Η διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων αποτελεί εδώ και χρόνια μία από τις πιο απαιτητικές και χρονοβόρες συναλλαγές για ιδιοκτήτες, αγοραστές και επαγγελματίες της αγοράς. Ειδικά στις περιοχές που βρίσκονται εκτός αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού αξιών, οι καθυστερήσεις συχνά μετατρέπονται σε πραγματικό «πονοκέφαλο», καθώς η ολοκλήρωση μιας μεταβίβασης μπορεί να απαιτήσει ακόμη και αρκετούς μήνες.
Ωστόσο, το τοπίο φαίνεται πως αλλάζει σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προχωρά στον σχεδιασμό μιας εκτεταμένης ψηφιακής αναβάθμισης, η οποία αναμένεται να επηρεάσει χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε ολόκληρη τη χώρα.
Ψηφιακή επέκταση του myPROPERTY
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η επέκταση της πλατφόρμας myPROPERTY, ώστε να καλύπτει και ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές χωρίς καθορισμένες αντικειμενικές αξίες.
Μέχρι σήμερα, η ηλεκτρονική διαδικασία λειτουργεί αποτελεσματικά για τις περιοχές όπου υπάρχουν αντικειμενικές τιμές. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, η εκτίμηση της φορολογητέας αξίας γίνεται μέσω των αρμόδιων ΔΟΥ, γεγονός που προκαλεί σημαντικές καθυστερήσεις και αυξάνει τη γραφειοκρατία.
Η νέα παρέμβαση φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε αυτό το καθεστώς, προσφέροντας τη δυνατότητα ηλεκτρονικής διαχείρισης ακόμη και των πιο σύνθετων υποθέσεων.
Γιατί καθυστερούν σήμερα οι μεταβιβάσεις
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες είναι η διαδικασία προσδιορισμού της αξίας ενός ακινήτου όταν αυτό βρίσκεται εκτός αντικειμενικού συστήματος.
Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν υπάρχει αυτοματοποιημένος υπολογισμός από το πληροφοριακό σύστημα. Αντίθετα, η υπόθεση εξετάζεται από τις φορολογικές υπηρεσίες, οι οποίες βασίζονται σε συγκριτικά στοιχεία της περιοχής για να καθορίσουν τη φορολογητέα αξία.
Η διαδικασία αυτή απαιτεί ελέγχους, ανταλλαγή εγγράφων και πολλές φορές πρόσθετα δικαιολογητικά, με αποτέλεσμα συμβολαιογράφοι, αγοραστές και πωλητές να περιμένουν επί εβδομάδες ή ακόμη και μήνες μέχρι να ολοκληρωθεί η συναλλαγή.
Πάνω από 2.100 περιοχές στο νέο σύστημα
Η ψηφιακή επέκταση δεν αφορά ένα μικρό μέρος της χώρας.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο μοντέλο θα καλύψει περισσότερες από 2.100 περιοχές που σήμερα βρίσκονται εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού. Πρόκειται κυρίως για νησιωτικές, τουριστικές, απομακρυσμένες αλλά και ταχέως αναπτυσσόμενες περιοχές όπου οι συναλλαγές ακινήτων αυξάνονται διαρκώς.
Για χιλιάδες πολίτες, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στα νησιά, η αλλαγή αυτή αναμένεται να εξαλείψει την ανάγκη για επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στις εφορίες και να μειώσει δραστικά τον χρόνο ολοκλήρωσης των υποθέσεων.
Τι θα γίνεται ηλεκτρονικά
Με την εφαρμογή του νέου συστήματος, οι φορολογικές δηλώσεις που σχετίζονται με ακίνητα θα μπορούν να υποβάλλονται ψηφιακά ανεξάρτητα από την περιοχή στην οποία βρίσκεται το ακίνητο.
Η δυνατότητα αυτή θα αφορά:
- Αγοραπωλησίες ακινήτων
- Γονικές παροχές
- Δωρεές
- Αποδοχές κληρονομιάς
- Μεταβιβάσεις κάθε είδους που απαιτούν φορολογική δήλωση
Η μετάβαση στην πλήρως ηλεκτρονική διαδικασία εκτιμάται ότι θα προσφέρει μεγαλύτερη ταχύτητα, διαφάνεια και ασφάλεια στις συναλλαγές.
Έρχεται και αυτόματος προσδιορισμός φόρου
Η επόμενη φάση του σχεδίου προβλέπει ακόμη μεγαλύτερο βαθμό αυτοματοποίησης.
Η ΑΑΔΕ εξετάζει τη δημιουργία μηχανισμών που θα επιτρέπουν την αυτόματη έκδοση και κοινοποίηση πράξεων προσδιορισμού φόρου σε περιπτώσεις όπου σήμερα απαιτείται χειροκίνητη επεξεργασία.
Με τον τρόπο αυτό, θα περιοριστούν οι καθυστερήσεις που δημιουργούνται από τον φόρτο εργασίας των υπηρεσιών, ενώ παράλληλα θα μειωθούν τα περιθώρια λαθών και οι ανάγκες για διορθωτικές παρεμβάσεις.
Οι αλλαγές συνδέονται με τις νέες αντικειμενικές αξίες
Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται.
Η αγορά ακινήτων βρίσκεται σε περίοδο αυξημένης δραστηριότητας, καθώς πολλοί ιδιοκτήτες επιδιώκουν να ολοκληρώσουν μεταβιβάσεις πριν από την επόμενη μεγάλη αναθεώρηση των αντικειμενικών αξιών που προγραμματίζεται για το τέλος του 2027.
Σε πολλές περιοχές της χώρας, οι εμπορικές αξίες έχουν απομακρυνθεί σημαντικά από τις σημερινές αντικειμενικές τιμές. Αυτό έχει οδηγήσει σε εκτιμήσεις ότι σε ορισμένες ζώνες οι αυξήσεις θα μπορούσαν να ξεπεράσουν ακόμη και το 40%.
Μια τέτοια εξέλιξη θα επηρεάσει άμεσα το κόστος μεταβίβασης, καθώς οι φόροι υπολογίζονται με βάση τις αντικειμενικές αξίες.
Έκρηξη συναλλαγών στην αγορά ακινήτων
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η αγορά ακινήτων συνεχίζει να κινείται με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς.
Τα έσοδα από φόρους μεταβίβασης κατά τους πρώτους μήνες του 2026 παρουσίασαν σημαντική αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που αποτυπώνει την αυξημένη δραστηριότητα ιδιωτών και επενδυτών.
Παράλληλα, η χρήση της πλατφόρμας myPROPERTY καταγράφει θεαματική άνοδο. Οι ηλεκτρονικές δηλώσεις φόρου μεταβίβασης έχουν πολλαπλασιαστεί μέσα σε λίγα χρόνια, επιβεβαιώνοντας ότι η ψηφιακή εξυπηρέτηση έχει πλέον καθιερωθεί ως βασικό εργαλείο στην αγορά ακινήτων.
Με την επέκταση του συστήματος και στις περιοχές εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού, η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να ολοκληρώσει ένα από τα σημαντικότερα βήματα ψηφιακού μετασχηματισμού στον χώρο των ακινήτων, μειώνοντας δραστικά τη γραφειοκρατία και επιταχύνοντας τις συναλλαγές για χιλιάδες πολίτες.
