Από τις αρχές του 2027, η διαδικασία συνταξιοδότησης στην Ελλάδα φιλοδοξεί να περάσει σε μια εντελώς νέα εποχή. Ο ΕΦΚΑ προχωρά στην πλήρη ψηφιοποίηση του ασφαλιστικού ιστορικού εκατομμυρίων εργαζομένων, βάζοντας τέλος στην εποχή των φακέλων, των χειρόγραφων καρτελών και της αναζήτησης «χαμένων» ενσήμων σε αρχεία και αποθήκες.
Η μεγάλη αλλαγή σημαίνει ότι, όταν ένας ασφαλισμένος θα υποβάλλει αίτηση συνταξιοδότησης, η υπηρεσία θα χρειάζεται ουσιαστικά να επιβεβαιώσει μόνο τις ηλικιακές προϋποθέσεις. Όλα τα υπόλοιπα –χρόνος ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές– θα είναι ήδη διαθέσιμα σε πλήρως ψηφιακή μορφή.
Από τα χαρτιά στα δεδομένα: Τι αλλάζει στην πράξη
Η μετατροπή του ασφαλιστικού βίου σε ψηφιακό αρχείο καλύπτει την περίοδο από το 1980 και μετά. Πρόκειται για ένα τεράστιο εγχείρημα, που αφορά δεκάδες ταμεία και εκατομμύρια σελίδες αρχείων. Στόχος είναι μέχρι το τέλος Μαΐου 2026 να έχει ολοκληρωθεί το σύνολο της ψηφιοποίησης.
Μέχρι το τέλος του 2026, το νέο ψηφιακό μητρώο θα λειτουργεί συμπληρωματικά με το υφιστάμενο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ). Στις αρχές του 2027 αναμένεται να περάσουμε οριστικά στο νέο περιβάλλον, το οποίο θα επιτρέπει την έκδοση σύνταξης αυθημερόν ή, στη χειρότερη περίπτωση, μέσα σε λίγες ημέρες από την αίτηση.
Μέχρι τότε, η απονομή θα συνεχίσει να γίνεται μέσω του ισχύοντος συστήματος.
Τα τρία στάδια της ψηφιακής μετάβασης
Η μετάβαση δεν έγινε σε μία κίνηση. Το έργο οργανώθηκε σε τρεις διακριτές φάσεις:
1️⃣ Σάρωση του φυσικού αρχείου
Στο πρώτο βήμα έγινε η ψηφιακή αποτύπωση του χαρτώου υλικού: καρτέλες ενσήμων και ασφαλιστικά βιβλιάρια 46 ετών. Εκατομμύρια σελίδες «φωτογραφήθηκαν» και ταξινομήθηκαν χρονολογικά. Η φάση αυτή ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 σε όλα τα ταμεία.
2️⃣ Εξαγωγή και καταχώριση δεδομένων
Ακολούθησε η ουσιαστική επεξεργασία. Τα σαρωμένα έγγραφα μετατράπηκαν σε αξιοποιήσιμα δεδομένα: χρόνος ασφάλισης, αποδοχές, εργοδότες. Οι πληροφορίες αυτές είναι κρίσιμες, καθώς αποτελούν τη βάση για τον υπολογισμό της σύνταξης. Το στάδιο αυτό ολοκληρώνεται στο τέλος Μαρτίου 2026.
3️⃣ Μετασχηματισμός σε πλήρες ψηφιακό μητρώο
Στην τελική φάση, όλα τα στοιχεία ενσωματώνονται σε ενιαίο σύστημα. Με ένα «κλικ», θα εμφανίζεται ο συνολικός χρόνος ασφάλισης και οι συντάξιμες αποδοχές κάθε ασφαλισμένου. Ο υπολογισμός του εκτιμώμενου ποσού σύνταξης –με βάση τα έτη ασφάλισης και τον μέσο όρο αποδοχών από το 2002 και μετά– θα γίνεται άμεσα. Η ολοκλήρωση έχει προγραμματιστεί για το τέλος Μαΐου 2026.
Τι μπορούν να βλέπουν ήδη οι ασφαλισμένοι
Ήδη σήμερα, μέσω της πλατφόρμας myEFKA, οι πολίτες μπορούν να εισέρχονται με τους κωδικούς Taxisnet και τον ΑΜΚΑ τους και να παρακολουθούν την ψηφιακή αποτύπωση της ασφαλιστικής τους διαδρομής.
Εκεί εμφανίζονται:
-
Οι εργοδότες ανά περίοδο
-
Οι ημέρες ασφάλισης
-
Οι αποδοχές επί των οποίων έγιναν κρατήσεις
Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι το «ασφαλιστικό βιογραφικό» δεν συνιστά επίσημη βεβαίωση χρόνου ασφάλισης. Η επίσημη πιστοποίηση εξακολουθεί να εκδίδεται από τα κατά τόπους υποκαταστήματα. Παρ’ όλα αυτά, η ψηφιακή εικόνα βοηθά στον εντοπισμό κενών, λαθών ή ελλείψεων, επιτρέποντας διορθώσεις πριν την υποβολή αίτησης σύνταξης.
Το τέλος των προσωρινών συντάξεων στο Δημόσιο;
Η επιτάχυνση της διαδικασίας είναι ήδη ορατή, ιδίως στο Δημόσιο. Σήμερα, περίπου 8 στις 10 αιτήσεις που αφορούν αποκλειστικά χρόνο ασφάλισης στο Δημόσιο (χωρίς διαδοχική ασφάλιση) διεκπεραιώνονται με αυτοματοποιημένη διαδικασία σε λιγότερο από δύο μήνες. Στις συντάξεις λόγω θανάτου, η μεταβίβαση γίνεται πλέον ακόμη και την ίδια ημέρα.
Αυτή η βελτίωση ανοίγει τον δρόμο για κατάργηση της προσωρινής σύνταξης στο Δημόσιο. Σήμερα, όσοι αποχωρούν λόγω γήρατος λαμβάνουν προσωρινά το 50% των αποδοχών που αντιστοιχούν στο μισθολόγιο του 2011, μέχρι να εκδοθεί η οριστική απόφαση – εντός τριμήνου.
Με δεδομένο ότι η οριστική απόφαση εκδίδεται πλέον σε λιγότερο από δύο μήνες, εξετάζεται σοβαρά η απευθείας καταβολή της οριστικής σύνταξης, πιθανότατα μέσα στον επόμενο μήνα από την αίτηση.
Πού εξακολουθούν να υπάρχουν καθυστερήσεις
Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες. Σημαντικές καθυστερήσεις καταγράφονται σε:
-
Διαδοχική ασφάλιση (πολλά ταμεία)
-
Παράλληλη ασφάλιση
-
Εκκρεμότητες δικαιολογητικών
-
Οφειλές προς τα ταμεία
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο χρόνος αναμονής μπορεί να αγγίξει ακόμη και τον έναν χρόνο.
Πώς εκδίδονται σήμερα οι συντάξεις
Από το 2022 εφαρμόζεται διαδικασία «fast track». Ο ΕΦΚΑ έχει προθεσμία τριών μηνών από την υποβολή της αίτησης για να εκδώσει απόφαση. Αν παρέλθει το τρίμηνο, η σύνταξη εκδίδεται με βάση τα διαθέσιμα ηλεκτρονικά δεδομένα (σύστημα «ΑΤΛΑΣ») και ενδεχομένως δηλώσεις του ασφαλισμένου, με μεταγενέστερο έλεγχο.
Αν προκύψουν διαφορές, γίνονται αναπροσαρμογές – είτε αυξήσεις είτε μειώσεις. Σε περιπτώσεις ψευδών δηλώσεων, η σύνταξη μπορεί να ανασταλεί.
Ποια ταμεία εντάσσονται στην πλήρη ψηφιοποίηση
Μέχρι το τέλος Μαΐου 2026 η διαδικασία ολοκληρώνεται για πλήθος φορέων, μεταξύ των οποίων:
-
Δημόσιο
-
ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΤΣΑ)
-
ΤΣΜΕΔΕ
-
ΤΑΝ, ΤΥΔΑ, ΤΥΔΕ
-
ΤΑΥΤΕΚΩ
-
ΕΤΑΠ-ΜΜΕ
-
Ταμείο Υγειονομικών
-
Πλήθος επικουρικών ταμείων επαγγελματικών κλάδων
Η ενοποίηση αυτών των αρχείων σε ενιαία ψηφιακή βάση αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη διαρθρωτική αλλαγή στο ασφαλιστικό σύστημα των τελευταίων δεκαετιών.
Η επόμενη μέρα
Αν το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, το 2027 θα σηματοδοτήσει την οριστική μετάβαση σε ένα σύστημα όπου η σύνταξη δεν θα είναι αποτέλεσμα πολύμηνης αναμονής αλλά διαδικασία ολίγων ημερών.
Η τεχνολογική αναβάθμιση δεν λύνει όλα τα προβλήματα – ειδικά στις σύνθετες περιπτώσεις. Ωστόσο, για εκατοντάδες χιλιάδες μελλοντικούς συνταξιούχους, η εποχή της αβεβαιότητας και της αναμονής φαίνεται πως πλησιάζει στο τέλος της.
