Χιλιάδες ασφαλισμένοι πλησιάζουν κάθε χρόνο στην έξοδο από την αγορά εργασίας θεωρώντας ότι το μόνο που απομένει είναι η υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης. Ωστόσο, οι ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση προειδοποιούν ότι η προετοιμασία για τη σύνταξη δεν ξεκινά λίγους μήνες πριν από την αποχώρηση, αλλά αρκετά χρόνια νωρίτερα.
Μάλιστα, όπως επισημαίνουν εργατολόγοι και σύμβουλοι ασφάλισης, η σωστή προετοιμασία μπορεί να κάνει τη διαφορά τόσο στον χρόνο απονομής της σύνταξης όσο και στο τελικό ποσό που θα λάβει ο ασφαλισμένος. Ένα λάθος, μια παράλειψη ή ένα κενό στον ασφαλιστικό φάκελο ενδέχεται να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή ακόμη και σε χαμηλότερες αποδοχές για όλη τη διάρκεια της συνταξιοδότησης.
Για τον λόγο αυτό, όσοι βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος καλούνται να προχωρήσουν σε μια σειρά ελέγχων και ενεργειών που μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές.
Η βεβαίωση που πρέπει να ζητηθεί έγκαιρα
Ένα από τα πρώτα βήματα που προτείνουν οι ειδικοί είναι η έκδοση προσυνταξιοδοτικής βεβαίωσης από τον e-ΕΦΚΑ.
Η διαδικασία αυτή επιτρέπει την αναλυτική καταγραφή του ασφαλιστικού βίου του εργαζόμενου και παρέχει μια ξεκάθαρη εικόνα για τα έτη ασφάλισης που έχουν αναγνωριστεί. Παράλληλα, εντοπίζονται τυχόν ελλείψεις ή ανακολουθίες στα στοιχεία που τηρούνται στα αρχεία του ασφαλιστικού φορέα.
Όπως αναφέρουν οι ειδικοί, η συγκεκριμένη ενέργεια καλό είναι να πραγματοποιείται ακόμη και δύο χρόνια πριν από την προγραμματισμένη έξοδο στη σύνταξη, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για διορθώσεις και συμπληρώσεις.
Τα κενά που μπορεί να κοστίσουν ακριβά
Παρά την ψηφιοποίηση των αρχείων των ασφαλιστικών ταμείων, εξακολουθούν να υπάρχουν περιπτώσεις όπου ένσημα ή ολόκληρες περίοδοι ασφάλισης δεν εμφανίζονται στα ηλεκτρονικά συστήματα.
Το πρόβλημα εντοπίζεται συχνότερα σε παλαιότερες περιόδους εργασίας, κυρίως πριν από το 2002, όταν τα στοιχεία τηρούνταν σε διαφορετική μορφή.
Αρκετοί ασφαλισμένοι ανακαλύπτουν λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση ότι λείπουν μήνες ή και χρόνια ασφάλισης. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τόσο τις προϋποθέσεις εξόδου όσο και το ύψος της σύνταξης.
Για τον λόγο αυτό συστήνεται ο έλεγχος του Αναλυτικού και του Συνοπτικού Ιστορικού Ασφάλισης μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ.
Σε περίπτωση που εντοπιστούν ελλείψεις, οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να αναζητήσουν παλαιά ένσημα, συμβάσεις εργασίας, βεβαιώσεις εργοδοτών ή άλλα αποδεικτικά έγγραφα που μπορούν να τεκμηριώσουν τον χρόνο ασφάλισης.
Η παράλληλη ασφάλιση που πολλοί ξεχνούν
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αξιοποίηση της διαδοχικής ή παράλληλης ασφάλισης.
Χιλιάδες εργαζόμενοι έχουν περάσει κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους πορείας από διαφορετικά ασφαλιστικά ταμεία ή έχουν καταβάλει ταυτόχρονα εισφορές σε περισσότερους φορείς.
Η σωστή αναγνώριση αυτού του χρόνου μπορεί να αυξήσει τα συνολικά έτη ασφάλισης ή να προσφέρει προσαύξηση στην ανταποδοτική σύνταξη, βελτιώνοντας αισθητά το τελικό ποσό που θα καταβάλλεται κάθε μήνα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για ένα σημείο που συχνά παραβλέπεται, με αποτέλεσμα αρκετοί συνταξιούχοι να χάνουν χρήματα που δικαιούνται.
Οι αποδοχές που καθορίζουν το τελικό ποσό
Εξίσου σημαντικός θεωρείται και ο έλεγχος των ασφαλιστέων αποδοχών.
Η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές πάνω στις οποίες καταβλήθηκαν ασφαλιστικές εισφορές κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου.
Εάν υπάρχουν λανθασμένες εγγραφές ή ελλιπή στοιχεία στους μισθούς που έχουν καταχωριστεί, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μια χαμηλότερη σύνταξη από αυτή που πραγματικά αντιστοιχεί στον ασφαλισμένο.
Γι’ αυτό συνιστάται η προσεκτική διασταύρωση των στοιχείων και η υποβολή αιτήματος διόρθωσης όπου διαπιστώνονται αποκλίσεις.
Πλασματικά έτη και εξαγορές
Η αναγνώριση πλασματικών ετών αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό εργαλείο για όσους σχεδιάζουν τη συνταξιοδότησή τους.
Χρόνοι που αφορούν στρατιωτική θητεία, σπουδές, ανατροφή τέκνων, γονικές άδειες ή άλλες προβλεπόμενες περιόδους μπορούν να αξιοποιηθούν για τη συμπλήρωση των απαραίτητων προϋποθέσεων.
Ωστόσο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Η εξαγορά πλασματικών ετών δεν είναι πάντα συμφέρουσα και απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση του κόστους σε σχέση με το αναμενόμενο όφελος στη σύνταξη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η διαφορά μπορεί να είναι σημαντική, ενώ σε άλλες η οικονομική επιβάρυνση δεν δικαιολογεί το τελικό αποτέλεσμα.
Οι οφειλές που μπλοκάρουν τη σύνταξη
Ιδιαίτερα προσεκτικοί πρέπει να είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αυτοαπασχολούμενοι και οι αγρότες, καθώς οι εκκρεμείς οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα κατά την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Η έγκαιρη ενημέρωση για το ύψος των χρεών και η τακτοποίησή τους μέσω ρύθμισης ή εξόφλησης μπορεί να αποτρέψει καθυστερήσεις και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Οι ειδικοί καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: όσο νωρίτερα ξεκινήσει ένας ασφαλισμένος να οργανώνει τον ασφαλιστικό του φάκελο, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να λάβει τη σύνταξή του χωρίς προβλήματα, χωρίς απώλειες και με το μέγιστο δυνατό ποσό που δικαιούται.
