Μεγάλες αλλαγές στις μεταβιβάσεις ακινήτων φέρνει νέο νομοσχέδιο. Ο συμβολαιογράφος αποκτά κεντρικό ρόλο, μειώνεται η γραφειοκρατία και επιταχύνονται οι αγοραπωλησίες.
Τέλος στη γραφειοκρατία στις μεταβιβάσεις ακινήτων; Οι αλλαγές που έρχονται
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι μεταβιβάσεις ακινήτων σχεδιάζει η κυβέρνηση, με στόχο να μειωθεί δραστικά η γραφειοκρατία και να επιταχυνθεί η ολοκλήρωση αγοραπωλησιών. Το νέο νομοσχέδιο που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση επιχειρεί να αλλάξει ριζικά μια διαδικασία που για χρόνια θεωρείται ιδιαίτερα χρονοβόρα και περίπλοκη για πολίτες και επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων.
Η βασική φιλοσοφία των αλλαγών είναι να συγκεντρωθεί μεγάλο μέρος των διαδικασιών στο γραφείο του συμβολαιογράφου. Με αυτόν τον τρόπο, ο ενδιαφερόμενος δεν θα χρειάζεται να επισκέπτεται πολλαπλές δημόσιες υπηρεσίες για να ολοκληρώσει μια μεταβίβαση, κάτι που μέχρι σήμερα μπορεί να διαρκέσει ακόμη και μήνες.
Ένα νέο πλαίσιο για πιο γρήγορες αγοραπωλησίες
Το σχέδιο νόμου με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», που παρουσιάστηκε από τον υπουργό Επικρατείας Κωστή Χατζηδάκη, επιχειρεί να εκσυγχρονίσει τη διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων και να περιορίσει τα εμπόδια που δημιουργούν καθυστερήσεις.
Στην πράξη, όποιος επιθυμεί σήμερα να αγοράσει ή να πουλήσει ένα ακίνητο έρχεται αντιμέτωπος με μια μεγάλη λίστα υποχρεωτικών εγγράφων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται φορολογική ενημερότητα, ασφαλιστική ενημερότητα, πιστοποιητικά μηχανικού, στοιχεία από το Κτηματολόγιο και η ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.
Η συγκέντρωση όλων αυτών των δικαιολογητικών συχνά απαιτεί αρκετό χρόνο, καθώς ο πολίτης πρέπει να απευθυνθεί σε διαφορετικές υπηρεσίες και επαγγελματίες. Σε αρκετές περιπτώσεις, η διαδικασία αυτή μπορεί να κρατήσει εβδομάδες ή και μήνες, καθυστερώντας σημαντικά την ολοκλήρωση μιας συναλλαγής.
Ο συμβολαιογράφος στο επίκεντρο της διαδικασίας
Με το νέο πλαίσιο, ο ρόλος του συμβολαιογράφου αναβαθμίζεται σημαντικά. Πέρα από τη σύνταξη και την υπογραφή του συμβολαίου, θα αναλαμβάνει πλέον και σειρά διοικητικών ενεργειών που μέχρι σήμερα βάρυναν τον πολίτη.
Συγκεκριμένα, ο συμβολαιογράφος θα έχει τη δυνατότητα να αντλεί ηλεκτρονικά τα απαραίτητα πιστοποιητικά από τα ψηφιακά συστήματα του Δημοσίου. Αυτό σημαίνει ότι ο ενδιαφερόμενος δεν θα χρειάζεται να μεταβαίνει προσωπικά σε υπηρεσίες όπως η Εφορία ή άλλοι φορείς για να συλλέξει τα έγγραφα που απαιτούνται.
Η διαδικασία θα ξεκινά με την προετοιμασία της μεταβίβασης και τη σύνταξη του σχεδίου συμβολαίου. Παράλληλα, ο συμβολαιογράφος θα συγκεντρώνει όλα τα δικαιολογητικά που απαιτούνται ώστε να ολοκληρωθεί η συναλλαγή.
Με αυτόν τον τρόπο, μειώνονται σημαντικά τα στάδια της διαδικασίας, ενώ οι πολίτες απαλλάσσονται από ένα μεγάλο μέρος της γραφειοκρατίας.
Νέος τρόπος υπολογισμού και πληρωμής του φόρου μεταβίβασης
Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται και καταβάλλεται ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων.
Μέχρι σήμερα, η διαδικασία απαιτεί πρώτα την υποβολή δήλωσης και την εξόφληση του φόρου στην Εφορία πριν από την υπογραφή του συμβολαίου. Αυτή η προϋπόθεση συχνά δημιουργεί επιπλέον καθυστερήσεις, καθώς πρέπει να προηγηθεί η ολοκλήρωση της φορολογικής διαδικασίας.
Με το νέο σύστημα, ο συμβολαιογράφος θα αναλαμβάνει τον υπολογισμό του φόρου μεταβίβασης, θα τον εισπράττει κατά τη διάρκεια της συναλλαγής και θα τον αποδίδει στο Δημόσιο. Έτσι, η πληρωμή του φόρου θα γίνεται ταυτόχρονα με την ολοκλήρωση της μεταβίβασης, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστό στάδιο.
Λύση για «μπλοκαρισμένες» μεταβιβάσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αλλαγές που αφορούν ακίνητα τα οποία προέρχονται από κληρονομιά ή δωρεά. Μέχρι σήμερα, αν δεν είχε εξοφληθεί πλήρως ο φόρος κληρονομιάς, η μεταβίβαση του ακινήτου δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι ο φόρος μπορεί να παρακρατείται απευθείας από το τίμημα της πώλησης και να αποδίδεται στο Δημόσιο από τον συμβολαιογράφο. Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται η ολοκλήρωση συναλλαγών που μέχρι σήμερα παρέμεναν «παγωμένες».
Παρόμοια διαδικασία θα εφαρμόζεται και σε περιπτώσεις όπου το ακίνητο βρίσκεται υπό κατάσχεση λόγω οφειλών προς το Δημόσιο. Ο συμβολαιογράφος θα μπορεί να παρακρατεί τα οφειλόμενα ποσά από το τίμημα και να τα αποδίδει στην Εφορία, ανοίγοντας τον δρόμο για την άρση της κατάσχεσης και την ολοκλήρωση της μεταβίβασης.
Ειδικός λογαριασμός για μεγαλύτερη ασφάλεια στις συναλλαγές
Μια ακόμη σημαντική καινοτομία είναι η δημιουργία ειδικού δεσμευμένου λογαριασμού που θα διαχειρίζεται ο συμβολαιογράφος στο πλαίσιο της συναλλαγής.
Μέσω αυτού του λογαριασμού θα πραγματοποιούνται όλες οι οικονομικές κινήσεις που σχετίζονται με τη μεταβίβαση, όπως η πληρωμή φόρων, τελών και άλλων εξόδων. Αφού εξοφληθούν οι υποχρεώσεις προς το Δημόσιο και τους εμπλεκόμενους φορείς, το υπόλοιπο ποσό θα αποδίδεται στον πωλητή.
Η διαδικασία αυτή ενισχύει τη διαφάνεια και μειώνει τον κίνδυνο οικονομικών εκκρεμοτήτων κατά την ολοκλήρωση μιας αγοραπωλησίας.
Ηλεκτρονική εγγραφή στο Κτηματολόγιο
Μετά την υπογραφή του συμβολαίου, η εγγραφή της πράξης στο Κτηματολόγιο θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά από τον συμβολαιογράφο. Αυτό αναμένεται να μειώσει σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για τη μεταγραφή της πράξης.
Παράλληλα, σε περιοχές όπου λειτουργεί ήδη το Κτηματολόγιο και τα όρια του ακινήτου έχουν καταγραφεί, δεν θα απαιτείται η σύνταξη νέου τοπογραφικού διαγράμματος. Πρόκειται για μια αλλαγή που αναμένεται να μειώσει τόσο το κόστος όσο και τη διάρκεια της διαδικασίας.
Ένα πιο απλό σύστημα μεταβιβάσεων
Οι αλλαγές που προωθούνται επιχειρούν να μετατρέψουν μια σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία σε μια πιο απλή και γρήγορη συναλλαγή. Η συγκέντρωση των περισσότερων ενεργειών στο γραφείο του συμβολαιογράφου εκτιμάται ότι θα μειώσει σημαντικά τη γραφειοκρατία και θα διευκολύνει τόσο τους πολίτες όσο και την αγορά ακινήτων.
Αν οι ρυθμίσεις εφαρμοστούν όπως σχεδιάζονται, η αγορά και πώληση ενός ακινήτου στην Ελλάδα ενδέχεται να γίνεται πλέον πολύ πιο γρήγορα και με λιγότερη ταλαιπωρία για όλους τους εμπλεκόμενους.
