Παρά τις σαρωτικές αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα και τη γενική καθιέρωση των 62 ετών ως βασικού ορίου συνταξιοδότησης, δεν έχουν κλείσει όλες οι «πόρτες» για πρόωρη έξοδο. Αντίθετα, συγκεκριμένες ομάδες ασφαλισμένων διατηρούν ακόμα –και μάλιστα απολύτως νόμιμα– το δικαίωμα να φύγουν νωρίτερα, αρκεί να είχαν προνοήσει εγκαίρως.
Το μυστικό κρύβεται σε μία λέξη: κατοχύρωση. Όσοι είχαν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει δικαίωμα μέχρι και το 2012, συνεχίζουν να επωφελούνται από τα μεταβατικά όρια ηλικίας, ακόμη κι αν καταθέσουν αίτηση συνταξιοδότησης σήμερα ή τα επόμενα χρόνια.
Ποιοι «κλειδώνουν» την έξοδο πριν τα 62
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως γονείς ανήλικων παιδιών, γυναίκες αλλά και άνδρες, που ασφαλίζονταν στο πρώην ΙΚΑ, στο Δημόσιο, στις ΔΕΚΟ και στις τράπεζες. Η κρίσιμη προϋπόθεση δεν είναι το πότε βγαίνει κάποιος στη σύνταξη, αλλά το πότε είχε συμπληρώσει τα απαραίτητα ένσημα και την ανηλικότητα τέκνου.
Αν αυτά συνέβησαν έως το 2012, τότε το δικαίωμα δεν χάνεται. Η ηλικία εξόδου απλώς «μεταφράζεται» με βάση τα μεταβατικά όρια που θεσπίστηκαν από το 2015 και μετά.
ΙΚΑ, ΔΕΚΟ και τράπεζες: Το όριο των 5.500 ημερών
Μία από τις πιο συνηθισμένες –και ταυτόχρονα πιο παρεξηγημένες– κατηγορίες αφορά τις μητέρες (και σε ορισμένες περιπτώσεις πατέρες) ανήλικων τέκνων με ασφάλιση στο ΙΚΑ ή στα Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.
Το «εισιτήριο» εδώ είναι:
-
5.500 ημέρες ασφάλισης
-
ανήλικο παιδί
-
και τα δύο έως το 2010, 2011 ή 2012
Όσες συμπλήρωσαν τις προϋποθέσεις το 2010 κατοχύρωσαν έξοδο σε ηλικίες πολύ χαμηλότερες από τα σημερινά δεδομένα. Για το 2011 και το 2012, τα όρια ανεβαίνουν σταδιακά, ωστόσο παραμένουν σαφώς κάτω από τα 62. Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί η δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών, ώστε να «κλείσει» έγκαιρα ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης.
Δημόσιο – ΔΕΚΟ – Τράπεζες: Η καθοριστική 25ετία
Στον δημόσιο τομέα και στα ειδικά Ταμεία, το καθεστώς είναι ακόμη πιο ευνοϊκό για τους γονείς ανηλίκων. Εδώ, το κλειδί είναι η 25ετία.
Όσοι είχαν συμπληρώσει:
-
25 χρόνια ασφάλισης έως το 2010
-
ή έως το 2011
-
ή έως το 2012
και παράλληλα είχαν ανήλικο παιδί, κατοχυρώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης με όρια ηλικίας που απέχουν σημαντικά από το γενικό καθεστώς. Και σε αυτή την περίπτωση, τα μεταβατικά όρια παίζουν καθοριστικό ρόλο, αρκεί το κρίσιμο ηλικιακό όριο να έχει «πιαστεί» μέσα στην περίοδο 2015–2018.
Η εξαγορά πλασματικών ετών (τέκνα, σπουδές, στρατός) συχνά κάνει τη διαφορά και μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.
Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι: Το απόλυτο «παράθυρο» εξόδου
Ακόμη πιο ισχυρά προνόμια διατηρούν τρίτεκνοι και πολύτεκνοι στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ – τράπεζες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συνταξιοδότηση μπορεί να γίνει χωρίς κανένα ηλικιακό όριο, αρκεί η 20ετία να έχει συμπληρωθεί εγκαίρως.
Για όσους έπιασαν 20ετία:
-
το 2010, η έξοδος γίνεται χωρίς ηλικιακό φραγμό
-
το 2011, το όριο μεταφέρεται στο 52ο έτος
-
το 2012, στο 55ο έτος
Πρόκειται για τις πιο ευνοϊκές διατάξεις που εξακολουθούν να ισχύουν, ακόμη και μετά τις αλλεπάλληλες μεταρρυθμίσεις.
Οι 4 προϋποθέσεις που δεν «συγχωρούν» λάθη
Ειδικά για τις μητέρες ανηλίκων, η πρόωρη σύνταξη δεν είναι δεδομένη. Απαιτείται να συντρέχουν σωρευτικά τέσσερις βασικοί όροι:
-
Ανήλικο παιδί έως το 2012
-
Πρώτη ασφάλιση πριν το 1993
-
Συμπλήρωση ενσήμων ή 25ετίας έως το 2012
-
Κατοχύρωση ηλικιακού ορίου μέσα στα μεταβατικά έτη
Ένα και μόνο έτος διαφοράς μπορεί να μεταφραστεί σε παραμονή έως και 12 χρόνια επιπλέον στην εργασία. Γι’ αυτό και η εξατομικευμένη εξέταση του ασφαλιστικού φακέλου δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα.
