Δείτε πώς μπορείτε να αποφύγετε τα τεκμήρια για το 2025 και να μην πληρώσετε φόρο για εισοδήματα που δεν έχετε. Οι 8 κινήσεις που πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι.
Τα τεκμήρια συνεχίζουν να πιέζουν χιλιάδες φορολογούμενους
Παρά τις αλλαγές που ψηφίστηκαν πρόσφατα στο φορολογικό σύστημα, τα τεκμήρια διαβίωσης εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους «πονοκεφάλους» για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους. Ιδιαίτερα όσοι δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με φόρους για χρήματα που στην πραγματικότητα δεν έχουν κερδίσει.
Η φορολογική μεταρρύθμιση που θεσπίστηκε το φθινόπωρο προβλέπει μειώσεις στα τεκμήρια διαβίωσης, οι οποίες θα εφαρμοστούν για τα εισοδήματα του 2025. Αυτά θα δηλωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2026 και αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τον τελικό φόρο που θα πληρώσουν πολλοί πολίτες.
Ωστόσο, παρά τις μειώσεις, το σύστημα των τεκμηρίων εξακολουθεί να λειτουργεί με τον ίδιο βασικό μηχανισμό: εάν τα τεκμήρια δείχνουν ότι κάποιος «πρέπει» να έχει μεγαλύτερο εισόδημα από αυτό που δηλώνει, τότε η εφορία φορολογεί με βάση το τεκμαρτό εισόδημα.
Οι μειώσεις που φέρνει η νέα φορολογική ρύθμιση
Οι αλλαγές που εφαρμόζονται στα τεκμήρια διαβίωσης οδηγούν σε σημαντικές μειώσεις σε αρκετές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων.
Συγκεκριμένα:
-
Τα τεκμήρια για κατοικίες μειώθηκαν περίπου 30% έως 35%.
-
Για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα οι μειώσεις κυμαίνονται από 7,2% έως και 73,7%, ανάλογα με τον κυβισμό και την ηλικία του οχήματος.
-
Για τα σκάφη αναψυχής έως 10 ετών προβλέπεται μείωση περίπου 30%.
-
Τα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν δικό τους εισόδημα δεν υπολογίζονται πλέον στο ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ.
Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να οδηγήσουν σε σημαντική μείωση του φορολογικού βάρους για αρκετούς πολίτες. Εκτιμάται μάλιστα ότι περίπου 477.000 φορολογούμενοι θα απαλλαγούν πλήρως από τα τεκμήρια, ενώ για πολλούς άλλους το ποσό που θα προκύπτει θα είναι μικρότερο.
Πώς λειτουργεί η «παγίδα» των τεκμηρίων
Το σύστημα των τεκμηρίων βασίζεται στην εκτίμηση του κόστους διαβίωσης ενός φορολογούμενου. Η ΑΑΔΕ υπολογίζει ένα ελάχιστο επίπεδο δαπανών με βάση τα περιουσιακά στοιχεία που διαθέτει κάποιος.
Για τον υπολογισμό αυτό λαμβάνονται υπόψη:
-
η κατοικία (κύρια ή δευτερεύουσα),
-
τα αυτοκίνητα,
-
τα σκάφη αναψυχής,
-
τα δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων,
-
οι αμοιβές οικιακού προσωπικού.
Στο ποσό αυτό προστίθεται και το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης, το οποίο είναι:
-
3.000 ευρώ για άγαμους φορολογούμενους
-
5.000 ευρώ για έγγαμα ζευγάρια
Αν το πραγματικό εισόδημα που δηλώνεται είναι μικρότερο από το ποσό που προκύπτει από τα τεκμήρια, τότε η εφορία θεωρεί ότι ο φορολογούμενος έχει αποκτήσει περισσότερα χρήματα και υπολογίζει τον φόρο πάνω στο υψηλότερο τεκμαρτό εισόδημα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλοί πολίτες καλούνται να πληρώσουν φόρο για εισοδήματα που ουσιαστικά δεν έχουν αποκτήσει.
Πόσοι φορολογούμενοι επηρεάζονται
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα παραμένει ιδιαίτερα εκτεταμένο. Μόνο το 2025 περισσότεροι από 1 εκατομμύριο φορολογούμενοι βρέθηκαν στην «παγίδα» των τεκμηρίων και φορολογήθηκαν για μεγαλύτερα εισοδήματα από αυτά που δήλωσαν.
Η μείωση των τεκμηρίων εκτιμάται ότι θα περιορίσει σημαντικά αυτόν τον αριθμό το 2026. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί φορολογούμενοι θα συνεχίσουν να επηρεάζονται και θα χρειαστεί να αξιοποιήσουν τα νόμιμα εργαλεία που δίνει η φορολογική νομοθεσία.
Οι 8 τρόποι για να αποφύγετε τα τεκμήρια
Η νομοθεσία προβλέπει αρκετές λύσεις που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι φορολογούμενοι για να καλύψουν τη διαφορά μεταξύ δηλωθέντος και τεκμαρτού εισοδήματος.
Οι σημαντικότερες επιλογές είναι οι εξής:
1. Λήψη δανείου
Η σύναψη δανείου από τράπεζα, συγγενή ή τρίτο πρόσωπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη τεκμηρίων. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να υπάρχει έγγραφο που αποδεικνύει τη συμφωνία και τη χρονική στιγμή που έγινε.
2. Δωρεές ή γονικές παροχές
Τα χρηματικά ποσά που λαμβάνονται ως δωρεά ή γονική παροχή μπορούν να καλύψουν τεκμήρια. Το αφορολόγητο όριο φτάνει έως 800.000 ευρώ, αλλά η συναλλαγή πρέπει να έχει δηλωθεί εγκαίρως στην εφορία.
3. Ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών
Οι φορολογούμενοι μπορούν να επικαλεστούν αποταμιεύσεις από παλαιότερα εισοδήματα που είχαν δηλώσει σε προηγούμενες φορολογικές δηλώσεις.
4. Αφορολόγητα ή ειδικά φορολογούμενα εισοδήματα
Ορισμένα εισοδήματα, όπως αποζημιώσεις απόλυσης ή επιδόματα ανεργίας, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη τεκμηρίων.
5. Χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα
Παροχές όπως το εφάπαξ ή αποζημιώσεις από ασφαλιστικές εταιρείες μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη της διαφοράς.
6. Εισαγωγή κεφαλαίων από το εξωτερικό
Χρήματα που εισήχθησαν στην Ελλάδα από το εξωτερικό μπορούν να δικαιολογήσουν δαπάνες, εφόσον αποδεικνύεται η προέλευσή τους.
7. Κέρδη από τυχερά παιχνίδια
Κέρδη από παιχνίδια του ΟΠΑΠ, όπως ΤΖΟΚΕΡ, ΛΟΤΤΟ ή ΠΡΟΠΟ, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καλυφθούν τεκμήρια.
8. Πώληση περιουσιακών στοιχείων
Τα χρήματα που προκύπτουν από την πώληση ακινήτων, αυτοκινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων μπορούν επίσης να καλύψουν τεκμαρτές δαπάνες.
Τι πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι
Παρότι οι μειώσεις στα τεκμήρια αναμένεται να περιορίσουν το πρόβλημα, το σύστημα εξακολουθεί να επηρεάζει σημαντικό αριθμό φορολογουμένων. Για τον λόγο αυτό είναι κρίσιμο να υπάρχει σωστός προγραμματισμός των οικονομικών κινήσεων μέσα στο έτος.
Η σωστή αξιοποίηση των επιλογών που παρέχει η φορολογική νομοθεσία μπορεί να μειώσει ή ακόμη και να εξαφανίσει τη φορολογική επιβάρυνση που δημιουργούν τα τεκμήρια.
Με λίγα λόγια, η γνώση των κανόνων και η έγκαιρη προετοιμασία μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε έναν απρόσμενο φόρο και μια φορολογική δήλωση χωρίς εκπλήξεις.
