Πώς τα πλασματικά έτη μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για ταχύτερη συνταξιοδότηση – Τα μυστικά, οι προϋποθέσεις και το κόστος
Η έξοδος στη σύνταξη αρκετά χρόνια πριν από το γενικό όριο ηλικίας των 67 ετών αποτελεί στόχο για χιλιάδες εργαζόμενους που αναζητούν τρόπους να κατοχυρώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης νωρίτερα. Ένα από τα σημαντικότερα «εργαλεία» που προσφέρει η ασφαλιστική νομοθεσία είναι η αναγνώριση πλασματικών ετών ασφάλισης, μια διαδικασία που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων.
Σε πολλές περιπτώσεις, η αξιοποίηση των συγκεκριμένων χρόνων επιτρέπει σε ασφαλισμένους να αποχωρήσουν από την εργασία τους έως και επτά χρόνια νωρίτερα, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Τι θεωρείται πλασματικός χρόνος ασφάλισης
Πλασματικά έτη είναι χρονικά διαστήματα που δεν αντιστοιχούν σε πραγματική εργασία ή καταβολή εισφορών μέσω απασχόλησης, ωστόσο αναγνωρίζονται από τα ασφαλιστικά ταμεία ως συντάξιμος χρόνος.
Με τον τρόπο αυτό, ο ασφαλισμένος μπορεί να αυξήσει τεχνητά τον συνολικό χρόνο ασφάλισής του, συμπληρώνοντας πιο εύκολα τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για σύνταξη.
Ανάμεσα στους πιο συνηθισμένους πλασματικούς χρόνους περιλαμβάνονται:
- Η στρατιωτική θητεία
- Ο χρόνος σπουδών
- Τα διαστήματα επιδοτούμενης ανεργίας
- Τα διαστήματα επιδοτούμενης ασθένειας
- Ο χρόνος κύησης και λοχείας
- Ο πλασματικός χρόνος λόγω τέκνων
Η δυνατότητα αξιοποίησης κάθε κατηγορίας εξαρτάται από το ασφαλιστικό καθεστώς του εργαζομένου, το ταμείο στο οποίο ανήκει και το έτος θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Ποιοι μπορούν να κερδίσουν έως και 7 χρόνια
Οι μεγαλύτερες ωφέλειες παρατηρούνται σε ασφαλισμένους που επιδιώκουν σύνταξη με 35ετία ή 40ετία, αλλά και σε όσους επιθυμούν να συμπληρώσουν κρίσιμες προϋποθέσεις, όπως η 25ετία στο Δημόσιο.
Ειδικά στο Δημόσιο, οι ασφαλισμένοι που δεν είχαν συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης έως το 2010 μπορούν να χρησιμοποιήσουν πλασματικούς χρόνους για να θεμελιώσουν δικαίωμα με ευνοϊκότερα όρια ηλικίας.
Για όσους επιδιώκουν συμπλήρωση 25ετίας το 2011 ή το 2012, προβλέπεται η δυνατότητα αναγνώρισης έως και 4 ή 5 πλασματικών ετών αντίστοιχα, γεγονός που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για τη μελλοντική σύνταξη.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει και ο χρόνος λόγω τέκνων.
Οι γονείς μπορούν να αναγνωρίσουν:
- 1 έτος για το πρώτο παιδί
- 2 έτη για το δεύτερο παιδί
- 2 επιπλέον έτη για το τρίτο παιδί
Έτσι, το συνολικό όφελος μπορεί να φτάσει έως και τα 5 πλασματικά έτη μόνο από την οικογενειακή κατάσταση.
Δωρεάν και εξαγοράσιμα πλασματικά έτη
Οι πλασματικοί χρόνοι χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες.
Η πρώτη αφορά τους χρόνους που αναγνωρίζονται χωρίς οικονομική επιβάρυνση, όπως:
- Η επιδοτούμενη ανεργία
- Η επιδοτούμενη ασθένεια
- Η κύηση και λοχεία
Οι χρόνοι αυτοί προσμετρώνται αποκλειστικά για τη συμπλήρωση των ετών ασφάλισης και δεν αυξάνουν το τελικό ποσό της σύνταξης.
Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει χρόνους που αναγνωρίζονται με εξαγορά, όπως:
- Η στρατιωτική θητεία
- Οι σπουδές
- Ορισμένοι πρόσθετοι χρόνοι ασφάλισης
Στην περίπτωση αυτή, ο χρόνος μετρά τόσο για τη θεμελίωση του δικαιώματος όσο και για την αύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά
Το κόστος εξαρτάται από την επαγγελματική ιδιότητα του ασφαλισμένου και το εισόδημά του.
Για τους μισθωτούς, η εξαγορά υπολογίζεται με ποσοστό 20% επί των μικτών αποδοχών του τελευταίου δωδεκαμήνου πριν από την αίτηση αναγνώρισης.
Έτσι, εργαζόμενος με μικτές αποδοχές 1.200 ευρώ θα χρειαστεί περίπου:
- 2.880 ευρώ για 12 μήνες
- 5.760 ευρώ για 24 μήνες
- 8.640 ευρώ για 36 μήνες
Για υψηλότερους μισθούς το κόστος αυξάνεται σημαντικά, καθώς για αποδοχές 2.500 ευρώ η εξαγορά τριών ετών μπορεί να αγγίξει τα 18.000 ευρώ.
Τι ισχύει για ελεύθερους επαγγελματίες
Στους ελεύθερους επαγγελματίες το ποσό συνδέεται με την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει.
Το μηνιαίο κόστος ξεκινά περίπου από 155 ευρώ και αυξάνεται ανάλογα με την ασφαλιστική κλάση.
Ενδεικτικά:
- 12 μήνες αναγνώρισης: από 1.860 ευρώ
- 24 μήνες αναγνώρισης: από 3.720 ευρώ
- 36 μήνες αναγνώρισης: από 5.580 ευρώ
Στις υψηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες το συνολικό κόστος μπορεί να ξεπεράσει τις 13.000 ευρώ για τρία έτη αναγνώρισης.
Πότε συμφέρει η αναγνώριση
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξαγορά πλασματικών ετών δεν αποτελεί πάντα τη βέλτιστη λύση για όλους τους ασφαλισμένους.
Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται έπειτα από αναλυτικό έλεγχο του ασφαλιστικού ιστορικού, των ετών που υπολείπονται για θεμελίωση δικαιώματος και του οικονομικού οφέλους που προκύπτει.
Σε αρκετές περιπτώσεις, το κόστος εξαγοράς αποσβένεται γρήγορα, καθώς ο ασφαλισμένος αποκτά δικαίωμα σύνταξης αρκετά χρόνια νωρίτερα. Σε άλλες όμως, η οικονομική επιβάρυνση μπορεί να είναι μεγαλύτερη από το αναμενόμενο όφελος.
Το βέβαιο είναι ότι τα πλασματικά έτη παραμένουν ένα από τα ισχυρότερα «όπλα» για όσους θέλουν να επιταχύνουν την έξοδό τους από την αγορά εργασίας και να εξασφαλίσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα πριν από τα γενικά όρια ηλικίας.
