Αυτό που πολλοί πολίτες αγνοούν, είναι πως κάθε φορά που χρησιμοποιούν την τραπεζική τους κάρτα, κάθε πληρωμή τους… καταγράφεται και φτάνει απευθείας στην ΑΑΔΕ. Μπορεί να ακούγεται υπερβολικό, αλλά στην πραγματικότητα, οι οικονομικές σου κινήσεις περνούν από το “μικροσκόπιο” των αρχών, και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς καν να το καταλάβεις.
Όπως τονίζει ο Δημήτρης Τσαγκάρης, πρόεδρος της FAO Economics, υπάρχει ένας «αόρατος μηχανισμός» πίσω από κάθε τραπεζική συναλλαγή. Τα στοιχεία αποστέλλονται αυτόματα στην Εφορία, αλλά οι παγίδες που κρύβουν αυτές οι λίστες μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στον ανυποψίαστο πολίτη.
Όταν η Κάρτα Σου Σε Καίει
Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου αθώες φαινομενικά συναλλαγές έχουν οδηγήσει σε αυτόματους ελέγχους ή ακόμα και προσδιορισμό επιπλέον φορολογητέου εισοδήματος. Όταν για παράδειγμα ένας επαγγελματίας πληρώνει επαγγελματικούς λογαριασμούς από τον προσωπικό του λογαριασμό, το σύστημα δεν «βλέπει» τη διάκριση. Για την ΑΑΔΕ, όλα θεωρούνται προσωπική κατανάλωση – και κάπως έτσι φουσκώνουν τεχνητά τα εισοδήματα.
Άλλη χαρακτηριστική περίπτωση αφορά νέους που χρησιμοποιούν τις κάρτες τους για να κάνουν συναλλαγές με χρήματα που δεν είναι δικά τους – είτε γιατί τους τα δίνουν οι γονείς, είτε γιατί διαχειρίζονται ταμείο τρίτων. Η Εφορία δεν λαμβάνει υπόψη την προέλευση των χρημάτων. Το μόνο που καταγράφεται είναι η δαπάνη. Αν οι συναλλαγές είναι υψηλές, μπορεί να θεωρηθεί πως υπάρχει αδήλωτο εισόδημα.
Το Παράδοξο των Κερδών που Δεν Υπάρχουν
Ιδιαίτερα προβληματικό είναι το γεγονός ότι το σύστημα λαμβάνει υπόψη μόνο τα έξοδα και όχι τις πηγές των εσόδων, εκτός αν έχουν δηλωθεί. Ένα ενδεικτικό παράδειγμα είναι οι συναλλαγές σε στοιχηματικές πλατφόρμες. Αν κάποιος παίζει και κερδίζει, αλλά τα κέρδη του παραμένουν εκτός δηλώσεων, τότε για την Εφορία φαίνεται μόνο το ποσό που «έφυγε» από τον τραπεζικό λογαριασμό. Αποτέλεσμα; Δημιουργείται η εντύπωση δαπανών χωρίς αντίστοιχα έσοδα, άρα και ανάγκη φορολόγησης!
Όπως επισημαίνει ο Τσαγκάρης, αυτή η στρεβλή εικόνα οδηγεί σε πλασματικό προσδιορισμό εισοδήματος. Με λίγα λόγια, μπορεί να βρεθείς να χρωστάς φόρους για χρήματα που… ποτέ δεν κέρδισες.
Πώς Φτάσαμε Εδώ;
Η υποχρέωση αποστολής των τραπεζικών δεδομένων στην ΑΑΔΕ θεσπίστηκε για να πατάξει τη φοροδιαφυγή και να προάγει τη διαφάνεια. Όμως, στην πράξη, χωρίς επαρκή μηχανισμό κατανόησης των πραγματικών συνθηκών πίσω από τις συναλλαγές, ο πολίτης είναι αυτός που κινδυνεύει.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο με την πάροδο του χρόνου. Αν μετά από δύο ή τρία χρόνια σε καλέσει η Εφορία να δικαιολογήσεις γιατί πλήρωσες 1.500 ευρώ μέσω κάρτας τον Μάιο του 2022 για κάτι που δεν έχεις δηλώσει ως έσοδο – ποιος θυμάται τι συνέβη τότε; Και ποιος μπορεί να αποδείξει την προέλευση των χρημάτων; Η εξήγηση γίνεται σχεδόν αδύνατη, και το βάρος της απόδειξης πέφτει στον πολίτη.
Τι Μπορείς να Κάνεις;
Η καλύτερη άμυνα απέναντι σε αυτή τη «σιωπηλή παρακολούθηση» είναι η σωστή καταγραφή και δήλωση των εισοδημάτων – ακόμα κι αν προέρχονται από μη συμβατικές πηγές. Παράλληλα, συνίσταται να αποφεύγεται η χρήση προσωπικών λογαριασμών για επαγγελματικές συναλλαγές και το αντίστροφο. Κάθε κίνηση που μπορεί να παρερμηνευτεί πρέπει να είναι τεκμηριωμένη.
Αν έχεις έσοδα από στοιχήματα, βοήθεια από τρίτους ή ακόμα και από οικογενειακές συνεισφορές, προσπάθησε να υπάρχει κάποιο στοιχείο που να τα αποδεικνύει – διαφορετικά, κάθε ευρώ που ξοδεύεται, μπορεί να «χτίζει» ένα εισόδημα που δεν είχες ποτέ.
Συμπέρασμα:
Σε μια εποχή όπου το κράτος αναζητά έσοδα με κάθε τρόπο, οι κάρτες μας έχουν μετατραπεί σε ένα εργαλείο ελέγχου που μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα από το πουθενά. Μείνε σε επαγρύπνηση, γνώριζε πού, πότε και γιατί ξοδεύεις, και κράτα αρχείο. Η ψηφιακή εποχή δεν συγχωρεί την αμέλεια.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
