Μία από τις πιο καθοριστικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών στον τρόπο με τον οποίο καταβάλλονται οι αγροτικές επιδοτήσεις βρίσκεται πλέον σε δημόσια διαβούλευση και έχει ήδη προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στον αγροτικό κόσμο. Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπόσχεται να «ξαναγράψει» τον μηχανισμό πληρωμών της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, εισάγοντας τρεις κομβικές μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν να βάλουν τέλος σε παθογένειες χρόνων. Στην καρδιά αυτής της μεταμόρφωσης βρίσκεται η πλήρης μεταφορά των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, μια αλλαγή που θα ενεργοποιηθεί την 1η Ιανουαρίου 2026 και αναμένεται να επηρεάσει άμεσα χιλιάδες παραγωγούς.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τη μεταρρύθμιση ως μια ουσιαστική «επανεκκίνηση» του συστήματος, που θα κάνει τη διαχείριση των ενισχύσεων πιο διαφανή, πιο αποτελεσματική και πιο θωρακισμένη απέναντι σε λάθη, καθυστερήσεις ή ακόμη και καταχρήσεις. Η κίνηση αυτή, όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, έρχεται σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία επιδιώκει να δει τα κράτη-μέλη να υιοθετούν πρακτικές αυστηρότερου ελέγχου και μεγαλύτερης λογοδοσίας όσον αφορά τη διάθεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Τι αναφέρουν οι πολιτικοί επικεφαλής
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, χαρακτήρισε την αλλαγή «μεταρρύθμιση που βάζει τάξη» και τόνισε ότι πλέον τα χρήματα των επιδοτήσεων θα φθάνουν αποκλειστικά σε εκείνους που πραγματικά τα δικαιούνται. Με άλλα λόγια, ο στόχος είναι να εξαλειφθούν δυσλειτουργίες ή πρακτικές του παρελθόντος που επέτρεπαν καθυστερήσεις, λάθη ή κακή διαχείριση.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπογράμμισε ότι η ΑΑΔΕ διαθέτει το επίπεδο ψηφιακής ωριμότητας και τα εργαλεία για να υποστηρίξει ένα σύγχρονο, αυτοματοποιημένο και πλήρως ελεγχόμενο σύστημα καταβολής ενισχύσεων. Όπως σημείωσε, ο στόχος είναι να σταματήσει ο παραγωγός να αγωνιά κάθε χρόνο για το πότε θα πληρωθεί και να αποκτήσει πρόσβαση σε διαδικασίες πιο γρήγορες, πιο καθαρές και πιο προβλέψιμες.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστας Τσιάρας, μίλησε για μια μεταρρύθμιση που «θωρακίζει τη χώρα απέναντι σε παθογένειες δεκαετιών». Ο ίδιος εστίασε ιδιαίτερα στην εμπιστοσύνη την οποία αναμένεται να κερδίσει ο αγροτικός κόσμος από έναν μηχανισμό που θα λειτουργεί με κανόνες, σαφήνεια και ισχυρό έλεγχο.
Από την πλευρά του, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, εξήγησε ότι το μεγάλο στοίχημα είναι η ομαλή ενσωμάτωση του προσωπικού, των συστημάτων και των λειτουργιών του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Αρχή. Όπως ανέφερε, η μετάβαση πρέπει να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε να μην υπάρξουν κλυδωνισμοί ούτε στον τρόπο λειτουργίας της υπηρεσίας ούτε – κυρίως – στις πληρωμές των δικαιούχων.
Οι τρεις «στροφές» που αλλάζουν το τοπίο
1. Η ΑΑΔΕ γίνεται ο νέος Οργανισμός Πληρωμών
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026 η ΑΑΔΕ θα αναλάβει πλήρως τον ρόλο του Οργανισμού Πληρωμών, διαχειριζόμενη το σύνολο των ενισχύσεων της ΚΑΠ. Αυτό σημαίνει ότι στην Αρχή θα μεταφερθούν:
όλες οι υποδομές του ΟΠΕΚΕΠΕ,
τα πληροφοριακά του συστήματα,
οι συμβάσεις που έχει σε ισχύ,
καθώς και οι εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις.
Η μόνη εξαίρεση αφορά τις αρμοδιότητες στρατηγικού σχεδιασμού για την ΚΑΠ, οι οποίες παραμένουν στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
2. Μεταφορά προσωπικού – αλλά με ισχυρούς περιορισμούς
Το σύνολο των εργαζομένων του ΟΠΕΚΕΠΕ περνάει στην ΑΑΔΕ, διατηρώντας τις ίδιες συμβάσεις, τα ίδια μισθολογικά κλιμάκια και τα ίδια εργασιακά δικαιώματα. Ωστόσο, θεσπίζονται δύο σημαντικά μέτρα που στοχεύουν στη σταθερότητα του νέου συστήματος:
Απαγορεύεται στο προσωπικό να συμμετέχει σε εμπορικές εταιρείες.
Επιβάλλεται τριετής «παγωμάρα» μετακινήσεων σε άλλους φορείς ή εντός της ΑΑΔΕ, ώστε να μη δημιουργηθούν κενά σε κρίσιμες υπηρεσίες την περίοδο προσαρμογής.
Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση θέλει το ανθρώπινο δυναμικό που γνωρίζει το αντικείμενο να παραμείνει στη θέση του όσο το σύστημα σταθεροποιείται και βελτιώνεται.
3. Νέα ψηφιακή εποχή στις ανακτήσεις αχρεωστήτως καταβληθέντων
Μία από τις συχνότερες εστίες προβλημάτων στο παρελθόν ήταν η διαδικασία ανάκτησης επιδοτήσεων που είχαν πληρωθεί λάθος ή παράνομα. Το νομοσχέδιο προχωρά σε σημαντικό εκσυγχρονισμό:
Οι πράξεις κοινοποιούνται ψηφιακά,
Οι διαδικασίες βεβαίωσης και συμψηφισμού ανανεώνονται,
Η ΑΑΔΕ αποκτά δυνατότητα έκδοσης εκτελεστών τίτλων για άμεση είσπραξη οφειλών.
Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να κάνουν την όλη διαδικασία πιο διαφανή και ταχύτερη, περιορίζοντας τα προβλήματα που στο παρελθόν προκαλούσαν καθυστερήσεις σε άλλες πληρωμές της ΚΑΠ.
Πόσο διαρκεί η διαβούλευση
Το σχέδιο νόμου έχει ήδη τεθεί στη δημόσια διαβούλευση, όπου θα παραμείνει έως τη Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου, δίνοντας τη δυνατότητα σε φορείς και πολίτες να καταθέσουν προτάσεις και παρατηρήσεις.
