Η μάχη ενάντια στη διακίνηση ανώνυμου, χύμα ελαιόλαδου παίρνει νέα τροπή, με την Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) να ρίχνει στο τραπέζι μια πρόταση που υπόσχεται να φέρει τα πάνω-κάτω: το «5λιτρο του παραγωγού». Μια ιδέα που φιλοδοξεί να βάλει φρένο στον παραδοσιακό 16κιλο τενεκέ που κυριαρχεί εδώ και δεκαετίες στην ελληνική αγορά.
Σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου στην ΕΣΗΕΑ, ο πρόεδρος της 4Ε, Βασίλης Ζαμπούνης, παρουσίασε στοιχεία-σοκ: από τους 250.000 τόνους ελαιόλαδου που παράγονται ετησίως στην Ελλάδα, το μεγαλύτερο μέρος διακινείται εκτός επίσημων καναλιών. Πιο συγκεκριμένα:
Μόλις 12-15.000 τόνοι τυποποιημένου ελαιολάδου καταναλώνονται εντός συνόρων.
Έως και 90.000 τόνοι πωλούνται χύμα, κυρίως σε μορφή 16κιλων τενεκέδων.
Περίπου 50.000 τόνοι τυποποιημένου ελαιόλαδου εξάγονται.
Οι εξαγωγές χύμα ελαιόλαδου προς Ιταλία και Ισπανία ξεπερνούν τους 100.000 τόνους.
Όπως υπογράμμισε ο κ. Ζαμπούνης, η Ελλάδα είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα όπου η «κουλτούρα του χύμα» κυριαρχεί τόσο έντονα, με αρνητικές συνέπειες σε όλους τους κρίκους της αλυσίδας – από τον παραγωγό μέχρι τον καταναλωτή και το κράτος.
Η λύση: Ένα 5λιτρο που «χτυπά» τη φοροδιαφυγή και προστατεύει τον καταναλωτή
Η πρόταση της 4Ε βασίζεται στο επιτυχημένο μοντέλο που ισχύει ήδη στη διακίνηση μελιού: ένα 5λιτρο δοχείο με πλήρη σήμανση, το όνομα του παραγωγού και όλα τα απαραίτητα στοιχεία, που θα προσφέρει στον καταναλωτή ένα ασφαλές, ποιοτικό προϊόν. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα στον ελαιοπαραγωγό να κερδίσει περισσότερα, «κόβοντας» μεσαζόντες και παράνομες πρακτικές.
Τα βασικά σημεία της πρότασης:
Ελαιοτριβεία εγκαθιστούν χαμηλού κόστους μηχανήματα για την τυποποίηση των 5λίτρων.
Οι παραγωγοί δεν θα μπορούν να παίρνουν πλέον το λάδι τους χύμα, αλλά μόνο σε πιστοποιημένα 5λιτρα με την υπογραφή τους.
Οι πωλήσεις θα γίνονται είτε για οικογενειακή κατανάλωση είτε απευθείας στον τελικό καταναλωτή με επίσημα παραστατικά.
Οι ελαιοτριβείς αποκτούν επιπλέον ρόλο ως μικροί τυποποιητές, ενισχύοντας τα έσοδά τους.
Ο καταναλωτής αγοράζει ποιοτικό, ελεγμένο λάδι με επώνυμο παραγωγό, αποφεύγοντας τους κινδύνους της χύμα διακίνησης.
Το κράτος περιορίζει δραστικά τη φοροδιαφυγή.
Ωστόσο, η επιτυχία του νέου μοντέλου στηρίζεται και στην εφαρμογή πλήρους ιχνηλασιμότητας σε όλη την αλυσίδα, από τον ελαιώνα μέχρι το ράφι.
Ο ΣΕΒΙΤΕΛ προειδοποιεί: «Η πρόταση είναι θετική, αλλά δεν είναι πανάκεια»
Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποίησης Ελαιολάδου (ΣΕΒΙΤΕΛ) χαιρετίζει την πρόταση της 4Ε, ωστόσο θέτει σοβαρούς προβληματισμούς: Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη ως τυποποιητής; Ο παραγωγός ή ο ελαιοτριβέας; Πώς θα διασφαλίζεται η ποιότητα και η ασφάλεια του προϊόντος; Ποιος θα ελέγχει την τήρηση των κανόνων;
Ο ΣΕΒΙΤΕΛ τονίζει την ανάγκη για ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία μιας παράλληλης αγοράς χωρίς επαρκείς ελέγχους και δικλείδες ασφαλείας για τους καταναλωτές αλλά και τους νόμιμους τυποποιητές.
Τέλος, σημειώνει πως σε συνδυασμό με την υποχρεωτική εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής για την κίνηση του ελαιολάδου (myData) από την 1η Απριλίου 2025, το μέτρο μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον περιορισμό της μαύρης αγοράς.
Επιστροφή στην ποιότητα ή νέα «παγίδα» για την αγορά;
Το «5λιτρο του παραγωγού» μπορεί να αποτελέσει μια ριζική λύση στο χρόνιο πρόβλημα του χύμα ελαιολάδου – ή μήπως ανοίγει νέο κύκλο προκλήσεων για τον κλάδο; Η συζήτηση μόλις ξεκίνησε.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
