Μια σημαντική δικαστική εξέλιξη φέρνει νέα ελπίδα για χιλιάδες συνταξιούχους που περιμένουν τα αναδρομικά τους. Μετά την απόφαση που έκρινε αντισυνταγματική την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) για τη διετία 2017–2018, ανοίγει ο δρόμος για επιστροφή χρημάτων που παρακρατήθηκαν άδικα από τις συντάξεις.
Ποιοι δικαιούνται τα ποσά
Η συγκεκριμένη απόφαση αφορά αποκλειστικά τους “παλαιούς” συνταξιούχους, δηλαδή όσους είχαν συνταξιοδοτηθεί πριν τις 13 Μαΐου 2016, ημερομηνία που τέθηκε σε ισχύ ο λεγόμενος νόμος Κατρούγκαλου.
Οι “νέοι” συνταξιούχοι, δηλαδή εκείνοι που αποχώρησαν μετά την ημερομηνία αυτή, δεν περιλαμβάνονται στη ρύθμιση.
Σύμφωνα με στοιχεία του Ενιαίου Δικτύου Συνταξιούχων (ΕΝΔΙΣΥ), υπολογίζεται ότι περίπου 350.000 δικαιούχοι θα λάβουν χρήματα που τους παρακρατήθηκαν αδικαιολόγητα, με το συνολικό ποσό να ξεπερνά τα 420 εκατομμύρια ευρώ.
Πρόκειται κυρίως για πρώην ένστολους, πανεπιστημιακούς καθηγητές και δικαστικούς λειτουργούς, οι οποίοι είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, υποβάλλοντας περισσότερες από 8.000 αγωγές – είτε ατομικά είτε μέσω συλλογικών διεκδικήσεων.
Τι προβλέπει η απόφαση
Η Εισφορά Αλληλεγγύης, που θεσπίστηκε το 2012 ως «προσωρινό μέτρο», επιβαλλόταν σε κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ και επικουρικές άνω των 300 ευρώ.
Το ποσοστό κυμαινόταν από 3% έως 10%, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης. Η λογική πίσω από το μέτρο ήταν να συμβάλουν περισσότερο όσοι είχαν υψηλότερες αποδοχές, ωστόσο το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι η συνέχιση της παρακράτησης δεν είχε συνταγματικό έρεισμα μετά το 2016.
Η απόφαση αφορά μόνο τη διετία 2017–2018, ωστόσο το οικονομικό αποτύπωμα είναι τεράστιο, με το Υπουργείο Εργασίας να εξετάζει επιστροφή των ποσών σε πολλές δόσεις, ώστε να μην επιβαρυνθεί απότομα ο κρατικός προϋπολογισμός.
Παράλληλα, δεν έχει ακόμη καθοριστεί πότε θα ξεκινήσει η διαδικασία των πληρωμών, κάτι που κρατά τους συνταξιούχους σε αναμονή.
Πώς αλλάζει η ΕΑΣ από φέτος
Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 2024 ισχύει μια νέα ρύθμιση που προβλέπει πως τα όρια καταβολής της ΕΑΣ θα αναπροσαρμόζονται με βάση τις ετήσιες αυξήσεις των συντάξεων.
Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται το φαινόμενο που παρατηρήθηκε τα προηγούμενα χρόνια, όπου οι αυξήσεις “εξαφανίζονταν” λόγω αλλαγής κλιμακίου.
Όπως τονίζει το ΕΝΔΙΣΥ, την περίοδο 2023–2024 χιλιάδες συνταξιούχοι είδαν τις αυξήσεις τους να “εξατμίζονται” επειδή ανέβηκαν σε υψηλότερο κλιμάκιο εισφοράς. Η νέα ρύθμιση διορθώνει αυτή την αδικία, εξασφαλίζοντας ότι οι μελλοντικές αυξήσεις θα αποδίδονται ολόκληρες.
Τα αναδρομικά που πληρώθηκαν ήδη
Στο μεταξύ, στα τέλη Αυγούστου, ολοκληρώθηκε μια άλλη φάση πληρωμών αναδρομικών.
Περίπου 47.055 συνταξιούχοι που λαμβάνουν μέρισμα από τα Μετοχικά Ταμεία Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, έλαβαν ποσά που αφορούσαν την περίοδο 1η Ιανουαρίου 2021 – 31 Μαρτίου 2023.
Σύμφωνα με τη διοίκηση του e-ΕΦΚΑ, κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης διαπιστώθηκαν:
-
7.318 περιπτώσεις συνταξιούχων που είχαν ήδη λάβει τα αναδρομικά και χρειάζονται επανέλεγχο,
-
17.419 περιπτώσεις όπου το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης ήταν μηδενικό, άρα δεν προκύπτει νέα καταβολή.
Η διαδικασία αυτή δείχνει το μέγεθος και την πολυπλοκότητα των επιστροφών που καλείται να διαχειριστεί ο ΕΦΚΑ, καθώς κάθε υπόθεση απαιτεί ξεχωριστό έλεγχο ανάλογα με τα έτη, το είδος σύνταξης και το ύψος των κρατήσεων.
Τι μένει να γίνει
Αυτό που απομένει τώρα είναι η οριστικοποίηση του τρόπου και του χρόνου πληρωμής για τα αναδρομικά της διετίας 2017–2018.
Το υπουργείο Εργασίας εξετάζει διάφορα σενάρια, ανάλογα με τη δημοσιονομική αντοχή, ενώ δεν αποκλείεται να προηγηθεί μερική καταβολή στους χαμηλοσυνταξιούχους.
Το βέβαιο είναι πως οι δικαιούχοι —κυρίως όσοι είχαν υποβάλει αγωγές— έχουν πλέον νομικά κατοχυρωμένο δικαίωμα να λάβουν τα ποσά που παρακρατήθηκαν.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να προκαλέσει ντόμινο διεκδικήσεων, καθώς χιλιάδες συνταξιούχοι που δεν είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη εξετάζουν τώρα το ενδεχόμενο να το πράξουν.
Συνοψίζοντας:
-
Επιστρέφονται 420 εκατ. ευρώ από την αντισυνταγματική Εισφορά Αλληλεγγύης.
-
Δικαιούχοι περίπου 350.000 “παλαιοί” συνταξιούχοι.
-
Οι πληρωμές θα γίνουν σε δόσεις, σε χρόνο που θα ανακοινωθεί.
-
Από το 2024 αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ, ώστε να μην “εξαφανίζονται” οι αυξήσεις.
Οι συνταξιούχοι βρίσκονται σε αναμονή για το πράσινο φως, όμως όλα δείχνουν πως ένα σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση μιας πολυετούς αδικίας έχει πλέον γίνει.
