Σημαντικές αλλαγές για τους δανειολήπτες φέρνει το νέο νομοσχέδιο. Υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης από τις τράπεζες πριν από πλειστηριασμούς, δωρεάν συμβουλευτική υποστήριξη και νέες δικλείδες προστασίας.
Νέα εποχή για τα δάνεια: Οι τράπεζες υποχρεώνονται να προτείνουν ρύθμιση πριν από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς
Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς διαχείρισης των καταναλωτικών δανείων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/2225.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση δημιουργεί ένα πιο προστατευτικό πλαίσιο για τους δανειολήπτες, καθώς οι τράπεζες και οι λοιποί πιστωτικοί φορείς θα υποχρεώνονται πλέον να αναζητούν λύσεις ρύθμισης πριν προχωρήσουν σε αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμούς.
Η ρύθμιση αφορά καταναλωτικά δάνεια έως 100.000 ευρώ χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις και επιχειρεί να δώσει μια δεύτερη ευκαιρία σε όσους αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
Υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης πριν από τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης
Σύμφωνα με το άρθρο 44 του νομοσχεδίου, οι τράπεζες δεν θα μπορούν πλέον να κινούν άμεσα διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης με την πρώτη καθυστέρηση πληρωμής.
Αντίθετα, θα είναι υποχρεωμένες να εξετάζουν την πραγματική οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως το εισόδημα, οι οικογενειακές υποχρεώσεις και τυχόν έκτακτες δυσκολίες που έχουν προκύψει.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να προτείνουν «εύλογα μέτρα ρύθμισης», τα οποία θα στοχεύουν στη διατήρηση της βιωσιμότητας της οφειλής και στην αποφυγή ακραίων μέτρων.
Οι λύσεις που θα μπορούν να προτείνουν οι τράπεζες
Το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα εφαρμογής διαφορετικών μορφών ρύθμισης, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε δανειολήπτη.
Μεταξύ των επιλογών που θα μπορούν να εξετάζονται περιλαμβάνονται:
- Παράταση της διάρκειας αποπληρωμής του δανείου.
- Προσωρινή αναστολή ή μερική αναβολή καταβολής δόσεων.
- Μείωση του επιτοκίου χρέωσης.
- Ενοποίηση ή μερική διαγραφή οφειλών.
- Αλλαγή του τύπου της δανειακής σύμβασης.
- Μετατροπή του δανείου σε διαφορετικό νόμισμα.
- Παράδοση του συνδεδεμένου αγαθού, όπως για παράδειγμα ενός αυτοκινήτου, για την πλήρη εξόφληση της οφειλής, εφόσον υπάρχει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι δεν θα απαιτείται νέα αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας όταν η προτεινόμενη ρύθμιση δεν αυξάνει το συνολικό κόστος του δανείου πάνω από 20%.
Απαγορεύονται πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις του νέου πλαισίου αφορά τις επιπλέον χρεώσεις που συχνά επιβάρυναν τους οφειλέτες.
Πλέον, πέρα από τον νόμιμο τόκο υπερημερίας, δεν θα επιτρέπεται η επιβολή άλλων πρόσθετων οικονομικών κυρώσεων λόγω καθυστέρησης πληρωμής των δόσεων.
Η διάταξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την αποφυγή περαιτέρω διόγκωσης των χρεών και τη διατήρηση της δυνατότητας αποπληρωμής τους.
Δωρεάν συμβουλευτική υποστήριξη για υπερχρεωμένους πολίτες
Με το άρθρο 45 εισάγεται και ένας νέος μηχανισμός πρόληψης και υποστήριξης των δανειοληπτών.
Οι τράπεζες θα υποχρεώνονται να διαθέτουν συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για την ανίχνευση περιπτώσεων οικονομικής δυσκολίας, όπως επαναλαμβανόμενες καθυστερήσεις πληρωμών ή υπερβάσεις πιστωτικών ορίων.
Όταν διαπιστώνεται πρόβλημα, οι πολίτες θα ενημερώνονται για τις διαθέσιμες επιλογές και θα αποκτούν δικαίωμα δωρεάν πρόσβασης σε ανεξάρτητες συμβουλευτικές υπηρεσίες.
Οι υπηρεσίες αυτές θα παρέχονται από:
- Κρατικά Κέντρα και Γραφεία Εξυπηρέτησης Δανειοληπτών.
- Την Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας Καταναλωτή.
- Πιστοποιημένες Ενώσεις Καταναλωτών.
- Εξειδικευμένους φορείς που θα εγγράφονται σε ειδικό μητρώο της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου.
Οι φορείς αυτοί θα προσφέρουν οικονομική, νομική αλλά και ψυχολογική υποστήριξη, λειτουργώντας ανεξάρτητα από τις τράπεζες και τα funds.
Οι τράπεζες θα χρηματοδοτούν το νέο σύστημα υποστήριξης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος χρηματοδότησης του νέου μηχανισμού συμβουλευτικής.
Το κόστος λειτουργίας των υπηρεσιών δεν θα επιβαρύνει ούτε το Δημόσιο ούτε τους δανειολήπτες.
Αντίθετα, οι ίδιες οι τράπεζες και οι πιστωτικοί οργανισμοί θα καταβάλλουν ετήσια εισφορά, η οποία θα υπολογίζεται με βάση το ύψος του χαρτοφυλακίου καταναλωτικών δανείων που διαχειρίζονται.
Τα ποσά θα κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό της Τράπεζας της Ελλάδος και θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση των ανεξάρτητων συμβουλευτικών φορέων.
Με τις νέες διατάξεις, το Υπουργείο Ανάπτυξης επιχειρεί να μετατοπίσει το βάρος από την τιμωρητική αντιμετώπιση των οφειλετών στην πρόληψη, τη διαμεσολάβηση και την έγκαιρη εξεύρεση βιώσιμων λύσεων, πριν οι οφειλές οδηγηθούν σε αδιέξοδο.
