Οι τράπεζες στην Ελλάδα συνεχίζουν να επιβαρύνουν τους πολίτες με αμέτρητες προμήθειες και κρυφές χρεώσεις, ενώ η πραγματική οικονομία παραμένει χωρίς στήριξη. Το τραπεζικό σύστημα, αντί να τροφοδοτεί την αγορά με ρευστότητα που θα μπορούσε να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη, επιλέγει τη λογική της υπερεκμετάλλευσης, βασισμένο στο γεγονός ότι η έλλειψη ανταγωνισμού του επιτρέπει να λειτουργεί σχεδόν ανεξέλεγκτα.
Προμήθειες και χρεώσεις που προκαλούν αντιδράσεις
Οι προμήθειες έχουν γίνει το «εύκολο» κέρδος των τραπεζών. Από τη στιγμή που ο πελάτης πραγματοποιεί μία συναλλαγή, είτε πρόκειται για μεταφορά χρημάτων, πληρωμή λογαριασμού ή ανάληψη από ΑΤΜ, βρίσκεται αντιμέτωπος με χρεώσεις που μοιάζουν να αυξάνονται συνεχώς. Το κλείσιμο πολλών τραπεζικών καταστημάτων, αλλά και η πώληση των ΑΤΜ σε τρίτους παρόχους, επιδεινώνουν την κατάσταση, αφού οι πολίτες πληρώνουν ακριβότερες υπηρεσίες με λιγότερες επιλογές.
Οι τράπεζες βρίσκουν πάντα νέους τρόπους
Ακόμη κι όταν η Πολιτεία επιχειρεί να βάλει ένα φρένο σε αυτές τις αυθαιρεσίες, οι τράπεζες βρίσκουν νέες μεθόδους για να συνεχίσουν την είσπραξη προμηθειών. Η δημιουργικότητά τους στο να επινοούν νέες χρεώσεις είναι απεριόριστη, με αποτέλεσμα ο πολίτης να βρίσκεται διαρκώς παγιδευμένος σε ένα σύστημα που λειτουργεί εις βάρος του.
Ένα ολιγοπωλιακό σύστημα χωρίς ανταγωνισμό
Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει εξελιχθεί σε ένα ολιγοπώλιο που δεν επιτρέπει την υγιή ανάπτυξη του ανταγωνισμού. Η διάσωση των τραπεζών έχει γίνει μια επαναλαμβανόμενη διαδικασία, στην οποία καλούνται να συνεισφέρουν οι φορολογούμενοι, πληρώνοντας για λάθη και υπερβολές του παρελθόντος. Δάνεια χωρίς εγγυήσεις, υπερβολικές χορηγήσεις και επιχειρηματικά «θαλασσοδάνεια» μέχρι το 2009 έχουν αφήσει βαθιά σημάδια στην οικονομία.
Το βάρος στους πολίτες
Οι μικροκαταθέτες είναι οι μεγάλοι χαμένοι της υπόθεσης. Με μηδενικά ή ελάχιστα επιτόκια στις καταθέσεις τους, βλέπουν την αξία των αποταμιεύσεών τους να μειώνεται, ενώ τώρα προκύπτει και η νέα χρέωση για κάθε λογαριασμό. Η Εθνική Τράπεζα ήδη ξεκινά να χρεώνει 0,80 ευρώ μηνιαίως ανά λογαριασμό, και εκτιμάται ότι σύντομα θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες τράπεζες, με πιθανό κόστος ακόμη και 1 ευρώ τον μήνα. Αυτό σημαίνει ότι οι οικογένειες με πολλαπλούς λογαριασμούς θα πληρώνουν πλέον ένα σταθερό ποσό μόνο για να τους διατηρούν.
Στεγαστική κρίση και δανεισμός
Μόλις το 20% των αγορών ή κατασκευών κατοικιών στην Ελλάδα πραγματοποιείται με τραπεζικό δανεισμό, γεγονός που εντείνει τη στεγαστική κρίση. Η χρυσή βίζα και η ζήτηση από ξένους επενδυτές έχουν ανεβάσει τις τιμές των ακινήτων, αφήνοντας τους μισθωτούς εκτός αγοράς. Από το μικρό αυτό ποσοστό τραπεζικής διαμεσολάβησης, σχεδόν το μισό αφορά αποκλειστικά το «πόθεν έσχες» και όχι πραγματική ανάγκη δανεισμού.
Επενδύσεις στο εξωτερικό
Παρά τη χαμηλή χρηματοδότηση της ελληνικής αγοράς, οι τράπεζες συνεχίζουν να κερδίζουν μέσα από προμήθειες και επενδύσεις στο εξωτερικό. Χρησιμοποιώντας τα κεφάλαια των καταθετών, δανείζουν ξένες επιχειρήσεις με ανταγωνιστικά επιτόκια, αφαιρώντας ουσιαστικά πόρους από την ελληνική οικονομία. Αντί να ενισχύουν την ανάπτυξη στη χώρα, προτιμούν να μεταφέρουν τα κέρδη τους εκτός συνόρων.
Διαφημιστικές καμπάνιες και έλεγχος ενημέρωσης
Ακόμα και χωρίς ουσιαστικές τραπεζικές δραστηριότητες, οι τράπεζες συνεχίζουν να επενδύουν τεράστια ποσά σε διαφημιστικές καμπάνιες. Στην πανδημία, αυτό το φαινόμενο ήταν ιδιαίτερα εμφανές, καθώς τα ΜΜΕ εξαρτήθηκαν από αυτές τις χρηματοδοτήσεις. Έτσι, ενισχύθηκε η προβολή ενός «καθαρού» τραπεζικού προφίλ, παρά την πίεση που υφίστανται οι πολίτες.
Το συμπέρασμα είναι πως οι τράπεζες δεν φαίνεται να αλλάζουν πορεία, και όσο δεν υπάρχει σοβαρός ανταγωνισμός, οι πολίτες θα συνεχίσουν να πληρώνουν κρυφά και φανερά κόστη για υπηρεσίες που κάποτε θεωρούνταν αυτονόητες.
