Η ελληνική πραγματικότητα στις συντάξεις θυμίζει περισσότερο… πολυκατοικία με ρετιρέ, ισόγεια και υπόγεια, παρά δίκαιο ασφαλιστικό σύστημα. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΕΦΚΑ, οι διαφορές ανάμεσα στους συνταξιούχους είναι χαοτικές, με κάποιους να απολαμβάνουν «χρυσές» απολαβές και άλλους να αγωνίζονται να τα βγάλουν πέρα με μερικές εκατοντάδες ευρώ το μήνα.
Οι «προνομιούχοι» με τις πλουσιοπάροχες συντάξεις
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εξακολουθούν να λαμβάνουν εξαιρετικά υψηλές συντάξεις, ειδικά αν προέρχονται από ευνοϊκά ταμεία ή εργοδοτικούς φορείς όπως τράπεζες και το Δημόσιο. Για παράδειγμα, οι συνταξιούχοι της Τράπεζας της Ελλάδος καρπώνονται μέσο μηνιαίο ποσό που φτάνει τα 2.100 ευρώ (!), ενώ στην Εθνική Τράπεζα και την πρώην ΑΤΕ οι αντίστοιχες απολαβές κινούνται στα 1.290 και 1.295 ευρώ.
Ακόμα και οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν τα πάνε άσχημα, καθώς λαμβάνουν κατά μέσο όρο 1.127 ευρώ, ποσό αισθητά μεγαλύτερο από τον γενικό μέσο όρο που δεν ξεπερνά τα 770 ευρώ για τους νέους συνταξιούχους.
Από την άλλη πλευρά της… πραγματικότητας
Σε πιο χαμηλές σφαίρες κινούνται οι συντάξεις των παλαιών ασφαλισμένων ή ελεύθερων επαγγελματιών. Για παράδειγμα, οι παροχές του ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ) για σύνταξη γήρατος φτάνουν κατά μέσο όρο μόλις τα 833 ευρώ. Το ίδιο ισχύει και για όσους επέλεξαν τις χαμηλότερες εισφορές από το 2020 και μετά.
Εννέα στους δέκα επαγγελματίες συνεχίζουν να επιλέγουν την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, κάτι που μακροπρόθεσμα μεταφράζεται σε συντάξεις που δεν ξεπερνούν τα 700 ευρώ. Για παράδειγμα, με 30 χρόνια ασφάλισης στην πρώτη κατηγορία, η προσδοκώμενη σύνταξη δεν υπερβαίνει τα 658 ευρώ, ενώ ακόμα και στα 40 χρόνια παραμονής στην ίδια κλίμακα, η σύνταξη μόλις που φτάνει τα 815 ευρώ.
⚠️ Η μεγάλη παγίδα της «διπλής σύνταξης»
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη για όσους λαμβάνουν δύο κύριες συντάξεις. Εδώ κρύβεται μια άδικη – και καλά κρυμμένη – παγίδα: η εισφορά αλληλεγγύης (ΕΑΣ) υπολογίζεται όχι ξεχωριστά για κάθε σύνταξη, αλλά στο άθροισμα των δύο.
Έτσι, ακόμα και αν οι δύο συντάξεις είναι ξεχωριστά κάτω από τα όρια επιβολής της κράτησης, όταν προστεθούν μαζί, υπερβαίνουν το όριο και… τσουπ, επιβάλλεται μείωση 6% και στις δύο! Για παράδειγμα, συνταξιούχος που λαμβάνει 1.000 ευρώ από το Δημόσιο και 800 ευρώ από δεύτερη πηγή, υπόκειται συνολικά σε κράτηση 108 ευρώ τον μήνα.
«Χαράτσια» χωρίς τέλος
Μέσα στο 2025, οι συνταξιούχοι καλούνται να καταβάλουν συνολικά 2,9 δισεκατομμύρια ευρώ σε κρατήσεις, εκ των οποίων τα 886 εκατ. αφορούν την εισφορά αλληλεγγύης και άλλα 2 δισ. την εισφορά υπέρ υγείας. Κι αν αυτά σας φαίνονται πολλά, προσθέστε και τα περίπου 700 εκατ. που παρακρατούνται λόγω της προσωπικής διαφοράς από 705.000 συνταξιούχους.
Ο νόμος Κατρούγκαλου (4387/2016) φρόντισε να βάλει «ταφόπλακα» στην υπόθεση καθαρής σύνταξης. Με το άρθρο 44, επέβαλε δια παντός εισφορές 6% και στις επικουρικές συντάξεις, ενώ αύξησε και το ποσοστό εισφοράς υπέρ υγείας στις κύριες συντάξεις. Οι κρατήσεις αυτές, παρότι δεν λέγονται επίσημα «φόροι», λειτουργούν σαν τέτοιοι, αφήνοντας καθαρό ποσό πολύ μικρότερο από αυτό που φαίνεται «στα χαρτιά».
Τι μπορεί να κάνει ο ασφαλισμένος;
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που θέλουν αξιοπρεπή σύνταξη θα πρέπει να σκεφτούν σοβαρά την επιλογή ανώτερης κατηγορίας. Η διαφορά στις συντάξεις είναι χαοτική: στην 3η κατηγορία με 35 έτη προκύπτει σύνταξη 925 ευρώ, ενώ στην 6η κατηγορία με 40 έτη η απολαβή εκτοξεύεται στα 1.900 ευρώ.
Κι όμως, η πλειοψηφία μένει «κολλημένη» στην πρώτη κατηγορία, προτιμώντας την πρόσκαιρη ελάφρυνση των 248 ευρώ/μήνα, χωρίς να υπολογίζει ότι μόλις 175 από αυτά θα «μετρήσουν» τελικά για τη σύνταξή του.
Συμπέρασμα: Μην αφήνεις τη σύνταξή σου στην τύχη!
Η σύνταξη στην Ελλάδα εξελίσσεται σε ένα πολύπλοκο, άδικο και στρεβλό σύστημα όπου επιβραβεύεται ο… «έξυπνος» και τιμωρείται ο συνεπής. Όσοι πλήρωσαν πολλά, παίρνουν λίγα. Όσοι πλήρωσαν λίγα, θα πάρουν ελάχιστα. Και όσοι έχουν δύο συντάξεις, απλώς πληρώνουν διπλά!
Αν δεν αλλάξει η φιλοσοφία του συστήματος και δεν δοθεί έμφαση στην ανταποδοτικότητα και τη διαφάνεια, τότε η σύνταξη θα παραμένει ρίσκο – και δυστυχώς όχι ένα που μπορεί να κερδηθεί εύκολα.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
