Ριζική αλλαγή στο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας φέρνει το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Το νέο σύστημα θα λειτουργεί με ηλεκτρονικά κουπόνια που θα επιτρέπουν στους δικαιούχους να αγοράζουν μόνοι τους τα προϊόντα που χρειάζονται.
Νέα εποχή στην επισιτιστική βοήθεια
Σημαντικές αλλαγές ετοιμάζει η κυβέρνηση στον τρόπο με τον οποίο παρέχεται επισιτιστική βοήθεια σε ευάλωτα νοικοκυριά. Το πρόγραμμα στήριξης ύψους περίπου 400 εκατομμυρίων ευρώ πρόκειται να περάσει σε μια νέα φάση, εγκαταλείποντας το παλιό σύστημα διανομής τροφίμων και υιοθετώντας ένα μοντέλο ηλεκτρονικών κουπονιών (voucher).
Η μεταρρύθμιση αυτή έχει στόχο να δώσει στους δικαιούχους περισσότερη ελευθερία στις αγορές τους, αλλά και να περιορίσει τα προβλήματα που δημιουργούσε το προηγούμενο μοντέλο διανομής.
Σύμφωνα με την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου, το νέο σύστημα φιλοδοξεί να απλοποιήσει τη διαδικασία και να επιτρέψει στους πολίτες να καλύπτουν τις ανάγκες τους με μεγαλύτερη ευελιξία.
Τέλος στο μοντέλο με τις κούτες τροφίμων
Μέχρι σήμερα, η επισιτιστική βοήθεια υλοποιούνταν μέσω του γνωστού προγράμματος ΤΕΒΑ, το οποίο λειτουργούσε με τη διανομή τροφίμων από δήμους και περιφέρειες.
Σε τακτά χρονικά διαστήματα, οι δικαιούχοι λάμβαναν κουτιά με τρόφιμα, τα οποία παραδίδονταν σε συγκεκριμένα σημεία. Η διαδικασία αυτή, ωστόσο, είχε αρκετές δυσκολίες στην πράξη.
Σε πολλές περιπτώσεις δημιουργούνταν μεγάλες ουρές, καθώς οι πολίτες έπρεπε να μεταβούν σε συγκεκριμένο χώρο και ώρα για να παραλάβουν τα τρόφιμα. Παράλληλα, η μεταφορά και αποθήκευση των προϊόντων προκαλούσε προβλήματα, ειδικά σε απομακρυσμένες περιοχές ή νησιά.
Υπήρχαν επίσης ζητήματα με τη διατήρηση των τροφίμων, αφού ορισμένα προϊόντα μπορούσαν να αλλοιωθούν αν καθυστερούσε η μεταφορά τους ή αν οι καιρικές συνθήκες δεν επέτρεπαν την έγκαιρη διανομή.
Επιπλέον, το περιεχόμενο των κουτιών δεν ανταποκρινόταν πάντα στις πραγματικές ανάγκες κάθε οικογένειας, καθώς το πρόγραμμα προέβλεπε συγκεκριμένα προϊόντα για όλους.
Οι δικαιούχοι θα επιλέγουν μόνοι τους τι θα αγοράζουν
Το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά αυτή την εικόνα.
Με την εφαρμογή του συστήματος voucher, οι δικαιούχοι δεν θα παραλαμβάνουν πλέον τρόφιμα σε πακέτα. Αντίθετα, θα λαμβάνουν ένα ηλεκτρονικό κουπόνι, το οποίο θα μπορούν να χρησιμοποιούν για αγορές.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι κάθε νοικοκυριό θα έχει τη δυνατότητα να πηγαίνει σε σούπερ μάρκετ ή οπωροπωλεία και να αγοράζει τα προϊόντα που χρειάζεται.
Η λογική του νέου συστήματος μοιάζει με μια επιταγή που θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για βασικά αγαθά. Με αυτόν τον τρόπο, οι πολίτες θα μπορούν να προσαρμόζουν τις αγορές τους ανάλογα με τις ανάγκες τους.
Για παράδειγμα, μια οικογένεια με παιδιά μπορεί να επιλέξει διαφορετικά προϊόντα από ένα ηλικιωμένο ζευγάρι, κάτι που δεν ήταν εφικτό με το προηγούμενο σύστημα διανομής.
Ποια προϊόντα δεν θα μπορούν να αγοραστούν
Παρότι το νέο σύστημα δίνει μεγαλύτερη ελευθερία επιλογών, θα υπάρχουν συγκεκριμένοι περιορισμοί.
Τα vouchers δεν θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά:
-
καπνικών προϊόντων
-
αλκοολούχων ποτών
-
υπηρεσιών ή προϊόντων που σχετίζονται με τυχερά παιχνίδια
Ο στόχος είναι τα χρήματα της κρατικής βοήθειας να κατευθύνονται αποκλειστικά στην κάλυψη βασικών αναγκών διατροφής των νοικοκυριών.
Πώς θα λειτουργεί το ηλεκτρονικό voucher
Το νέο σύστημα θα βασίζεται σε μια ηλεκτρονική διαδικασία.
Κάθε δικαιούχος θα λαμβάνει το voucher στο κινητό τηλέφωνο ή στο email του, μαζί με έναν μοναδικό αριθμό. Με αυτόν τον κωδικό θα μπορεί να πραγματοποιεί αγορές στα καταστήματα που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Η αξία του κουπονιού θα διαμορφώνεται ανάλογα με το μέγεθος του νοικοκυριού, ώστε να υπάρχει αναλογική στήριξη για οικογένειες με περισσότερα μέλη.
Σε αντίθεση με μια προπληρωμένη κάρτα, το voucher θα λειτουργεί ως συγκεκριμένος κωδικός που θα χρησιμοποιείται κατά την αγορά προϊόντων.
Μεγάλο δίκτυο επιχειρήσεων στο πρόγραμμα
Για την υλοποίηση του σχεδίου, το υπουργείο σκοπεύει να δημιουργήσει ένα ευρύ μητρώο συνεργαζόμενων επιχειρήσεων.
Στο δίκτυο θα μπορούν να συμμετέχουν:
-
σούπερ μάρκετ
-
καταστήματα τροφίμων
-
οπωροπωλεία
-
άλλες επιχειρήσεις που πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές
Η βασική προϋπόθεση θα είναι η δυνατότητα ηλεκτρονικών συναλλαγών, ώστε να μπορεί να πραγματοποιείται η εξαργύρωση του κουπονιού.
Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να υπάρχει μεγάλη γεωγραφική κάλυψη, ώστε οι δικαιούχοι να μπορούν να πραγματοποιούν αγορές κοντά στον τόπο κατοικίας τους.
Περισσότερη διαφάνεια και λιγότερη γραφειοκρατία
Ένας ακόμη στόχος της αλλαγής είναι η ενίσχυση της διαφάνειας.
Με το ηλεκτρονικό σύστημα θα υπάρχει καλύτερη παρακολούθηση της χρήσης των κονδυλίων και των αγορών που πραγματοποιούνται. Παράλληλα, θα περιοριστεί σημαντικά ο ρόλος των ενδιάμεσων φορέων που μέχρι σήμερα εμπλέκονταν στη μεταφορά, αποθήκευση και διανομή των τροφίμων.
Η νέα δομή αναμένεται να μειώσει τη γραφειοκρατία, ενώ παράλληλα θα περιορίσει και το αίσθημα κοινωνικού στιγματισμού που πολλές φορές δημιουργούσαν οι δημόσιες διανομές τροφίμων.
Η φιλοσοφία της νέας πολιτικής
Η βασική φιλοσοφία πίσω από τη μεταρρύθμιση είναι ότι οι ίδιοι οι πολίτες γνωρίζουν καλύτερα τι χρειάζεται το νοικοκυριό τους.
Αντί το κράτος να καθορίζει ποια προϊόντα θα παραλάβει κάθε οικογένεια, το νέο μοντέλο δίνει τη δυνατότητα ελεύθερης επιλογής μέσα σε συγκεκριμένο πλαίσιο.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού της κοινωνικής πολιτικής, καθώς συνδυάζει την κρατική στήριξη με μεγαλύτερη αυτονομία για τους δικαιούχους.
Μια αλλαγή που επηρεάζει χιλιάδες νοικοκυριά
Το πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας αφορά χιλιάδες ευάλωτα νοικοκυριά σε όλη τη χώρα, τα οποία λαμβάνουν στήριξη πέρα από το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.
Με τη μετάβαση στο σύστημα voucher, η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό μοντέλο στήριξης.
Εφόσον εφαρμοστεί όπως σχεδιάζεται, το νέο σύστημα μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο παρέχεται κοινωνική βοήθεια στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.
