Σε φάση τελικής προετοιμασίας φαίνεται πως βρίσκεται το κυβερνητικό σχέδιο για την επαναφορά της 13ης σύνταξης, με χρονικό ορίζοντα εφαρμογής το έτος 2026. Την επίσημη ανακοίνωση αναμένεται να κάνει ο πρωθυπουργός κατά την ετήσια παρουσία του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Το νέο μέτρο σχεδιάζεται να διαδεχθεί τη μόνιμη παροχή των 250 ευρώ, η οποία έχει ήδη θεσμοθετηθεί ως ενίσχυση για συγκεκριμένες ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Η παροχή αυτή, που καταβάλλεται κάθε χρόνο στις 30 Νοεμβρίου, αφορά περίπου 1,44 εκατομμύρια δικαιούχους, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται συνταξιούχοι με χαμηλά εισοδήματα, ανασφάλιστοι υπερήλικοι, καθώς και άτομα με αναπηρία. Από αυτούς, οι 1.157.551 είναι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών, αποτελώντας περίπου το 62% του συνόλου των 1.868.041 συνταξιούχων αυτής της ηλικιακής κατηγορίας. Το υπόλοιπο ποσοστό καλύπτεται από 248.823 άτομα με αναπηρία και 34.357 ανασφάλιστους υπερήλικες.
Το βασικό περίγραμμα της νέας ρύθμισης
Το σχέδιο επαναφοράς της 13ης σύνταξης φαίνεται να προβλέπει την καταβολή ακόμη μίας χρηματικής ενίσχυσης ύψους 250 ευρώ στο τέλος κάθε χρόνου, συγκεκριμένα στις 31 Δεκεμβρίου. Αυτή η επιπλέον παροχή προορίζεται για τις ίδιες ομάδες πολιτών που ήδη λαμβάνουν το βοήθημα του Νοεμβρίου, καθιστώντας τη συνολική ετήσια ενίσχυση 500 ευρώ.
Ωστόσο, η διπλή καταβολή ανεβάζει σημαντικά το δημοσιονομικό κόστος. Η δαπάνη μόνο για τη μία δόση αγγίζει τα 600 εκατομμύρια ευρώ, και με τη συμπληρωματική πληρωμή φτάνει σχεδόν το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, γεγονός που απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό και πρόβλεψη στο μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δημοσιονομικής στρατηγικής.
Ποιοι πληρούν τις προϋποθέσεις για την οικονομική ενίσχυση
Οι δικαιούχοι του ετήσιου ποσού των 250 ευρώ περιλαμβάνουν τις παρακάτω κατηγορίες:
Συνταξιούχοι ηλικίας άνω των 65 ετών, των οποίων το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν υπερβαίνει τις 14.000 ευρώ στην περίπτωση των άγαμων, με όριο ακίνητης περιουσίας έως 200.000 ευρώ. Για τους έγγαμους ή όσους έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, το εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 26.000 ευρώ, με ανώτατο όριο ακίνητης περιουσίας τις 300.000 ευρώ. Το συνολικό μηνιαίο εισόδημα από συντάξεις ή άλλες πηγές δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 1.167 ευρώ.
Ανασφάλιστοι υπερήλικοι, οι οποίοι λαμβάνουν προνοιακή σύνταξη.
Άτομα με αναπηρία, που εισπράττουν αναπηρικά επιδόματα από τον ΟΠΕΚΑ ή τον e-ΕΦΚΑ, ανεξαρτήτως των εισοδηματικών και περιουσιακών τους στοιχείων.
Για εκείνους τους συνταξιούχους που δεν έχουν άλλη πηγή εσόδων εκτός της σύνταξης, υπολογίζεται ως εισόδημα μόνο το καθαρό ποσό της σύνταξης, δηλαδή μετά την αφαίρεση των κρατήσεων, όπως αυτή για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη (6%) ή των κρατήσεων λόγω επαγγελματικής δραστηριότητας σε περίπτωση που ο συνταξιούχος εργάζεται.
Κατανομή των δικαιούχων ανά κατηγορία
Η πλειονότητα των δικαιούχων –1.157.551 άτομα– προέρχεται από τα μητρώα του ΕΦΚΑ και περιλαμβάνει και συνταξιούχους του Δημοσίου, όπως όσους λαμβάνουν πολεμικές ή τιμητικές συντάξεις. Παράλληλα:
193.440 άτομα με αναπηρία λαμβάνουν επίδομα μέσω του ΟΠΕΚΑ.
55.383 δικαιούχοι εισπράττουν αναπηρικό επίδομα από τον ΕΦΚΑ ή το Δημόσιο.
34.357 ανασφάλιστοι υπερήλικοι παίρνουν μηνιαία προνοιακή σύνταξη από τον ΟΠΕΚΑ, η οποία ανέρχεται έως τα 409 ευρώ.
Από πού προέρχονται οι περισσότεροι συνταξιούχοι που θα ενισχυθούν
Σύμφωνα με την ΗΔΙΚΑ, οι περισσότεροι από τους δικαιούχους προέρχονται από ασφαλιστικά ταμεία με χαμηλές μέσες συντάξεις:
ΟΓΑ: μέση σύνταξη 500 ευρώ.
ΟΑΕΕ: περίπου 700 ευρώ.
ΙΚΑ: περίπου 850 ευρώ μηνιαίως.
ΕΤΑΑ: κοντά στα 800 ευρώ.
ΝΑΤ: μέση σύνταξη από 900 έως και 1.000 ευρώ.
Ηλικιακά κριτήρια και έννοια της προσωπικής διαφοράς
Για την απόδοση της ενίσχυσης εξετάζεται και η ηλικία του συνταξιούχου, η οποία πρέπει να έχει συμπληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του προηγούμενου έτους. Επομένως, δύο άτομα με ίδια εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία, αλλά με διαφορά ενός έτους στην ηλικία –π.χ. αν ένας κλείσει τα 65 το 2024 και ο άλλος το 2025– δεν θα λάβουν ταυτόχρονα το βοήθημα. Ο πρώτος θα το εισπράξει το 2025, ενώ ο δεύτερος το 2026.
Η προσωπική διαφορά, δηλαδή η διαφορά μεταξύ της παλιάς και της νέας σύνταξης λόγω αλλαγών στον τρόπο υπολογισμού, εξακολουθεί να συνυπολογίζεται στο συνολικό φορολογητέο εισόδημα για την απονομή του επιδόματος.
Παραδείγματα υπολογισμού της ενίσχυσης
Ζευγάρι όπου ο σύζυγος παίρνει 900 ευρώ κύρια και 150 ευρώ επικουρική σύνταξη, ενώ η σύζυγος λαμβάνει 700 ευρώ, θα λάβει συνολικά 500 ευρώ ως ετήσια ενίσχυση (250 ευρώ ο καθένας).
Αντίθετα, ζευγάρι με εισόδημα 1.700 ευρώ από συντάξεις και επιπλέον 500 ευρώ από ενοίκια (σύνολο 2.200 ευρώ μηνιαίως ή 26.400 ευρώ ετησίως) δεν πληροί τα εισοδηματικά κριτήρια και αποκλείεται από την ενίσχυση.
Φορολογική μεταχείριση του επιδόματος
Το επίδομα των 250 ευρώ διατηρεί ειδικό νομικό καθεστώς. Είναι αφορολόγητο, ανεκχώρητο και ακατάσχετο. Δεν μπορεί να δεσμευτεί ή να συμψηφιστεί με οφειλές προς το Δημόσιο ή τρίτους και καταβάλλεται ανεξάρτητα από τυχόν άλλες εκκρεμότητες του δικαιούχου.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
