Παρά τη γενική αίσθηση ότι η σύνταξη απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο προς τα 67, η πραγματικότητα για χιλιάδες παλαιούς ασφαλισμένους είναι διαφορετική. Το 2026 εξελίσσεται σε κομβική χρονιά για 15 κατηγορίες ασφαλισμένων πριν από το 1993, οι οποίοι μπορούν να αποχωρήσουν ακόμη και πριν συμπληρώσουν τα 62 — σε αρκετές περιπτώσεις με πλήρη σύνταξη.
Και δεν πρόκειται απλώς για πρόωρη έξοδο. Πρόκειται για ένα πλαίσιο με τρία κρίσιμα πλεονεκτήματα που λειτουργούν ως «κρυφά μπόνους».
Τα τρία μεγάλα πλεονεκτήματα που κάνουν τη διαφορά
Πρώτον, όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα εντός των μεταβατικών διατάξεων προστατεύονται από ενδεχόμενη μελλοντική αύξηση των γενικών ορίων ηλικίας. Εάν στο μέλλον τα 62 μετακινηθούν προς τα 65 ή τα 67, οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι δεν επηρεάζονται.
Δεύτερον, για ορισμένες ηλικιακές ομάδες –ιδίως όσους συμπλήρωσαν κρίσιμα όρια έως το 2021– η επιλογή πλήρους σύνταξης αντί μειωμένης μεταφράζεται σε διαφορά έως και 134 ευρώ μηνιαίως. Σε βάθος ετών, το όφελος γίνεται σημαντικό.
Τρίτον, δίνεται η δυνατότητα συνέχισης της απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότηση χωρίς περικοπή της σύνταξης. Ένα στοιχείο που αλλάζει ριζικά τον οικονομικό σχεδιασμό όσων δεν επιθυμούν πλήρη αποχώρηση από την αγορά εργασίας.
Ποιοι μπορούν να φύγουν πριν τα 62
Οι διατάξεις αφορούν κυρίως ασφαλισμένους πριν από το 1993, με ειδικά χαρακτηριστικά όπως ανήλικο τέκνο, πολυτεκνία ή πολυετή υπηρεσία στο Δημόσιο.
1. Μητέρες με ανήλικο σε ΙΚΑ και ειδικά Ταμεία
Γυναίκες ασφαλισμένες πριν το 1992 σε ΙΚΑ, ΔΕΚΟ, Τράπεζες και Ταμεία Τύπου, που είχαν ανήλικο τέκνο έως το 2012, μπορούν να αποχωρήσουν μεταξύ 59 και 61 ετών και 10 μηνών. Σε περιορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται και πλήρης σύνταξη.
2. Δημόσιοι υπάλληλοι – γονείς με 25ετία
Η συμπλήρωση 25ετίας τα έτη 2010, 2011 ή 2012 αποτελεί «κλειδί».
-
Για το 2010, η ευνοϊκή ρύθμιση με ανήλικο ισχύει μόνο για γυναίκες.
-
Για το 2011 και 2012 επεκτείνεται και στους άνδρες.
Η έξοδος μπορεί να ξεκινά ακόμη και από τα 58,5 έτη με πλήρη σύνταξη, εφόσον πληρούνται οι ηλικιακές προϋποθέσεις που ίσχυαν πριν τις αλλαγές.
3. Τρίτεκνοι στο Δημόσιο
Οι τρίτεκνες μητέρες που είχαν 20ετία έως το 2010 κατοχυρώνουν δικαίωμα χωρίς όριο ηλικίας.
Για γονείς με 21 έτη το 2011 ή 23 έτη το 2012, ισχύουν όρια ηλικίας κάτω των 62, ανάλογα με το πότε συμπληρώθηκε το απαιτούμενο ηλικιακό όριο (52 ή 55 ετών αντίστοιχα).
4. Βαρέα και ανθυγιεινά
Γυναίκες σε ειδικότητες βαρέων μπορούν να συνταξιοδοτηθούν ακόμη και στα 55–57 έτη, εφόσον είχαν 3.600 ένσημα βαρέα και συνολικά 4.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2012, με 1.000 βαρέα ένσημα στα τελευταία 17 χρόνια πριν την έξοδο.
5. Δημόσιοι υπάλληλοι με 37ετία
Όσοι προσλήφθηκαν μετά την 1/1/1983 και είχαν 25ετία έως το 2010, μπορούν να αποχωρήσουν με 37 συνολικά έτη ασφάλισης σε ηλικίες 60,3 ή 61,2 ετών, εφόσον οι χρονικές προϋποθέσεις συμπληρώθηκαν έως το 2021.
Οι 8 βασικές κατηγορίες στο Δημόσιο
Για όσους προσλήφθηκαν μεταξύ 1983–1992, υπάρχουν οκτώ διακριτές διαδρομές εξόδου από τα 56 έως τα 62 έτη. Μεταξύ αυτών:
-
Γονείς με 25ετία το 2011 και ηλικία 52 ετών έως το 2017 κατοχυρώνουν πλήρη σύνταξη στα 58,5.
-
Όσοι συμπλήρωσαν 55 έτη το 2018 με 25ετία το 2012 αποχωρούν με πλήρη σύνταξη στα 61.
-
Ασφαλισμένοι με 35ετία ή 36ετία έως το 2021 μπορούν να φύγουν με πλήρη σύνταξη από τα 60 έως τα 61,5 έτη.
-
Με 37ετία και κρίσιμες ηλικίες στα 55, η έξοδος ξεκινά ακόμη και από τα 58,6.
Σε αρκετές περιπτώσεις, υπάρχει και η επιλογή μειωμένης σύνταξης, με άμεση ενεργοποίηση του δικαιώματος εφόσον έχει θεμελιωθεί.
Τι ισχύει για τους εκπαιδευτικούς
Οι εκπαιδευτικοί που διορίστηκαν έως 31/12/1992 μπορούν να αξιοποιήσουν είτε τις γενικές διατάξεις του Δημοσίου είτε τη ρύθμιση 30ετίας. Ωστόσο, η 30ετία οδηγεί συχνά σε συνταξιοδότηση στα 67, εκτός αν πληρούνται προϋποθέσεις 40ετίας για πλήρη στα 62.
Η διαδικασία παραίτησης γίνεται το πρώτο δεκαήμερο Φεβρουαρίου, με δυνατότητα ανάκλησης τον Μάρτιο. Η υπαλληλική σχέση λήγει 31 Αυγούστου και το ενδιάμεσο διάστημα θεωρείται συντάξιμο.
Θα αυξηθούν ξανά τα όρια ηλικίας;
Από το 2021 τα όρια ηλικίας επανεξετάζονται ανά τριετία, βάσει του προσδόκιμου ζωής μετά τα 65. Μέχρι στιγμής δεν υπήρξε μεταβολή, καθώς τα δημογραφικά δεδομένα δεν κατέγραψαν ουσιαστική αύξηση μετά την πανδημία.
Δεν υπήρξε αλλαγή το 2024 και, με τα σημερινά δεδομένα, δεν προβλέπεται ούτε το 2027. Ωστόσο, το 2030 θεωρείται πιθανό σημείο αναπροσαρμογής.
Ποιοι πρέπει να κινηθούν άμεσα
Το «παράθυρο» του 2026 αφορά κυρίως όσους έχουν γεννηθεί μεταξύ 1964 και 1967 και ανήκουν στις προαναφερόμενες κατηγορίες. Η σωστή αποτίμηση των ετών ασφάλισης και της ηλικίας-ορόσημου είναι καθοριστική.
Η θεμελίωση δικαιώματος δεν σημαίνει απαραίτητα και άμεση αποχώρηση. Σημαίνει όμως κάτι ακόμη πιο σημαντικό: ασφάλεια απέναντι σε μελλοντικές αλλαγές.
Και σε ένα περιβάλλον όπου τα όρια ηλικίας συνδέονται πλέον με το προσδόκιμο ζωής, αυτό το «κλείδωμα» μπορεί να αποδειχθεί το μεγαλύτερο κέρδος.
