Η κυβέρνηση βάζει μπρος για ένα από τα πιο ριζοσπαστικά «λίφτινγκ» στη φορολογία των τελευταίων ετών. Το σύστημα των τεκμηρίων, αλλά και οι ρυθμίσεις που αφορούν το λεγόμενο «πόθεν έσχες» πρόκειται να αναθεωρηθούν εκ βάθρων, με στόχο να αντιμετωπιστούν παθογένειες δεκαετιών, που είτε ευνοούσαν τη φοροδιαφυγή είτε οδηγούσαν σε εξοντωτική φορολόγηση αδύναμων νοικοκυριών.
Η μεγάλη «τομή»: Τεκμήρια και «πόθεν έσχες» σε νέα βάση
Το οικονομικό επιτελείο σχεδιάζει ριζικές παρεμβάσεις για να πάψει ο εναλλακτικός προσδιορισμός εισοδήματος να δημιουργεί αδικίες και παραθυράκια. Η φιλοσοφία των αλλαγών στοχεύει στη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών, αποδίδοντας επιτέλους στον κάθε φορολογούμενο το πραγματικό του οικονομικό προφίλ.
Από τους πρώτους στόχους είναι η αντιμετώπιση της καταστρατήγησης μέσω της «ανάλωσης κεφαλαίου παρελθόντων ετών». Ένα σύστημα που επιτρέπει σήμερα σε πολλούς να δηλώνουν μη ρεαλιστικά αποθέματα αποταμιεύσεων από δεκαετίες πίσω, ακόμη και από τα ’70s, για να καλύπτουν με άνεση τις διαφορές που προκύπτουν από τα τεκμήρια.
Το «παραθυράκι» που γίνεται «πόρτα»
Με τον ισχύοντα νόμο, κάποιος μπορεί να επικαλείται εισοδήματα του… 1982 για να καλύψει τις φετινές του αγορές! Αρκεί να προσκομίσει παλιές δηλώσεις και να αποδείξει πως δήλωσε κάποτε υψηλά εισοδήματα που «δεν αναλώθηκαν». Έτσι, εμφανίζεται να έχει ένα μεγάλο «κομπόδεμα» και να αποφεύγει την πληρωμή πρόσθετου φόρου.
Το πρόβλημα; Από αυτά τα παλιά εισοδήματα αφαιρούνται μόνο οι τυπικές ετήσιες δαπάνες διαβίωσης που προβλέπει ο νόμος – όχι τα πραγματικά έξοδα του τότε: ενοίκια, λογαριασμοί, τρόφιμα, ασφάλειες. Αυτό δημιουργεί ψευδαίσθηση αποταμίευσης και οδηγεί σε φορολογική ασυλία.
Οι αλλαγές που έρχονται
Το νέο σχέδιο προβλέπει:
-
Περιορισμό στο χρονικό βάθος των ετών που μπορεί να επικαλεστεί κάποιος για ανάλωση κεφαλαίου. Δεν θα μπορεί πλέον να «ξεθάβει» εισοδήματα από… άλλες εποχές χωρίς αποδείξεις.
-
Απαίτηση για αποδεικτικά στοιχεία, όπως τραπεζικές κινήσεις, για μεγάλες αποταμιεύσεις παρελθόντων ετών.
-
Υπολογισμός των πραγματικών δαπανών ανά έτος, αντί για τα τεκμαρτά ποσά. Δηλαδή θα λαμβάνονται υπόψη τα έξοδα που πράγματι έκανε ο φορολογούμενος και όχι μόνο όσα ορίζει αυθαίρετα η νομοθεσία.
Με αυτά τα μέτρα το υπουργείο Οικονομικών ευελπιστεί να περιορίσει τους επιτήδειους, αλλά και να δημιουργήσει πιο ισότιμο πλαίσιο για τους υπόλοιπους πολίτες.
Τεκμήρια κατοικιών και αυτοκινήτων: Μοντέλο 2025
Αλλαγές θα υπάρξουν και στον ίδιο τον τρόπο υπολογισμού των τεκμηρίων. Η φιλοσοφία είναι να αντανακλούν καλύτερα το πραγματικό κόστος διαβίωσης. Για παράδειγμα:
-
Κατοικίες: Θα λαμβάνεται υπόψη η παλαιότητα, η ενεργειακή τους κλάση και το κόστος λειτουργίας (θέρμανση, συντήρηση κ.λπ.).
-
Οχήματα: Η παλαιότητα θα παίζει ρόλο, καθώς ένα παλιό Ι.Χ. συνεπάγεται αυξημένα έξοδα συντήρησης και επισκευών.
Τα νέα τεκμήρια αναμένεται να μειωθούν κατά μέσο όρο 30%, δίνοντας «ανάσα» στα νοικοκυριά, χωρίς όμως να αφήνουν ανοιχτά παράθυρα για κατάχρηση.
Τέλος στην υπερφορολόγηση των φτωχών
Ιδιαίτερη μέριμνα θα υπάρξει για τις περιπτώσεις που μέχρι σήμερα οι τεκμαρτοί υπολογισμοί οδηγούσαν σε εξοντωτική φορολόγηση. Πολλοί χαμηλόμισθοι ή άνεργοι, μόνο και μόνο επειδή κατοικούσαν σε σπίτι ενός συγγενή ή κατείχαν ένα παλιό αυτοκίνητο, χρεώνονταν με τεράστια τεκμαρτά ποσά και καλούνταν να πληρώσουν φόρους που ξεπερνούσαν τα πραγματικά τους έσοδα.
Πλέον εξετάζεται:
-
Η μείωση ή και πλήρης κατάργηση των ελάχιστων τεκμηρίων (3.000 και 5.000 ευρώ) για όσους φιλοξενούνται ή δεν διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία.
-
Η αποσύνδεση αυτών των ποσών από περιπτώσεις που ήδη υπάρχουν άλλα τεκμήρια, ώστε να αποφεύγεται η διπλή επιβάρυνση.
Τι σημαίνει πρακτικά για τους φορολογούμενους
Αν οι αλλαγές εφαρμοστούν όπως σχεδιάζεται, οι περισσότεροι φορολογούμενοι θα δουν πιο «λογική» εικόνα στη φορολογική τους δήλωση, ιδίως όσοι δεν διαθέτουν μεγάλη περιουσία. Από την άλλη, όσοι έχουν βασιστεί σε «αλχημείες» παρελθόντων ετών για να αποφεύγουν την πληρωμή φόρων, θα βρεθούν μπροστά σε νέες πραγματικότητες.
Συμπέρασμα
Η εποχή που μπορούσες να «ξετρυπώσεις» εισοδήματα από το 1984 και να γλιτώσεις φόρους φαίνεται πως τελειώνει. Το φορολογικό σύστημα οδεύει προς ένα πιο ρεαλιστικό, δίκαιο και λιγότερο εκμεταλλεύσιμο μοντέλο. Η τελική επιτυχία θα εξαρτηθεί από το πώς θα εφαρμοστούν στην πράξη τα μέτρα, αλλά η κατεύθυνση δείχνει σωστή.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
