Τα τελευταία χρόνια τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης έχουν αυξηθεί σημαντικά. Οι αλλαγές που ήρθαν με τα μνημόνια, αλλά και οι νέες ρυθμίσεις που συνδέουν τη συνταξιοδότηση με το προσδόκιμο ζωής από το 2027 και μετά, σπρώχνουν όλο και περισσότερους ασφαλισμένους να αναζητούν «παράθυρα» για πρόωρη έξοδο. Παρά τις αυξήσεις, όμως, υπάρχει ακόμη ένα “κλειδί” που μπορεί να ρίξει τα όρια ηλικίας ακόμη και κατά 7 χρόνια: τα πλασματικά έτη.
Τι είναι τα πλασματικά έτη και γιατί συμφέρουν
Τα πλασματικά έτη είναι περίοδοι που αναγνωρίζονται ως χρόνος ασφάλισης, ακόμα κι αν δεν υπήρχε πραγματική εργασία. Μπορεί να είναι στρατιωτική θητεία, σπουδές, χρόνος ανατροφής παιδιών, περίοδοι ανεργίας ή ασθένειας. Ουσιαστικά, λειτουργούν σαν «μπόνους» που συμπληρώνει τα απαραίτητα ένσημα, ώστε ο ασφαλισμένος να θεμελιώσει πιο γρήγορα δικαίωμα συνταξιοδότησης.
Για όσους ασφαλίστηκαν πριν από το 1993, η αξιοποίηση πλασματικών μπορεί να κατεβάσει την ηλικία εξόδου ακόμη και στα 60. Σε ορισμένες κατηγορίες, όπως οι μητέρες με ανήλικα παιδιά, το όριο μπορεί να πέσει ακόμη χαμηλότερα – μέχρι και τα 58,5 έτη.
Για τους νεότερους ασφαλισμένους (μετά το 1993), τα πλασματικά έτη είναι εξίσου χρήσιμα, αφού δίνουν τη δυνατότητα να συμπληρωθεί η απαιτούμενη 40ετία. Έτσι, αντί για τα 67, μπορούν να βγουν στα 62 με πλήρη σύνταξη.
Διπλό κέρδος: πρόωρη έξοδος και μεγαλύτερο ποσό σύνταξης
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα των πλασματικών δεν είναι μόνο η ταχύτερη έξοδος. Είναι και η αύξηση στο τελικό ποσό της σύνταξης.
Όποιος αξιοποιεί πλασματικά έτη για να πάρει πλήρη σύνταξη αντί για μειωμένη, αποφεύγει αυτόματα το «πέναλτι» του 30% στην εθνική σύνταξη. Ταυτόχρονα, με περισσότερα χρόνια ασφάλισης ανεβαίνει το ποσοστό αναπλήρωσης, άρα και το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Σύμφωνα με παραδείγματα που έχουν δημοσιευτεί, εργαζόμενος με συντάξιμο μισθό περίπου 1.240 ευρώ θα έβγαινε με μειωμένη σύνταξη στα 768 ευρώ. Αν όμως αναγνωρίσει 5 πλασματικά έτη και συμπληρώσει 40ετία, μπορεί να πάρει πάνω από 1.050 ευρώ. Δηλαδή σχεδόν 300 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα!
Σε υψηλότερους μισθούς, το όφελος εκτοξεύεται. Μισθωτός με μισθό 3.900 ευρώ που θα έπαιρνε σύνταξη 1.760 ευρώ, με 5 πλασματικά μπορεί να αγγίξει τα 2.387 ευρώ. Δηλαδή 627 ευρώ περισσότερα το μήνα ή 7.500 ευρώ το χρόνο!
Το κόστος εξαγοράς και η «απόσβεση»
Φυσικά, τα πλασματικά έτη δεν είναι πάντα δωρεάν. Στις περισσότερες περιπτώσεις χρειάζεται εξαγορά, δηλαδή πληρωμή εισφορών για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται. Για μισθωτούς, το κόστος είναι 20% του μισθού (ή του κατώτατου μισθού σε περιπτώσεις ανεργίας). Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, κοστίζει όσο η μηνιαία εισφορά σύνταξης που καταβάλλουν.
Αν και η εξαγορά μπορεί να φαίνεται ακριβή, στην πράξη αποσβένεται γρήγορα. Εργαζόμενος που πλήρωσε περίπου 16.500 ευρώ για 5 πλασματικά χρόνια, είδε τη σύνταξή του να αυξάνεται κατά 289 ευρώ το μήνα. Έτσι έκανε απόσβεση του κόστους σε λιγότερο από 5 χρόνια.
Μάλιστα, όποιος πληρώνει το ποσό εφάπαξ, έχει και έκπτωση 2% για κάθε έτος που εξαγοράζει.
Ποιες κατηγορίες ωφελούνται περισσότερο
Δεν έχουν όλοι οι ασφαλισμένοι τις ίδιες δυνατότητες. Οι πιο κερδισμένοι είναι:
-
Παλαιοί ασφαλισμένοι (πριν το 1993): Μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα πλασματικά για να κλειδώσουν χαμηλότερα όρια ηλικίας.
-
Μητέρες με ανήλικα: Συχνά είναι οι μεγαλύτερες κερδισμένες, αφού μπορούν να βγουν ακόμα και κάτω από τα 60.
-
Νεότεροι ασφαλισμένοι: Παρότι δεν πέφτουν κάτω από τα 62, κερδίζουν πλήρη σύνταξη με 40 χρόνια αντί να περιμένουν μέχρι τα 67.
-
Δημόσιοι υπάλληλοι: Έχουν δικαίωμα να αναγνωρίσουν μέχρι 12 έτη (μαζί με τα έτη λόγω τέκνων).
Ακόμη και οι ένστολοι (στρατιωτικοί, σώματα ασφαλείας) έχουν ειδικές ρυθμίσεις με δυνατότητα αναγνώρισης «διπλών» χρόνων υπηρεσίας.
Ποιες περίοδοι αναγνωρίζονται
Συνολικά υπάρχουν 12 κατηγορίες πλασματικών χρόνων που μπορούν να αξιοποιηθούν. Οι πιο συνηθισμένες είναι:
-
Στρατιωτική θητεία
-
Χρόνος σπουδών
-
Ανατροφή παιδιών (έως 5 χρόνια)
-
Άδειες ανατροφής ή άνευ αποδοχών
-
Περίοδοι ανεργίας και ασθένειας (μέχρι συγκεκριμένο όριο)
-
Κενά ασφάλισης
-
Χρόνος μαθητείας ή πρακτικής
Ανάλογα με το ταμείο και το έτος θεμελίωσης, αλλάζουν τα όρια και οι συνδυασμοί.
Συμπέρασμα: Ένα «κλειδί» που δεν πρέπει να αγνοηθεί
Τα πλασματικά έτη δεν είναι απλώς ένα λογιστικό τρικ. Για χιλιάδες ασφαλισμένους μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια σύνταξη πείνας και μια αξιοπρεπή παροχή. Σημαντικότερο όμως είναι ότι δίνουν τη δυνατότητα να φύγει κανείς από την αγορά εργασίας έως και 7 χρόνια νωρίτερα.
Φυσικά, χρειάζεται σωστός υπολογισμός, καθώς το κόστος δεν είναι μικρό. Όμως στις περισσότερες περιπτώσεις, η απόσβεση γίνεται μέσα σε λίγα χρόνια, ενώ το όφελος κρατάει μια ζωή.
Με λίγα λόγια: αν έχετε τα δικαιώματα, τα πλασματικά έτη είναι ίσως η πιο έξυπνη επένδυση που μπορείτε να κάνετε για το μέλλον σας.
