Το κύμα φυγής προς τη σύνταξη όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά ενισχύεται. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης μέχρι το τέλος του 2025 αναμένεται να ξεπεράσουν τις 210.000 και, υπό προϋποθέσεις, να αγγίξουν ακόμη και τις 220.000, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη στρατηγική επιλογή χιλιάδων ασφαλισμένων να «κλειδώσουν» δικαιώματα πριν από την πλήρη εφαρμογή των γενικών ορίων ηλικίας.
Το καθεστώς των μεταβατικών ορίων ηλικίας παραμένει σε ισχύ έως το 2030, δίνοντας τη δυνατότητα εξόδου πριν από τα 62 σε συγκεκριμένες κατηγορίες. Μετά την ολοκλήρωσή του, θα ισχύουν αποκλειστικά τα γενικά όρια: πλήρης σύνταξη στα 67 και μειωμένη στα 62. Ωστόσο, όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει ή κατοχυρώσει δικαίωμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022 δεν επηρεάζονται από μελλοντικές αλλαγές και μπορούν να αποχωρήσουν όποτε το επιλέξουν, ακόμη και με αναγνώριση πλασματικών ετών, χωρίς επιπλέον επιβάρυνση.
Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι από το 2027 δεν θα υπάρξει νέα αύξηση ορίων λόγω δημογραφικού, η ανασφάλεια και η πολυπλοκότητα των διατάξεων ωθούν πολλούς ασφαλισμένους να κινηθούν προληπτικά. Ποιοι, όμως, έχουν πραγματικά τη δυνατότητα συνταξιοδότησης πριν από τα 62 το 2026;
1. Δημόσιο: μειωμένη σύνταξη με 25ετία
Για τους «παλαιούς ασφαλισμένους» (πριν το 1993), εξακολουθεί να υπάρχει παράθυρο εξόδου με μειωμένη σύνταξη πριν από τα 62. Το κλειδί είναι η συμπλήρωση 25ετίας στα έτη 2010, 2011 ή 2012, σε συνδυασμό με τη συμπλήρωση συγκεκριμένων ηλικιών έως το τέλος του 2022.
Γυναίκες που είχαν πιάσει τα 55, αλλά και άνδρες ή γυναίκες που είχαν συμπληρώσει τα 56 ή τα 58 αντίστοιχα, μπορούν να αποχωρήσουν οποτεδήποτε με μειωμένη. Αντίθετα, όσοι συμπληρώνουν τα κρίσιμα ηλικιακά όρια από το 2023 και μετά οδηγούνται υποχρεωτικά στη μειωμένη στα 62.
2. Βαρέα και ανθυγιεινά: τα τρία σενάρια
Η ασφάλιση σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα εξακολουθεί να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα.
Ασφαλισμένοι με 10.500 ένσημα (εκ των οποίων 7.500 στα βαρέα) μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη στα 62 ή μειωμένη στα 60. Τα συνολικά ένσημα συμπληρώνονται και με πλασματικό χρόνο, όχι όμως τα βαρέα.
Άνδρες με 4.500 ένσημα, από τα οποία 3.600 στα βαρέα, δικαιούνται πλήρη σύνταξη στα 62.
Γυναίκες με 4.500 ένσημα και 3.600 στα βαρέα έχουν διαφοροποίηση ανάλογα με το έτος θεμελίωσης: από τα 55, 56 ή 57 για όσες «κλείδωσαν» δικαίωμα έως το 2012, ενώ από το 2013 και μετά το όριο ανεβαίνει στα 62.
3. Μητέρες ανηλίκων στο πρώην ΙΚΑ
Οι μητέρες με ανήλικο τέκνο αποτελούν μία από τις πιο ευνοημένες κατηγορίες. Όσες είχαν 5.500 ημέρες ασφάλισης το 2010 και είχαν συμπληρώσει τα 55 έως το 2018 μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη στα 61, ακόμη και αν το όριο αυτό συμπληρώνεται το 2026.
Για όσες θεμελίωσαν δικαίωμα το 2011 ή το 2012, ισχύουν μεταβατικά όρια για μειωμένη σύνταξη, με ηλικίες που κυμαίνονται από 58,5 έως 61 έτη, υπό την προϋπόθεση ότι τα κρίσιμα ηλικιακά όρια είχαν συμπληρωθεί έως το 2018.
4. Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών
Στα ειδικά ταμεία, οι μητέρες με 25ετία και ανήλικο τέκνο διατηρούν προνόμια. Όσες είχαν 25ετία το 2010 και έκλεισαν τα 50 έως το 2017 μπορούν να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη από τα 58,5. Αντίστοιχα μεταβατικά όρια ισχύουν και για όσες θεμελίωσαν το 2011 ή το 2012, με ανώτατο όριο τα 61 έτη.
5. Γονείς ανηλίκων στο Δημόσιο
Τέλος, γονείς με ανήλικο τέκνο και 25ετία στο Δημόσιο διατηρούν δικαίωμα εξόδου πριν από τα 62, εφόσον είχαν συμπληρώσει τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια έως το 2018. Ανάλογα με το έτος θεμελίωσης, η σύνταξη μπορεί να ξεκινήσει από τα 58,5, τα 59,6 ή τα 60,2 έτη, ακόμη και αν το όριο συμπληρώνεται το 2026.
Συμπέρασμα: Το 2026 δεν είναι «χαμένη χρονιά» για πρόωρη σύνταξη. Αντίθετα, για όσους έχουν κατοχυρώσει δικαιώματα έως το 2022, αποτελεί ίσως την τελευταία ευκαιρία αξιοποίησης των μεταβατικών διατάξεων πριν το σύστημα περάσει οριστικά στα γενικά όρια.
