Χιλιάδες ασφαλισμένοι που βρίσκονται ένα βήμα πριν από τη σύνταξη συνεχίζουν να αγωνιούν λόγω οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ, φοβούμενοι ότι τα χρέη θα τους αφήσουν εκτός συνταξιοδότησης. Ωστόσο, το ισχύον καθεστώς δίνει τη δυνατότητα σε πολλούς επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες να λάβουν κανονικά σύνταξη, ακόμη και αν δεν έχουν αποπληρώσει πλήρως τις υποχρεώσεις τους προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
Το «κλειδί» βρίσκεται στα ανώτατα όρια οφειλών που αναγνωρίζει ο ΕΦΚΑ, αλλά και στις προϋποθέσεις ηλικίας και ασφάλισης που πρέπει να πληροί κάθε υποψήφιος συνταξιούχος.
Ποιοι μπορούν να βγουν στη σύνταξη με χρέη
Το μέτρο αφορά κυρίως ασφαλισμένους που ανήκουν στις κατηγορίες των ελεύθερων επαγγελματιών, των αυτοαπασχολούμενων και των αγροτών, οι οποίοι συχνά αδυνατούν να εξοφλήσουν τις ασφαλιστικές εισφορές που συσσωρεύτηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Παρότι στο παρελθόν τα χρέη προς τα Ταμεία αποτελούσαν ουσιαστικά «φρένο» για τη συνταξιοδότηση, πλέον υπάρχει η δυνατότητα έκδοσης σύνταξης ακόμη και με ανεξόφλητες οφειλές, υπό συγκεκριμένες όμως προϋποθέσεις.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο:
- Για ασφαλισμένους του e-ΕΦΚΑ το συνολικό χρέος δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ.
- Για ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ το όριο διαμορφώνεται στις 10.000 ευρώ.
Εφόσον οι οφειλές κινούνται μέσα σε αυτά τα επίπεδα, ο ασφαλισμένος μπορεί να καταθέσει αίτηση συνταξιοδότησης χωρίς να απαιτείται πλήρης εξόφληση.
Οι βασικές προϋποθέσεις για σύνταξη
Δεν αρκεί μόνο το ύψος της οφειλής για να εγκριθεί η σύνταξη. Ο ασφαλισμένος θα πρέπει να καλύπτει και τα ηλικιακά καθώς και τα ασφαλιστικά κριτήρια που προβλέπει η νομοθεσία.
Συγκεκριμένα, απαιτείται:
- συμπλήρωση του 67ου έτους ηλικίας ή
- συμπλήρωση του 62ου έτους με τουλάχιστον 40 χρόνια ασφάλισης.
Παράλληλα, πρέπει να έχουν καταβληθεί εισφορές που αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης ή 6.000 ημέρες εργασίας.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν κάποιος έχει σημαντικές οφειλές, δεν αποκλείεται από τη διαδικασία, αρκεί να έχει θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Η μεγάλη παγίδα για όσους ξεπερνούν τα όρια
Το σημαντικότερο πρόβλημα εμφανίζεται στις περιπτώσεις όπου το συνολικό χρέος υπερβαίνει τα επιτρεπόμενα όρια.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ασφαλισμένος δεν μπορεί να πάρει αυτόματα σύνταξη. Θα πρέπει πρώτα να καταβάλει το ποσό που ξεπερνά το πλαφόν που θέτει ο ΕΦΚΑ.
Για παράδειγμα:
- Αν ένας ελεύθερος επαγγελματίας χρωστά 36.000 ευρώ, θα πρέπει να πληρώσει άμεσα τις 6.000 ευρώ που υπερβαίνουν το όριο των 30.000 ευρώ.
- Αν αγρότης του πρώην ΟΓΑ οφείλει 13.000 ευρώ, θα χρειαστεί να εξοφλήσει πρώτα τις 3.000 ευρώ πάνω από το όριο των 10.000 ευρώ.
Η πληρωμή αυτή πρέπει να γίνει μέσα σε διάστημα δύο μηνών από την ενημέρωση του ασφαλισμένου. Αν η προθεσμία περάσει χωρίς εξόφληση, η αίτηση συνταξιοδότησης απορρίπτεται.
Τι γίνεται με το υπόλοιπο χρέος
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία που πολλοί ασφαλισμένοι δεν γνωρίζουν είναι ότι το χρέος δεν «σβήνεται» με την έγκριση της σύνταξης.
Αντίθετα, η οφειλή παραμένει ενεργή και αποπληρώνεται μέσω παρακρατήσεων από τη μηνιαία σύνταξη.
Με απλά λόγια, ο συνταξιούχος θα λαμβάνει μειωμένο ποσό κάθε μήνα μέχρι να ολοκληρωθεί η εξόφληση της οφειλής προς τον ΕΦΚΑ.
Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται αυτόματα και αποτελεί βασική προϋπόθεση για να μπορέσει να προχωρήσει η απονομή της σύνταξης σε περιπτώσεις χρεών.
Έλεγχοι σε καταθέσεις και περιουσιακά στοιχεία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται πλέον και στα περιουσιακά κριτήρια, ειδικά για ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ.
Ο ΕΦΚΑ εξετάζει στοιχεία όπως:
- τραπεζικές καταθέσεις,
- οικονομική κατάσταση,
- περιουσιακά δεδομένα του ασφαλισμένου.
Ουσιαστικά, δεν αξιολογείται μόνο το ύψος του χρέους αλλά και η συνολική οικονομική εικόνα του αιτούντος.
Έτσι, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ασφαλισμένοι με οφειλές ενδέχεται να κληθούν να δικαιολογήσουν οικονομικά στοιχεία πριν δοθεί το «πράσινο φως» για τη σύνταξη.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Όσοι βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση και έχουν χρέη προς τον ΕΦΚΑ καλό είναι να προχωρήσουν εγκαίρως σε έλεγχο της ασφαλιστικής τους εικόνας, ώστε να γνωρίζουν:
- το ακριβές ύψος της οφειλής,
- αν ξεπερνούν τα επιτρεπόμενα όρια,
- πόσα χρόνια ασφάλισης έχουν αναγνωρισμένα,
- αλλά και αν υπάρχουν εκκρεμότητες που μπορεί να καθυστερήσουν την απονομή της σύνταξης.
Σε κάθε περίπτωση, το σημερινό πλαίσιο δίνει μια σημαντική «ανάσα» σε χιλιάδες ασφαλισμένους που διαφορετικά θα έμεναν χωρίς εισόδημα, παρά το γεγονός ότι έχουν φτάσει σε ηλικία συνταξιοδότησης.
