Σενάρια για σταδιακή ή και πλήρη κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος εξετάζει η κυβέρνηση, με στόχο να μειώσει τις επιβαρύνσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες, διατηρώντας παράλληλα την πίεση κατά της φοροδιαφυγής μέσω των νέων ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ.
Η κατάργηση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες βρίσκεται στο επίκεντρο των κυβερνητικών σχεδιασμών, καθώς εξετάζονται διαφορετικά σενάρια που θα μπορούσαν να αλλάξουν σημαντικά το φορολογικό τοπίο τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η κυβέρνηση αναζητά έναν τρόπο να περιορίσει τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε το μέτρο, χωρίς όμως να εγκαταλείψει τον βασικό στόχο της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής.
Το βασικό σχέδιο για σταδιακή κατάργηση
Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος μέσα σε δύο ή τρία χρόνια. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι θα έχει δημοσιονομικό κόστος περίπου 400 εκατ. ευρώ, το οποίο θα μπορούσε να ενταχθεί στο ευρύτερο πακέτο φορολογικών ελαφρύνσεων που αναμένεται να ανακοινωθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ).
Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιδιώκει να δώσει σταδιακά ανάσα στους επαγγελματίες, χωρίς να διαταραχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι.
Τα μέτρα που εξετάζονται πριν από την πλήρη κατάργηση
Πριν από την οριστική κατάργηση του μέτρου, εξετάζονται παρεμβάσεις που θα μειώσουν τις επιβαρύνσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- αυξημένες εκπτώσεις στο τεκμαρτό εισόδημα,
- περισσότερες απαλλαγές για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες,
- μειώσεις στους συντελεστές προσαύξησης.
Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν περιπτώσεις επαγγελματιών που εμφανίζουν χαμηλό κύκλο εργασιών, ζημιές ή πραγματοποιούν σημαντικές επενδύσεις, αλλά φορολογούνται με βάση υψηλότερο τεκμαρτό εισόδημα από το πραγματικό.
Το σενάριο για άμεση κατάργηση από το 2027
Παράλληλα, εξετάζεται και ένα πιο φιλόδοξο ενδεχόμενο, δηλαδή η πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος από το φορολογικό έτος 2027.
Η εφαρμογή αυτού του σχεδίου προϋποθέτει, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ότι η ΑΑΔΕ θα καταφέρει να εξασφαλίσει επιπλέον φορολογικά έσοδα ύψους 2 έως 2,5 δισ. ευρώ μέσα από την εντατικοποίηση της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.
Ο ρόλος των ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ
Καθοριστικό ρόλο στο νέο μοντέλο αναμένεται να παίξουν τα σύγχρονα ψηφιακά συστήματα ελέγχου της ΑΑΔΕ, τα οποία επιτρέπουν την άμεση διασταύρωση συναλλαγών και τον αποτελεσματικότερο εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- το myDATA,
- η διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS,
- το σύστημα IRIS,
- το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής,
- το Ψηφιακό Πελατολόγιο.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η πλήρης αξιοποίηση των εργαλείων αυτών μπορεί να υποκαταστήσει σταδιακά την ανάγκη ύπαρξης του τεκμαρτού συστήματος.
Γιατί αμφισβητήθηκε το τεκμαρτό εισόδημα
Το σύστημα του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος θεσπίστηκε το 2023 με στόχο να περιορίσει την υποδήλωση εισοδημάτων από ελεύθερους επαγγελματίες.
Ωστόσο, από την πρώτη στιγμή δέχθηκε έντονη κριτική, καθώς εφαρμόζει ενιαίους κανόνες σε διαφορετικές επαγγελματικές δραστηριότητες, με αποτέλεσμα αρκετοί φορολογούμενοι να επιβαρύνονται για εισοδήματα που δεν απέκτησαν ποτέ.
Αν και υπάρχει δυνατότητα αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος, η σχετική διαδικασία συνοδεύεται από εκτεταμένο φορολογικό έλεγχο, γεγονός που αποθαρρύνει πολλούς επαγγελματίες από το να προσφύγουν.
