Μόλις λίγες ημέρες πριν από την εφαρμογή του πολυσυζητημένου νόμου που θα υποχρέωνε τις επιχειρήσεις να ασφαλίζονται, τα υπουργεία Ανάπτυξης και Οικονομικών φαίνεται να βάζουν φρένο. Ο λόγος; Ένα τεράστιο πρόβλημα που αφορά κυρίως τα παλιά κτίρια και προκαλεί πονοκέφαλο σε χιλιάδες επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα.
Αν και το τι ακριβώς θα αποφασιστεί παραμένει άγνωστο, θεωρείται σχεδόν σίγουρο πως θα δοθεί παράταση. Το μέτρο, που επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ από 1η Ιουνίου 2025, φαίνεται πως θα πάρει αναβολή – τουλάχιστον για όσες επιχειρήσεις στεγάζονται σε κτίρια που χρονολογούνται πριν το 1960.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αρμόδιοι φορείς βρίσκονται σε συνεχείς διαβουλεύσεις για να δώσουν λύση στο πρόβλημα που ανέδειξαν οι ίδιες οι ασφαλιστικές εταιρείες: αρνούνται να ασφαλίσουν παλιά κτίρια, εκτός κι αν πληρούνται ιδιαίτερα αυστηρές προϋποθέσεις. Η Εθνική Συνομοσπονδία Επιχειρηματικότητας και Εμπορίου (ΕΣΕΕ), που ανέδειξε πρώτη το ζήτημα, κάνει λόγο για χιλιάδες επιχειρήσεις που κινδυνεύουν να μείνουν ξεκρέμαστες.
Η κατάσταση μοιάζει εκρηκτική. Στην καρδιά της Αθήνας, σε περιοχές όπως το Μοναστηράκι και η Πλάκα, αλλά και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, στεγάζονται εκατοντάδες – αν όχι χιλιάδες – επιχειρήσεις σε κτίρια παλιάς κατασκευής. Οι ιδιοκτήτες τους, όμως, αδυνατούν να βρουν ασφαλιστική κάλυψη, με αποτέλεσμα να απειλούνται με πρόστιμα και κυρώσεις από έναν νόμο που αποδεικνύεται δύσκολο να εφαρμοστεί.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, με επιστολή του προς τους αρμόδιους υπουργούς, ζήτησε να δοθεί τουλάχιστον τετράμηνη παράταση στην εφαρμογή του νόμου. Όπως υπογράμμισε, το μέτρο της υποχρεωτικής ασφάλισης για επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 500.000 ευρώ δεν μπορεί να εφαρμοστεί από την 1η Ιουνίου, αφού οι ίδιες οι ασφαλιστικές εταιρείες αδυνατούν ή αρνούνται να καλύψουν τα παλιά ακίνητα, εκτός αν αυτά έχουν σύγχρονη στατική μελέτη.
Κι όμως, το πρόβλημα δεν εμφανίστηκε χθες. Ο αρχικός νόμος (5116/03.07.2024) προέβλεπε την υποχρεωτική ασφάλιση για επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 2 εκατ. ευρώ, αλλά η κυβέρνηση λίγο αργότερα (με το νόμο 5162/05.12.2024) κατέβασε το όριο στα 500.000 ευρώ. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι μόλις τους τελευταίους δύο μήνες οι επιχειρήσεις άρχισαν να αναζητούν ασφαλιστικές καλύψεις, οπότε και «ξεσκέπασαν» το αδιέξοδο.
Πέρα από την απροθυμία των ασφαλιστικών να καλύψουν γηραιά κτίρια, υπάρχει και ένα άλλο «γκρίζο» σημείο. Πολλές επιχειρήσεις λειτουργούν σε μισθωμένα ακίνητα, των οποίων οι ιδιοκτήτες μπορεί να είναι φυσικά πρόσωπα ή εταιρείες με μικρό τζίρο, κάτω από 500.000 ευρώ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ποιος έχει την ευθύνη της ασφάλισης; Ο επιχειρηματίας ή ο ιδιοκτήτης; Κανείς δεν μπορεί να δώσει σαφή απάντηση, αφού ο νόμος δεν καλύπτει αυτά τα σενάρια.
Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ξεκαθαρίσει πως η ασφάλιση κτιρίων προ του 1960 δεν είναι αδύνατη, αλλά συνοδεύεται από «αστερίσκους». Απαιτείται τεχνική έκθεση ή αυτοψία, δήλωση στατικής επάρκειας και, αν έχει γίνει ανακαίνιση ή ενίσχυση, τότε μπορεί να προχωρήσει. Όμως οι ασφαλιστικές αποφεύγουν να καλύψουν εγκαταλειμμένα κτίρια ή κτίρια χωρίς αντισεισμικές προδιαγραφές – και ειδικά να δώσουν κάλυψη για σεισμό, που είναι το μεγάλο «αγκάθι».
Αρκετές ασφαλιστικές θέτουν όριο ηλικίας για τα κτίρια, π.χ. όχι πάνω από 70 ή 80 έτη, αν δεν υπάρχει αντισεισμική μελέτη. Ακόμη κι όταν αναλαμβάνουν την κάλυψη, συχνά αυξάνουν υπερβολικά τα ασφάλιστρα ή περιορίζουν τις καλύψεις (όπως να εξαιρούν σεισμό, καθίζηση, πλημμύρες).
Η ΕΣΕΕ, από την πλευρά της, έθεσε τρία κρίσιμα αιτήματα για να αποφευχθεί το χάος:
1️⃣ Παράταση της προθεσμίας μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2025, ώστε να υπάρξει χρόνος προσαρμογής.
2️⃣ Δημιουργία μεταβατικού πλαισίου για επιχειρήσεις σε παλιά ή ευάλωτα κτίρια.
3️⃣ Θέσπιση κρατικών επιδοτήσεων για στατικές μελέτες και ενίσχυση των κατασκευών, αφού η διαδικασία είναι πανάκριβη και απαιτεί και τη σύμφωνη γνώμη του ιδιοκτήτη.
Σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, το μεγάλο πρόβλημα είναι το ελλιπές θεσμικό πλαίσιο και η απουσία συγκεκριμένων κανόνων για το πώς οι ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να χειριστούν την υποχρεωτική ασφάλιση. Αποτέλεσμα; Αυθαίρετες πρακτικές, υπερβολικά ασφάλιστρα και ανασφάλεια (κυριολεκτικά και μεταφορικά!) για τους επιχειρηματίες.
Προς το παρόν, οι επιχειρήσεις που στεγάζονται σε κτίρια-«στολίδια» της παλιάς Αθήνας και Θεσσαλονίκης ζουν με το άγχος. Όσο δεν ξεκαθαρίζεται το τοπίο, κινδυνεύουν να βρεθούν ανάμεσα στις συμπληγάδες του νόμου και της αγοράς. Όλοι περιμένουν την τελική απόφαση της κυβέρνησης – και ελπίζουν σε μια λύση που θα βάλει τέλος στο θρίλερ.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
