Αν υπάρχει μία χρονιά που δύσκολα θα επαναληφθεί στη δημοσιονομική ιστορία της χώρας, αυτή είναι το 2025. Πρόκειται για μια περίοδο που, ακόμη και συγκρινόμενη με τα προμνημονιακά χρόνια, ξεχωρίζει: το κράτος δεν αφαίρεσε, αλλά πρόσθεσε. Και μάλιστα σε μόνιμη βάση.
Με μοναδική εξαίρεση τις αυξήσεις που συνδέθηκαν με τον τουρισμό (τέλος ανθεκτικότητας, βραχυχρόνιες μισθώσεις, κρουαζιέρα), το 2025 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η χρονιά χωρίς νέους φόρους. Αντίθετα, καταγράφηκε ως το έτος κατά το οποίο ενεργοποιήθηκαν 30 μόνιμες παροχές και φοροελαφρύνσεις, οι οποίες δεν εξαντλούνται στο ημερολόγιο του 2025, αλλά συνεχίζουν και το 2026 – και μετά.
Πάνω από 2 δισ. ευρώ πίσω στην κοινωνία
Ο κρατικός προϋπολογισμός διοχέτευσε μέσα στο 2025 περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια ευρώ σε εργαζόμενους, συνταξιούχους, επαγγελματίες, αγρότες, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές. Τα χρήματα αυτά δεν προήλθαν από δανεισμό, αλλά από υπεραπόδοση εσόδων, κυρίως λόγω της συστηματικής αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής, που σύμφωνα με εκτιμήσεις απέφερε έως και 2,7 δισ. ευρώ. Συμπληρωματικά, εξοικονομήθηκαν κονδύλια από παρεμβάσεις στη δομή των Ενόπλων Δυνάμεων.
Οι παρεμβάσεις δεν ήρθαν όλες μαζί. Αντίθετα, ξεδιπλώθηκαν σε τρία διακριτά κύματα, καλύπτοντας ολόκληρη τη χρονιά – από τον Ιανουάριο έως τις τελευταίες πληρωμές του Δεκεμβρίου.
Πρώτο κύμα: όσα «γράφτηκαν» από την Πρωτοχρονιά
Το πρώτο πακέτο περιλάμβανε μέτρα που είχαν ενσωματωθεί εξαρχής στον προϋπολογισμό. Σε αυτά ξεχωρίζει η οριζόντια αναμόρφωση του μισθολογίου στο Δημόσιο, με στόχο ο εισαγωγικός μισθός να ευθυγραμμιστεί με τον κατώτατο του ιδιωτικού τομέα. Αν και εφαρμόστηκε από τον Απρίλιο, η παρέμβαση είναι μόνιμη και κλιμακούμενη, δημιουργώντας σωρευτικά οφέλη άνω του 1,6 δισ. ευρώ έως το 2027.
Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η κατάργηση ή δραστική συρρίκνωση του τέλους επιτηδεύματος, οι εκπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ για ασφαλισμένες κατοικίες, αλλά και στοχευμένες παρεμβάσεις όπως τα αυξημένα επιδόματα σε ένστολους, φοιτητές και εργαζόμενους σε ΟΤΑ.
Παράλληλα, μειώθηκαν έμμεσες επιβαρύνσεις μέσω της κατάργησης χαρτοσήμων και ψηφιακών τελών, ενώ θεσπίστηκαν κίνητρα για καινοτομία, συγχωνεύσεις και κοινωνικές παροχές από επιχειρήσεις προς εργαζόμενους γονείς.
Δεύτερο κύμα: το «μπόνους» του υπερπλεονάσματος
Όταν τα στοιχεία έδειξαν ότι τα δημόσια έσοδα ξεπερνούν τις αρχικές προβλέψεις, ενεργοποιήθηκαν δύο παρεμβάσεις με ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα, αν και δεν είχαν προβλεφθεί αρχικά.
Η επιστροφή ενός ενοικίου τον χρόνο έδωσε ανάσα σε περίπου ένα εκατομμύριο ενοικιαστές, ενώ η ετήσια ενίσχυση των 250 ευρώ σε συνταξιούχους, υπερήλικες και άτομα με αναπηρία καθιερώθηκε ως μόνιμος θεσμός κάθε Νοέμβριο.
Τρίτο κύμα: οι παρεμβάσεις της ΔΕΘ που αλλάζουν το 2026
Το τελευταίο –και μεγαλύτερο– πακέτο ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ και αφορά κυρίως το 2026, ωστόσο τα πρώτα αποτελέσματα φάνηκαν ήδη πριν λήξει το 2025. Νέες φορολογικές κλίμακες με έμφαση σε οικογένειες, νέους και μεσαία τάξη, αλλαγές στις κρατήσεις συντάξεων, καθώς και η σταδιακή εξάλειψη της προσωπικής διαφοράς, επαναφέρουν αυξήσεις που είχαν «παγώσει» για πάνω από μια δεκαετία.
Ταυτόχρονα, αναμορφώνονται τα μισθολόγια σε Ένοπλες Δυνάμεις και Σώματα Ασφαλείας, θεσπίζονται επιδόματα επικινδυνότητας, αυξάνονται οι υγειονομικές δαπάνες για φάρμακα και εξετάσεις, ενώ διευρύνονται κοινωνικές παροχές για ΑμεΑ και χαμηλοσυνταξιούχους.
Η μεγάλη εικόνα
Συνολικά, τα 30 αυτά μέτρα, μαζί με την ενίσχυση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 500 εκατ. ευρώ, διοχέτευσαν πάνω από 2,5 δισ. ευρώ στην πραγματική οικονομία. Και το σημαντικότερο: δεν είναι προσωρινά.
Αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία «χτίζονται» νέα μέτρα ύψους 1,7 δισ. ευρώ για το 2026, επιβεβαιώνοντας ότι το 2025 δεν ήταν μια παρένθεση, αλλά σημείο καμπής στη δημοσιονομική πολιτική.


