Χιλιάδες γυναίκες που εργάστηκαν σε ΔΕΚΟ και τράπεζες ενδέχεται να έχουν τη δυνατότητα να βγουν στη σύνταξη νωρίτερα από τα γενικά όρια ηλικίας, ακόμη και αρκετά χρόνια πριν από τα 67. Το «κλειδί» βρίσκεται σε παλαιές ασφαλιστικές διατάξεις που συνεχίζουν να προστατεύουν συγκεκριμένες κατηγορίες μητέρων, αρκεί να είχαν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει δικαίωμα σε κρίσιμες χρονικές περιόδους.
Οι ρυθμίσεις αφορούν κυρίως γυναίκες που ασφαλίστηκαν πριν από το 1993 σε ειδικά Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών και είχαν συμπληρώσει τόσο τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης όσο και την προϋπόθεση ύπαρξης ανήλικου παιδιού έως το 2010, το 2011 ή το 2012.
Για πολλές ασφαλισμένες, οι συγκεκριμένες διατάξεις λειτουργούν σήμερα σαν «παράθυρο εξόδου», καθώς δίνουν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης με ευνοϊκότερα ηλικιακά όρια, αξιοποιώντας τις μεταβατικές ρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Το μεγάλο «κλειδί» είναι η 25ετία
Σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση, το πιο σημαντικό στοιχείο για τις μητέρες ασφαλισμένες σε ΔΕΚΟ και τράπεζες είναι το πότε συμπληρώθηκε η 25ετία.
Αν η ασφαλισμένη είχε:
- 25 χρόνια ασφάλισης
- ανήλικο παιδί
- και ασφάλιση πριν από το 1993
τότε ενδέχεται να έχει «κλειδώσει» δικαίωμα εξόδου με παλαιότερα όρια ηλικίας.
Η χρονιά συμπλήρωσης της 25ετίας παίζει καθοριστικό ρόλο, καθώς διαφορετικά όρια εφαρμόζονται για όσες θεμελίωσαν δικαίωμα το 2010, διαφορετικά για το 2011 και διαφορετικά για το 2012.
Αυτό σημαίνει ότι δύο ασφαλισμένες με παρόμοιο εργασιακό βίο μπορεί τελικά να έχουν τελείως διαφορετική ηλικία συνταξιοδότησης.
Πώς λειτουργούν τα μεταβατικά όρια ηλικίας
Μετά τις αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα, τα παλαιά όρια ηλικίας αντικαταστάθηκαν από μεταβατικές διατάξεις, οι οποίες συνδέουν το πότε συμπληρώθηκε η απαιτούμενη ηλικία με το τελικό όριο εξόδου.
Στην πράξη, πολλές μητέρες που είχαν ήδη κατοχυρώσει δικαίωμα διατήρησαν τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα από τα γενικά όρια.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η πλήρης σύνταξη μπορεί να δοθεί σε ηλικίες που ξεκινούν περίπου από τα 58,5 έτη και φτάνουν πάνω από τα 62, ανάλογα με το πότε «κλείδωσε» το δικαίωμα και πότε συμπληρώθηκαν οι απαιτούμενες ηλικίες.
Η λεπτομέρεια αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πολλές ασφαλισμένες δεν γνωρίζουν ότι μπορεί να υπάγονται ακόμη στις παλαιές διατάξεις.
Ποιες ασφαλισμένες πρέπει να κάνουν άμεσα έλεγχο
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται για γυναίκες που εργάστηκαν σε:
- πρώην Ταμεία τραπεζών
- ΔΕΗ
- ΟΤΕ
- ΗΣΑΠ
- Ειδικά Ταμεία ΔΕΚΟ
- άλλους φορείς που εντάχθηκαν αργότερα στον ΕΦΚΑ
Σε πολλές περιπτώσεις, ο ασφαλιστικός χρόνος έχει μεταφερθεί από διαφορετικά καθεστώτα ασφάλισης, με αποτέλεσμα να απαιτείται αναλυτικός έλεγχος των ενσήμων και των ετών θεμελίωσης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλές ασφαλισμένες δεν έχουν εξετάσει αν:
- είχαν ανήλικο τέκνο τη σωστή χρονιά
- συμπλήρωσαν εγκαίρως την 25ετία
- εμπίπτουν στις μεταβατικές διατάξεις
- μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα από όσο πιστεύουν
Για τον λόγο αυτό, αρκετές γυναίκες προχωρούν πλέον σε επανέλεγχο του ασφαλιστικού τους φακέλου, καθώς ενδέχεται να προκύπτει δικαίωμα εξόδου που δεν είχαν εντοπίσει.
Τι γίνεται αν δεν έχει κατοχυρωθεί δικαίωμα
Για όσες μητέρες δεν κατάφεραν να συμπληρώσουν τις κρίσιμες προϋποθέσεις έως το 2012, ισχύουν πλέον τα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
Συγκεκριμένα:
- πλήρης σύνταξη στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης
- ή πλήρης σύνταξη στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης
Αυτό σημαίνει ότι η κατοχύρωση πριν από τις αλλαγές του ασφαλιστικού αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη δυνατότητα πρόωρης εξόδου.
Γιατί το θέμα αφορά χιλιάδες γυναίκες
Οι συγκεκριμένες διατάξεις επηρεάζουν μεγάλο αριθμό ασφαλισμένων που εργάστηκαν επί δεκαετίες σε ΔΕΚΟ και τραπεζικά ιδρύματα, ειδικά σε περιόδους όπου ίσχυαν διαφορετικά ασφαλιστικά καθεστώτα.
Πολλές από αυτές τις γυναίκες βρίσκονται σήμερα κοντά στη σύνταξη και αναζητούν τρόπους να αποχωρήσουν νωρίτερα, αποφεύγοντας την παραμονή στην εργασία έως τα 67.
Το ενδιαφέρον παραμένει ιδιαίτερα αυξημένο, καθώς κάθε περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά και ακόμη και μικρές λεπτομέρειες —όπως ένας πλασματικός χρόνος ή η ακριβής ημερομηνία συμπλήρωσης της 25ετίας— μπορούν να αλλάξουν πλήρως το τελικό όριο ηλικίας.
