Σημαντικές διαφοροποιήσεις στα ποσά των εφάπαξ που καταβλήθηκαν φέτος σε σχέση με πέρυσι αποκαλύπτουν τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ για το οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2025.
Σύμφωνα με την ανάλυση, σε 23 τομείς πρόνοιας καταγράφηκαν αυξήσεις έως και 22.825 ευρώ, ενώ σε άλλους 12 σημειώθηκαν μειώσεις που φτάνουν τα 21.030 ευρώ.
Κατά τη διάρκεια του οκταμήνου, 25.000 συνταξιούχοι έλαβαν το πολυαναμενόμενο εφάπαξ, την ώρα που σχεδόν 7.000 δικαιούχοι παραμένουν σε αναμονή.
Ποιοι πληρώθηκαν και ποιοι περιμένουν
Ο χάρτης των πληρωμών δείχνει έντονες διαφοροποιήσεις ανά ταμείο.
Από το Δημόσιο, εκκρεμούν 1.388 εφάπαξ, με μέσο ποσό 25.746 ευρώ. Οι περισσότεροι δικαιούχοι προέρχονται από τα δημόσια νοσοκομεία (737 συνταξιούχοι, 24.259 ευρώ κατά μέσο όρο), ενώ ακολουθούν οι εκπαιδευτικοί και υπάλληλοι υπουργείων, που αναμένουν 29.445 ευρώ.
Στον ιδιωτικό τομέα, 1.772 συνταξιούχοι περιμένουν το βοήθημα, με τεράστιες αποκλίσεις στα ποσά:
– από 88.000 ευρώ στους λιμενεργάτες,
– έως μόλις 2.800 ευρώ στους εμποροϋπαλλήλους.
Οι περισσότεροι αναμένοντες ανήκουν στο Ταμείο Πρόνοιας Μετάλλου, όπου 700 πρώην εργαζόμενοι βρίσκονται στη λίστα με μέσο ποσό 5.000 ευρώ.
Από τα ταμεία των ΔΕΚΟ και τραπεζών, οι εκκρεμείς πληρωμές αφορούν μόλις 161 συνταξιούχους, με υψηλότερο μέσο εφάπαξ αυτό του ΟΣΕ (50.000 ευρώ).
Οι επιστήμονες πρώτοι στη λίστα αναμονής
Την πρωτιά στις εκκρεμότητες κρατούν οι επιστημονικοί κλάδοι – γιατροί, δικηγόροι και μηχανικοί – με 3.635 συνταξιούχους να περιμένουν την εκκαθάριση του εφάπαξ τους.
Οι περισσότεροι προέρχονται από το ΤΣΜΕΔΕ (2.617 άτομα) και αναμένουν κατά μέσο όρο 10.000 ευρώ, ενώ τα μικρότερα ποσά καταγράφονται στους υγειονομικούς, με μέσο εφάπαξ 3.600 ευρώ.
Αντίθετα, οι συμβολαιογράφοι βρίσκονται στην κορυφή, με μέσο ποσό 30.000 ευρώ.
Σύμφωνα με μαρτυρίες συνταξιούχων, οι καθυστερήσεις σε ορισμένους τομείς, όπως των υγειονομικών, φτάνουν ακόμη και τους 15 μήνες, γεγονός που προκαλεί έντονη δυσαρέσκεια.
Οι αιτίες των διαφορών – Ο ρόλος του νόμου Κατρούγκαλου
Παρά τις μεμονωμένες αυξήσεις, η συνολική τάση δείχνει σταδιακή μείωση των εφάπαξ για όσους συνταξιοδοτούνται μετά το 2014.
Αιτία είναι η μεθοδολογία υπολογισμού που καθορίστηκε με τον νόμο 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου).
Σύμφωνα με αυτόν, για τα έτη ασφάλισης έως το 2013, το εφάπαξ υπολογίζεται με βάση το 60% του μέσου όρου αποδοχών της πενταετίας 2009-2013.
Για τα έτη μετά το 2014, όμως, οι ασφαλισμένοι λαμβάνουν πίσω τις εισφορές τους χωρίς τόκο, κάτι που μειώνει δραστικά το τελικό ποσό.
Για να αντισταθμίσουν τις απώλειες, οι ασφαλισμένοι χρειάζονται περισσότερα χρόνια ασφάλισης: πλέον απαιτείται 40ετία για ένα εφάπαξ της τάξης των 35.000 ευρώ, όταν πριν αρκούσε 35ετία.
Οι «κερδισμένοι» του 2025
Ανάμεσα στους τομείς όπου σημειώθηκαν αυξήσεις ξεχωρίζουν:
-
ΟΣΕ: +22.825 ευρώ (70.088€ από 47.263€ πέρυσι)
-
Λιμενεργάτες: +9.277 ευρώ
-
ΟΛΠ: +13.595 ευρώ
-
Εκπαιδευτικοί: +3.683 ευρώ
-
Σώματα Ασφαλείας: +3.983 ευρώ
-
Νοσηλευτικά Ιδρύματα: +2.063 ευρώ
Στον αντίποδα, μικρές αλλά θετικές μεταβολές καταγράφονται σε ταμεία όπως των μεταλλεργατών, των φορέων ΝΠΔΔ και του Ταμείου Πολιτικών Υπαλλήλων.
Οι «χαμένοι» της χρονιάς
Στις μειώσεις ξεχωρίζει ο Τομέας Πρόνοιας Προσωπικού Ύδρευσης Θεσσαλονίκης, όπου το μέσο εφάπαξ υποχώρησε κατά 21.030 ευρώ, στα 44.938 ευρώ από 65.968 ευρώ το 2024.
Απώλειες καταγράφονται επίσης:
-
στο Ταμείο Εμπορικής Τράπεζας (-4.702 ευρώ),
-
στο ΤΠΕΥΠ Αθήνας (-12.495 ευρώ),
-
και στο Ταμείο ΙΛΤ (-3.997 ευρώ).
Γενικότερα, οι μειώσεις εντοπίζονται σε πέντε τομείς του ιδιωτικού τομέα και σε επτά των ΔΕΚΟ, αντικατοπτρίζοντας τις πιέσεις που ασκεί η νέα μέθοδος υπολογισμού.
Τι σημαίνουν οι καθυστερήσεις
Συνολικά, 6.956 δικαιούχοι παραμένουν σε εκκρεμότητα, με μέσο ποσό που αγγίζει τα 11.848 ευρώ.
Οι καθυστερήσεις, αν και έχουν μειωθεί σε σχέση με προηγούμενα έτη, εξακολουθούν να δημιουργούν προβλήματα ρευστότητας σε χιλιάδες συνταξιούχους που περιμένουν μήνες – ή και πάνω από χρόνο – για την καταβολή ενός ποσού που θεωρητικά αποτελεί αποταμίευση ζωής.
Συμπέρασμα
Η εικόνα των εφάπαξ για το 2025 είναι μικτή:
Κάποιοι συνταξιούχοι βλέπουν αισθητές αυξήσεις, κυρίως σε κλάδους των ΔΕΚΟ και του Δημοσίου, ενώ άλλοι – ιδιαίτερα σε μικρότερα ταμεία του ιδιωτικού τομέα – υφίστανται σημαντικές μειώσεις.
Παράλληλα, η σταδιακή φθορά του θεσμού του εφάπαξ συνεχίζεται, καθώς το σύστημα υπολογισμού μετά το 2014 καθιστά ολοένα και πιο δύσκολη τη διατήρηση των παλιών επιπέδων ενίσχυσης.
