Με μια κίνηση που αναμένεται να αλλάξει τα δεδομένα για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να βάλει τέλος στην προσωπική διαφορά και στο πολυετές «πάγωμα» των αυξήσεων. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο έχει εισηγηθεί στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη την πλήρη ενσωμάτωση της προσωπικής διαφοράς στις καταβαλλόμενες συντάξεις, ένα μέτρο που αφορά περίπου 670.000 δικαιούχους. Το σχέδιο αυτό αναμένεται να ανακοινωθεί επίσημα στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), στο πλαίσιο του συνολικού πακέτου ενίσχυσης εισοδημάτων.
Τι αλλάζει με την προσωπική διαφορά
Η λεγόμενη προσωπική διαφορά είναι το ποσό που διατηρούσαν οι συνταξιούχοι μετά τον επανυπολογισμό των συντάξεων με τους νόμους Κατρούγκαλου και Βρούτση, ώστε να μην υποστούν άμεση μείωση. Στην πράξη, αποτελούσε ένα «μαξιλάρι» που όμως είχε ως συνέπεια να αποκλείονται οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι από τις γενικές αυξήσεις. Έτσι, οι αυξήσεις των τελευταίων τριών ετών (2023, 2024, 2025) δεν πέρασαν στις τσέπες όσων είχαν προσωπική διαφορά, καθώς πρώτα έπρεπε αυτή να μηδενιστεί.
Με την κατάργηση του μέτρου, οι συντάξεις θα επανέλθουν στα αρχικά επίπεδα και από το 2026 θα αρχίσουν να λαμβάνουν κανονικά αυξήσεις. Αυτό σημαίνει ότι οι καθυστερήσεις που για κάποιους έφταναν έως και τα 10 χρόνια, τερματίζονται αυτόματα.
Παραδείγματα αυξήσεων
Για να γίνει κατανοητό, ας δούμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Συνταξιούχος με σύνταξη 1.000 ευρώ, που μετά τον επανυπολογισμό έπαιρνε 800 ευρώ κύρια σύνταξη και 200 ευρώ προσωπική διαφορά, μέχρι σήμερα δεν λάμβανε ουσιαστικές αυξήσεις. Με τις τελευταίες προσαρμογές, η προσωπική διαφορά έχει μειωθεί στα 120 ευρώ, αλλά η πραγματική αύξηση θα ερχόταν μετά από αρκετά χρόνια. Με την κατάργηση, τα 120 ευρώ θα ενσωματωθούν άμεσα στη σύνταξη και από το 2026 θα ξεκινήσουν κανονικές προσαυξήσεις πάνω στο νέο ποσό.
Τα οφέλη ποικίλλουν ανάλογα με το ύψος της σύνταξης:
-
Για χαμηλές συντάξεις 450–500 ευρώ, οι αυξήσεις ξεκινούν από 12 ευρώ το μήνα.
-
Για μέσες συντάξεις της τάξης των 1.300–1.700 ευρώ, τα κέρδη κυμαίνονται μεταξύ 32 και 42 ευρώ.
-
Για συντάξεις κοντά στα 2.200 ευρώ, οι μηνιαίες αυξήσεις φτάνουν τα 55 ευρώ.
Με λίγα λόγια, για πρώτη φορά μετά τα μνημονιακά χρόνια, μεγάλος αριθμός συνταξιούχων θα δει πραγματικές αυξήσεις στην τσέπη του.
Το κόστος για τον προϋπολογισμό
Φυσικά, μια τέτοια απόφαση έχει και σημαντική δημοσιονομική επιβάρυνση. Το 2024 περίπου 1,9 εκατομμύρια συνταξιούχοι έλαβαν αυξήσεις, με συνολικό κόστος 440 εκατ. ευρώ. Αν από το 2026 προστεθούν και οι 670.000 που σήμερα έχουν προσωπική διαφορά, τότε ο λογαριασμός ανεβαίνει κατά 155–160 εκατ. ευρώ ετησίως. Το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι το μέτρο αυτό είναι εντός των αντοχών του προϋπολογισμού και έχει ήδη γίνει προεργασία σε συνεννόηση με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Το εναλλακτικό σενάριο, που προέβλεπε μερική μόνο ενσωμάτωση της προσωπικής διαφοράς, φαίνεται να έχει εγκαταλειφθεί, καθώς θα άφηνε χιλιάδες συνταξιούχους ξανά εκτός αυξήσεων.
Το μόνιμο επίδομα των 250 ευρώ – και η πιθανή αύξηση
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η ενίσχυση του μόνιμου επιδόματος των 250 ευρώ, που θεσμοθετείται από φέτος για άτομα άνω των 65 ετών και για δικαιούχους αναπηρικών συντάξεων. Το επίδομα αυτό θα καταβληθεί για πρώτη φορά στα τέλη Νοεμβρίου.
Ωστόσο, εξετάζεται σοβαρά το σενάριο αύξησης του ποσού στα 350 ή και στα 400 ευρώ, καθώς και η διεύρυνση των δικαιούχων σε μικρότερες ηλικίες, π.χ. από το 62ο έτος. Αν το ποσό αυξηθεί, το κόστος για τον προϋπολογισμό θα κινηθεί από 400 εκατ. ευρώ (στα 350 ευρώ) έως 570 εκατ. ευρώ (στα 400 ευρώ).
Ποιοι βγαίνουν μπροστά
Οι πιο κερδισμένοι από την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς θα είναι όσοι βρίσκονταν για χρόνια «κολλημένοι» χωρίς καμία προσαύξηση, ακόμα κι όταν η οικονομία έδινε τη δυνατότητα για αυξήσεις. Από δημόσιους υπαλλήλους συνταξιούχους μέχρι επαγγελματίες του ΟΑΕΕ και επιστήμονες του πρώην ΕΤΑΑ, χιλιάδες άτομα θα δουν για πρώτη φορά τα εισοδήματά τους να ανεβαίνουν.
Για παράδειγμα, ένας μηχανικός με 37 χρόνια ασφάλισης που σήμερα λαμβάνει 1.483 ευρώ σύνταξη και 184 ευρώ προσωπική διαφορά, θα δει από το 2026 αύξηση περίπου 42 ευρώ, φτάνοντας τα 1.709 ευρώ. Αντίστοιχα, ένας συνταξιούχος του ΟΑΕΕ με σχεδόν 40 χρόνια δουλειάς και συνολική σύνταξη 1.300 ευρώ (μαζί με προσωπική διαφορά) θα δει επιπλέον 32 ευρώ το μήνα.
Η μεγάλη εικόνα
Η απόφαση αυτή έχει διπλό στόχο: από τη μια, να αποκαταστήσει μια ανισότητα που ταλαιπωρούσε για χρόνια συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων· από την άλλη, να δώσει μια έμπρακτη απάντηση στο αίτημα για αύξηση εισοδημάτων εν μέσω πληθωριστικών πιέσεων. Αν συνυπολογίσουμε και το σενάριο αύξησης του επιδόματος των 250 ευρώ, το 2026 προμηνύεται ως χρονιά-σταθμός για τους συνταξιούχους.
Όπως όλα δείχνουν, η ΔΕΘ φέτος θα έχει ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα, με μέτρα που ανατρέπουν τη μιζέρια των τελευταίων χρόνων και φέρνουν για πρώτη φορά προοπτική πραγματικών αυξήσεων.
