτατη Συνομοσπονδία Συνταξιούχων έχει επανειλημμένα επισημάνει αυτή την αδικία και ζητά την κατάργηση της εισφοράς, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί το βάρος της χρηματοδότησης του κράτους να πέφτει συνεχώς στους ώμους όσων έχουν αποσυρθεί από την ενεργό δράση.
Νομοθετικές εξελίξεις χωρίς ουσία
Παρά τις υποσχέσεις, ο νόμος 5162/2024 όχι μόνο δεν κατήργησε την ΕΑΣ, αλλά την ενίσχυσε θεσμικά. Από τους περίπου 440.000 συνταξιούχους που επηρεάζονται, μόλις 93.606 απαλλάχθηκαν μερικώς ή πλήρως. Οι υπόλοιποι συνεχίζουν να πληρώνουν ακριβώς τα ίδια ποσά.
Μέχρι σήμερα, οι συνταξιούχοι έχουν συνεισφέρει πάνω από 10 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω της ΕΑΣ, χωρίς να έχουν δει καμία ανταποδοτικότητα. Αυτό το γεγονός ενισχύει το αίσθημα κοινωνικής αδικίας και απογοήτευσης απέναντι στην πολιτεία.
Φορολογική άνιση μεταχείριση και στρεβλή τιμαριθμοποίηση
Η πρώτη μεγάλη στρέβλωση είναι ότι η ΕΑΣ επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ, χωρίς να εφαρμόζεται το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ, που ισχύει για άλλες κατηγορίες φορολογουμένων. Η εισφορά αφαιρείται απευθείας από το μικτό ποσό της σύνταξης, κάτι που ισοδυναμεί με άμεσο φόρο χωρίς καμία αναγνώριση βασικών εξόδων διαβίωσης.
Η δεύτερη αφορά την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των κλιμακίων της ΕΑΣ. Η απουσία λογικής προσαρμογής δημιουργεί τεράστιες ανισότητες: άτομα με ελάχιστα υψηλότερη σύνταξη από άλλους, καταλήγουν να λαμβάνουν λιγότερα καθαρά, λόγω αυξημένης επιβάρυνσης.
Η κοινωνική απαίτηση για δικαιοσύνη
Οι συνταξιούχοι δεν διεκδικούν προνόμια, αλλά το αυτονόητο: σεβασμό. Ζητούν την κατάργηση της ΕΑΣ, δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών και ένα σύστημα που δεν τιμωρεί όσους δούλεψαν περισσότερο. Ζητούν να σταματήσει η στρέβλωση της προσωπικής διαφοράς και να εξασφαλιστεί σταθερότητα και προβλεψιμότητα στις απολαβές τους.
Η αδιαφορία της πολιτείας απέναντι σε αυτά τα αιτήματα εντείνει την κοινωνική δυσαρέσκεια και διαβρώνει την εμπιστοσύνη στο κράτος. Η εξασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης για τους συνταξιούχους δεν είναι πολιτική επιλογή, αλλά κοινωνικό καθήκον.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
