Μια ριζική αλλαγή στον τρόπο που αντιμετωπίζεται η ασφάλεια στους χώρους εργασίας προωθεί το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, μέσα από ένα νέο πακέτο διατάξεων που στοχεύει να θωρακίσει την υγεία των εργαζομένων και να περιορίσει τα εργατικά ατυχήματα.
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας – Στήριξη στον Εργαζόμενο – Προστασία στην Πράξη», έρχεται να φέρει φρέσκο αέρα σε ένα πεδίο που για χρόνια είχε μείνει στάσιμο, με κανόνες ξεπερασμένους και διαδικασίες που δεν παρακολουθούσαν την εποχή.
Νέα εποχή για την ασφάλεια στην εργασία
Σε μια περίοδο που οι εργασιακές συνθήκες αλλάζουν με ιλιγγιώδη ρυθμό και νέοι επαγγελματικοί κίνδυνοι κάνουν την εμφάνισή τους, το Υπουργείο επιχειρεί να διαμορφώσει ένα σύγχρονο και λειτουργικό πλαίσιο που θα προστατεύει ουσιαστικά τον εργαζόμενο.
Πηγές του Υπουργείου επισημαίνουν ότι οι ρυθμίσεις εντάσσονται στη συνολική στρατηγική για μια ασφαλή και δίκαιη αγορά εργασίας, όπου η πρόληψη δεν είναι θεωρία αλλά καθημερινή πράξη.
Ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Κώστας Καραγκούνης, τονίζει ότι για δεκαετίες η νομοθεσία για την υγεία και ασφάλεια στους χώρους εργασίας είχε περιοριστεί σε αποσπασματικές αλλαγές. «Με αυτό το νομοσχέδιο κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα προς τα εμπρός – αξιοποιούμε την τεχνολογία, ενισχύουμε τον έλεγχο και κυρίως, καθιερώνουμε κουλτούρα πρόληψης», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Από το χαρτί στο ψηφιακό αρχείο
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες αφορά την ψηφιοποίηση του βιβλίου υποδείξεων των τεχνικών ασφαλείας και ιατρών εργασίας. Οι επαγγελματίες αυτοί θα πρέπει πλέον να παρέχουν γραπτώς και αποκλειστικά ηλεκτρονικά τις συστάσεις τους προς τους εργοδότες, μέσα από το Πληροφοριακό Σύστημα της Επιθεώρησης Εργασίας.
Η αλλαγή αυτή στοχεύει τόσο στη διαφάνεια όσο και στη διευκόλυνση του ελεγκτικού έργου, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και τα περιθώρια παραλείψεων.
Παράλληλα, ο ιατρός εργασίας υποχρεούται να ενημερώνει άμεσα και εγγράφως τον εργοδότη για τυχόν ασθένειες που συνδέονται με την εργασία, με αντίγραφο που τηρείται στον φάκελο του εργαζομένου.
Ένα ακόμη πρακτικό βήμα, που δίνει τέλος σε αόριστες «προφορικές ειδοποιήσεις» και ενισχύει τη λογοδοσία.
Λύση στην έλλειψη ιατρών εργασίας
Μετά από διαβούλευση με κοινωνικούς εταίρους, στο τελικό κείμενο προστέθηκε διάταξη που απλοποιεί τις προϋποθέσεις για τις ειδικότητες που μπορούν να ασκούν καθήκοντα ιατρού εργασίας.
Στόχος, η αντιμετώπιση της έντονης έλλειψης εξειδικευμένων γιατρών που ταλαιπωρεί την αγορά, ιδιαίτερα στις περιφέρειες.
Παράλληλα, μειώνεται το όριο των εργαζομένων κάτω από το οποίο ο εργοδότης μπορεί να αναλαμβάνει ο ίδιος ρόλο τεχνικού ασφαλείας – από 50 σε 20 άτομα, με σκοπό την αυστηρότερη τήρηση των κανόνων.
Ιδιαίτερη έμφαση στα τεχνικά και οικοδομικά έργα
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στα τεχνικά και οικοδομικά έργα, όπου τα σοβαρά ή θανατηφόρα ατυχήματα είναι συχνότερα.
Πλέον, η παρουσία συντονιστών υγείας και ασφάλειας καθίσταται υποχρεωτική, ειδικά σε έργα όπου δραστηριοποιούνται πολλαπλά συνεργεία.
Ο ρόλος τους δεν θα είναι τυπικός: ο ελάχιστος χρόνος απασχόλησης θα καθορίζεται ρητά στη σύμβασή τους, με βάση το μέγεθος, τη φύση και τους κινδύνους του έργου.
Εκπαίδευση που σώζει ζωές
Μία ακόμη καινοτομία του νομοσχεδίου είναι η θεσμοθέτηση μαθημάτων πρώτων βοηθειών μέσα στους χώρους εργασίας.
Οι επιχειρήσεις θα υποχρεώνονται να εκπαιδεύουν τους εργαζομένους τους σε ΚΑΡΠΑ, λαβή Χάιμλιχ και βασικές τεχνικές διάσωσης.
Η πρωτοβουλία αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς αποδεδειγμένα οι πρώτες στιγμές μετά από ένα ατύχημα είναι καθοριστικές για τη ζωή του θύματος.
Νέα εργαλεία πρόληψης και παρακολούθησης
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης την επικαιροποίηση του εθνικού καταλόγου επαγγελματικών ασθενειών, ευθυγραμμισμένο με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, αλλά και σαφή χρονική προθεσμία για την υποχρεωτική αναγγελία τους από τον εργοδότη.
Στο επίκεντρο τίθεται και η δημιουργία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος “Ηριδανός”, που θα συνδέεται με άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων.
Μέσω αυτού, το κράτος θα μπορεί να αναλύει σε πραγματικό χρόνο τους επαγγελματικούς κινδύνους, να χαρτογραφεί τις εστίες κινδύνου και να λαμβάνει προληπτικά μέτρα.
Η πλατφόρμα στοχεύει επίσης στη μείωση της γραφειοκρατίας και στη διάχυση καλών πρακτικών σε εργοδότες και εργαζομένους.
Ενίσχυση των εσωτερικών μηχανισμών ασφάλειας
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τις Επιτροπές Υγείας και Ασφάλειας Εργαζομένων (ΕΥΑΕ) και τις Εσωτερικές Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης (ΕΣΥΠΠ), οι οποίες αποκτούν αναβαθμισμένο ρόλο.
Παράλληλα, ανανεώνεται η κατάταξη των επιχειρήσεων ανά βαθμό επικινδυνότητας, ενώ οι τεχνικοί ασφαλείας θα επιλέγονται με βάση πιο εξειδικευμένα κριτήρια.
Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα οι απαραίτητες μετρήσεις να ανατίθενται απευθείας στο ΕΛΙΝΥΑΕ, σε πανεπιστήμια ή ερευνητικά κέντρα, ώστε τα αποτελέσματα να είναι αξιόπιστα και επιστημονικά τεκμηριωμένα.
Ευθυγράμμιση με τα διεθνή πρότυπα
Τέλος, το Υπουργείο Εργασίας προχωρά στην κύρωση τριών διεθνών πράξεων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), με στόχο την πλήρη εναρμόνιση της χώρας με τα παγκόσμια πρότυπα υγείας και ασφάλειας.
Πρόκειται για ένα ακόμα βήμα που ενισχύει τη διεθνή αξιοπιστία της Ελλάδας και καθιστά σαφές ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής στους χώρους δουλειάς δεν αποτελεί πια τυπική υποχρέωση, αλλά αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.
