Χιλιάδες ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση αναζητούν τρόπους να αποχωρήσουν νωρίτερα από την εργασία τους, χωρίς να μπουν στη διαδικασία εξαγοράς πλασματικών ετών ή να περιμένουν μέχρι τα 67. Σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά για τους παλαιούς ασφαλισμένους του ΙΚΑ, υπάρχει η δυνατότητα εξόδου με μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη, ακόμη και χωρίς πρόσθετες αγορές ενσήμων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση ασφαλισμένου ηλικίας 60 ετών, με περίπου 8.500 ένσημα στο ΙΚΑ και πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 62%, ο οποίος συνεχίζει να εργάζεται και εξετάζει τις επιλογές του για τα επόμενα χρόνια.
Πότε «κλειδώνει» η μειωμένη σύνταξη
Για τους παλαιούς ασφαλισμένους στο ΙΚΑ, βασική προϋπόθεση για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος είναι η συμπλήρωση τουλάχιστον 4.500 ημερών ασφάλισης. Από τη στιγμή που αυτό το όριο έχει καλυφθεί, ανοίγει ο δρόμος είτε για πλήρη σύνταξη στο 67ο έτος είτε για μειωμένη στο 62ο.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση, ο ασφαλισμένος διαθέτει σχεδόν τα διπλάσια ένσημα από το ελάχιστο απαιτούμενο όριο, γεγονός που του δίνει σημαντική ασφαλιστική «άνεση» για τη μετάβαση στη σύνταξη.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι, ως παλαιός ασφαλισμένος, δεν χρειάζεται να καλύπτει την προϋπόθεση των 100 ενσήμων ανά έτος κατά την τελευταία πενταετία πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης, αρκεί να έχουν ήδη συμπληρωθεί τα 4.500 ένσημα. Αυτό αποτελεί κρίσιμο πλεονέκτημα για πολλούς εργαζόμενους που αντιμετώπισαν διακοπές στην ασφάλιση ή μειωμένη εργασία τα τελευταία χρόνια.
Δεν απαιτείται εξαγορά πλασματικών ετών
Ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» για όσους πλησιάζουν στη σύνταξη είναι η εξαγορά πλασματικών ετών, καθώς σε πολλές περιπτώσεις απαιτούνται χιλιάδες ευρώ για να συμπληρωθούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις.
Ωστόσο, στην συγκεκριμένη κατηγορία ασφαλισμένων, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται απαραίτητο. Με 8.500 ένσημα ήδη κατοχυρωμένα, ο ασφαλισμένος καλύπτει με άνεση το απαιτούμενο ασφαλιστικό όριο και μπορεί να υποβάλει αίτηση μόλις συμπληρώσει το 62ο έτος ηλικίας του.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι αποφεύγει ένα σημαντικό οικονομικό βάρος, το οποίο για πολλούς ασφαλισμένους λειτουργεί αποτρεπτικά στην προσπάθεια εξόδου προς τη σύνταξη.
Πόση είναι η μείωση στη σύνταξη
Η επιλογή της μειωμένης σύνταξης συνοδεύεται από μόνιμη περικοπή, η οποία όμως δεν επηρεάζει ολόκληρο το ποσό της σύνταξης.
Η μείωση εφαρμόζεται αποκλειστικά στο τμήμα της εθνικής σύνταξης και φτάνει στο 30%. Με τα σημερινά δεδομένα, όπου η εθνική σύνταξη ανέρχεται στα 446,86 ευρώ, η απώλεια διαμορφώνεται περίπου στα 130 ευρώ τον μήνα.
Το στοιχείο που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το ανταποδοτικό κομμάτι της σύνταξης — δηλαδή το ποσό που προκύπτει από τα χρόνια ασφάλισης και τις εισφορές — παραμένει ανέπαφο και δεν μειώνεται.
Έτσι, ασφαλισμένοι με πολλά ένσημα και υψηλότερες συντάξιμες αποδοχές ενδέχεται να δουν τελικά μικρότερη συνολική επίπτωση στο τελικό ποσό που θα λαμβάνουν κάθε μήνα.
Τι συμφέρει περισσότερο
Για πολλούς εργαζόμενους κοντά στη σύνταξη, το δίλημμα είναι ξεκάθαρο: παραμονή στην εργασία μέχρι τα 67 για πλήρη σύνταξη ή αποχώρηση στα 62 με μικρότερες αποδοχές αλλά νωρίτερα.
Στην πράξη, όσο πιο κοντά βρίσκεται ένας ασφαλισμένος στο 67ο έτος όταν αποφασίσει να αποχωρήσει, τόσο μικρότερη γίνεται η συνολική οικονομική διαφορά. Αυτό συμβαίνει επειδή η μείωση περιορίζεται μόνο στην εθνική σύνταξη και δεν «αγγίζει» το ανταποδοτικό μέρος.
Για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, εργασιακή κόπωση ή δυσκολίες παραμονής στην αγορά εργασίας, η μειωμένη σύνταξη στα 62 θεωρείται από πολλούς μια ρεαλιστική και ασφαλής διέξοδος.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Παρότι κάθε περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πριν από οποιαδήποτε απόφαση απαιτείται πλήρης ασφαλιστικός έλεγχος, ώστε να επιβεβαιωθούν:
- τα πραγματικά ένσημα,
- η ασφαλιστική κατηγορία,
- ο χαρακτηρισμός ως παλαιού ασφαλισμένου,
- και οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι επίσης να υπολογιστεί το τελικό ποσό της σύνταξης πριν από την υποβολή αίτησης, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η διαφορά μεταξύ πλήρους και μειωμένης σύνταξης μπορεί να είναι μικρότερη απ’ όσο πιστεύουν οι ασφαλισμένοι.
Το βέβαιο είναι ότι η δυνατότητα εξόδου στα 62 χωρίς εξαγορά πλασματικών ετών αποτελεί σημαντική επιλογή για χιλιάδες εργαζόμενους του ΙΚΑ που διαθέτουν πολλά χρόνια ασφάλισης και επιθυμούν να αποχωρήσουν νωρίτερα από την εργασία τους.
