Για πρώτη φορά μετά από πάνω από μία δεκαετία περικοπών, «παγώματος» και λογιστικών συμψηφισμών, εκατοντάδες χιλιάδες παλαιοί συνταξιούχοι είδαν πραγματική αύξηση στο μηνιαίο τους εισόδημα. Η πληρωμή των συντάξεων Ιανουαρίου 2026 έφερε καθαρές αυξήσεις – έστω και περιορισμένες – σε 671.586 συνταξιούχους που μέχρι σήμερα είχαν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς και δεν έπαιρναν ούτε ένα ευρώ από τις γενικές αυξήσεις.
Η αλλαγή αυτή δεν είναι τυχαία. Αποτελεί αποτέλεσμα της κυβερνητικής απόφασης να σταματήσει ο αυτόματος συμψηφισμός των αυξήσεων με την προσωπική διαφορά, ένας μηχανισμός που στην πράξη κρατούσε «κλειδωμένες» τις συντάξεις για χρόνια, ακόμα και όταν η οικονομία εμφάνιζε ανάπτυξη.
Τι ήταν η προσωπική διαφορά και γιατί μπλόκαρε τις αυξήσεις
Η προσωπική διαφορά δημιουργήθηκε μετά τον επανυπολογισμό των συντάξεων με τον νόμο 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου). Για να μην υπάρξουν άμεσες μειώσεις, το κράτος κάλυπτε τη διαφορά ανάμεσα στην παλιά και στη νέα σύνταξη. Όμως από το 2023 και μετά, όταν ξεκίνησαν να δίνονται αυξήσεις, αυτές δεν κατέληγαν στην τσέπη των συγκεκριμένων συνταξιούχων, αλλά «έσβηναν» σταδιακά την προσωπική διαφορά.
Με απλά λόγια: αυξήσεις υπήρχαν, αλλά δεν πληρώνονταν.
Τι άλλαξε από το 2026
Από 1ης Ιανουαρίου 2026 εφαρμόστηκε νέο καθεστώς. Η αύξηση 2,4% υπολογίστηκε κανονικά στην εθνική και την ανταποδοτική σύνταξη για όλους. Η διαφορά είναι ότι πλέον οι συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά λαμβάνουν τουλάχιστον μέρος της αύξησης σε μετρητά, αντί να συμψηφίζεται ολόκληρη.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα σύστημα αυξήσεων «τριών ταχυτήτων»:
-
Πλήρης αύξηση
Όσοι είχαν μηδενίσει την προσωπική διαφορά μέχρι το τέλος του 2025 πήραν ολόκληρη την αύξηση. -
Μερική αλλά ουσιαστική αύξηση (50%–99%)
Συνταξιούχοι με μικρό υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς είδαν το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης να περνάει στην τσέπη τους, ενώ ταυτόχρονα μηδένισαν τη διαφορά. -
Ελάχιστη εγγυημένη αύξηση (50%)
Όσοι διατηρούσαν υψηλή προσωπική διαφορά έλαβαν το μισό της αύξησης, με το υπόλοιπο να μειώνει τη διαφορά.
Σε κάθε περίπτωση, κανένας δεν έμεινε χωρίς έστω μικρό όφελος.
Πόσα χρήματα είδαν πραγματικά οι συνταξιούχοι
Οι καθαρές αυξήσεις που πληρώθηκαν κυμάνθηκαν από 8 έως και 35 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης και το υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς. Περίπου 55.000 συνταξιούχοι μηδένισαν πλήρως την προσωπική διαφορά τους, επειδή το υπόλοιπο ήταν μικρό (κάτω από 10 ευρώ).
Αυτό σημαίνει ότι από το 2027 και μετά θα λαμβάνουν ολόκληρες τις αυξήσεις, χωρίς κανέναν περιορισμό.
Τι ισχύει από το 2027 και μετά
Από 1ης Ιανουαρίου 2027, το τοπίο αλλάζει οριστικά. Οι αυξήσεις θα καταβάλλονται στο σύνολό τους σε όλους τους συνταξιούχους, ανεξαρτήτως αν διατηρούν ποσό προσωπικής διαφοράς. Η διαφορά δεν εξαφανίζεται, αλλά «παγώνει» στο ύψος που θα έχει διαμορφωθεί και μετονομάζεται σε «ποσό του νόμου 4387/2016».
Πρακτικά, παύει να λειτουργεί ως εμπόδιο.
Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι
Κερδισμένοι θεωρούνται όσοι:
-
Μηδένισαν την προσωπική διαφορά
-
Πλησιάζουν πλέον το προ μνημονίων επίπεδο σύνταξης
-
Θα βλέπουν κάθε χρόνο καθαρές αυξήσεις
Χαμένοι παραμένουν όσοι:
-
Διατηρούν υψηλή προσωπική διαφορά (50–100 ευρώ ή και παραπάνω)
-
Παίρνουν αυξήσεις μόνο στο βασικό κομμάτι της σύνταξης
Ωστόσο, ακόμα και για αυτούς, το νέο σύστημα είναι σαφώς ευνοϊκότερο από το προηγούμενο «πάγωμα».
Δεν είναι μόνο η αύξηση – είναι και ο φόρος
Το 2026 φέρνει και δεύτερο όφελος: μείωση φορολογικής παρακράτησης. Για συντάξεις πάνω από το αφορολόγητο, το συνολικό κέρδος από αύξηση και φοροελάφρυνση φτάνει:
-
έως 260 ευρώ ετησίως για χαμηλομεσαίες συντάξεις
-
έως 567 ευρώ για μεσαίες
-
έως και 2.054 ευρώ για πολύ υψηλές συντάξεις
Οι κρατήσεις ασθένειας αυξήθηκαν λόγω της αύξησης των ποσών, όμως η Εισφορά Αλληλεγγύης ουσιαστικά «φρενάρισε» χάρη στην τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων.
Το συμπέρασμα
Η αύξηση του 2026 δεν κάνει θαύματα. Όμως σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής όπου εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι έβλεπαν μόνο αριθμούς στα χαρτιά. Από εδώ και πέρα, οι αυξήσεις – μικρές ή μεγάλες – θα φαίνονται στον λογαριασμό.
Και για πολλούς, αυτό είναι η πρώτη πραγματική ανάσα μετά από χρόνια.
