Ένα από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα ανανέωσης του στεγαστικού αποθέματος στην Ευρώπη ξεκινά από την Ελλάδα, φέρνοντας μαζί του γενναίες επιδοτήσεις που μπορούν να καλύψουν σχεδόν ολόκληρο το κόστος μιας ανακαίνισης. Με επιδότηση που αγγίζει το 90% και με ανώτατο πλαφόν τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό, οι ιδιοκτήτες παλαιών κατοικιών αποκτούν μια μοναδική ευκαιρία να μετατρέψουν το σπίτι τους σε ένα σύγχρονο, ενεργειακά αποδοτικό και ασφαλές ακίνητο – χωρίς να αδειάσουν τον τραπεζικό τους λογαριασμό.
Το νέο πρόγραμμα, το οποίο προαναγγέλθηκε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και αναμένεται να παρουσιαστεί πλήρως μέχρι τα μέσα Μαρτίου από το υπουργείο Οικονομικών, εστιάζει αποκλειστικά σε ακίνητα που χτίστηκαν πριν από το 1990. Πρόκειται για μια τεράστια κατηγορία κατοικιών που πλέον θεωρούνται ενεργοβόρες, με παρωχημένα συστήματα, ελλιπή μόνωση και ανάγκη για εκτεταμένες βελτιώσεις. Στόχος του προγράμματος είναι η αναβάθμιση τουλάχιστον 35.000 τέτοιων ακινήτων μέσα στα επόμενα χρόνια.
Οι παρεμβάσεις που μπορούν να ενταχθούν είναι ιδιαίτερα ευρείες, επιτρέποντας στους ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε ουσιαστική ανακατασκευή των πιο κρίσιμων σημείων του σπιτιού τους. Η λίστα περιλαμβάνει θερμομονωτικές εργασίες, αντικατάσταση παλαιών ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, νέα κουφώματα υψηλής ενεργειακής απόδοσης, αναβάθμιση ή αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, αλλά και αισθητικές ανακαινίσεις, όπως νέα δάπεδα ή πλήρη ανακατασκευή μπάνιων.
Το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα του προγράμματος φτάνει τα 500 εκατομμύρια ευρώ. Ανάλογα με τα τετραγωνικά της κατοικίας, το μέγιστο ποσό που μπορεί να λάβει ένας ιδιοκτήτης φθάνει τις 36.000 ευρώ για κατοικίες έως 120 τ.μ., ποσό που καθιστά την ανακαίνιση πολύ πιο προσιτή από κάθε προηγούμενη φορά. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση εκείνων που έχουν ήδη ωφεληθεί από αντίστοιχα προγράμματα, όπως το «Εξοικονομώ», για τους οποίους η επιδότηση μειώνεται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες.
Οι λεπτομέρειες που έχουν γίνει γνωστές μέχρι τώρα σκιαγραφούν ένα πρόγραμμα με ξεκάθαρη στόχευση και διαβάθμιση ανάλογα με τις ανάγκες κάθε κατοικίας. Για σπίτια έως 50 τ.μ., το ποσό ενίσχυσης ορίζεται στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό, προσφέροντας ουσιαστικά μια σχεδόν «δωρεάν» ανακαίνιση. Για κατοικίες άνω των 50 τ.μ. και μέχρι 120 τ.μ., το ποσοστό επιδότησης κυμαίνεται μεταξύ 50% και 90%, ανάλογα με τα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, αλλά και το είδος των απαιτούμενων παρεμβάσεων.
Η πρωτοβουλία αυτή δεν αποτελεί απλώς μια οικονομική ανάσα για χιλιάδες ιδιοκτήτες, αλλά και μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού του ελληνικού οικιστικού ιστού. Μεγάλο μέρος των παλαιών κατοικιών στη χώρα παραμένει ακατάλληλο από πλευράς ενεργειακής απόδοσης, οδηγώντας σε αυξημένη κατανάλωση ενέργειας και υψηλούς λογαριασμούς. Παράλληλα, πολλά κτίρια της δεκαετίας του ’70 και του ’80 εμφανίζουν σταδιακές φθορές που δεν είναι ορατές με γυμνό μάτι, αλλά επηρεάζουν την ασφάλεια και τη λειτουργικότητά τους.
Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, τόνισε ότι οι αιτήσεις θα παραμένουν ανοιχτές μέχρι το τέλος του 2025, δίνοντας στους ενδιαφερόμενους αρκετό χρόνο να συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να σχεδιάσουν τις εργασίες που επιθυμούν. Η κυβέρνηση φιλοδοξεί ότι με αυτόν τον χρονικό ορίζοντα θα καταφέρει να εντάξει όσο το δυνατόν περισσότερες κατοικίες στο πρόγραμμα, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος της χώρας και στην ενίσχυση του κατασκευαστικού κλάδου.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι, πέρα από την οικονομική ενίσχυση, το πρόγραμμα στοχεύει και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής όσων κατοικούν σε παλαιά σπίτια. Η ανακαίνιση δεν περιορίζεται μόνο σε ενεργειακές παρεμβάσεις, αλλά επεκτείνεται και σε λειτουργικά στοιχεία που επηρεάζουν την καθημερινότητα: καλύτερη ηχομόνωση, νέες υδραυλικές εγκαταστάσεις, πιο ασφαλείς ηλεκτρολογίες και γενικότερη αναβάθμιση των εσωτερικών χώρων.
Με τις τιμές των υλικών και των εργασιών να έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, οι επιδοτήσεις αυτές μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές. Πολλοί ιδιοκτήτες που μέχρι σήμερα ανέβαλλαν αναγκαίες παρεμβάσεις λόγω κόστους, πλέον αποκτούν την ευκαιρία να υλοποιήσουν έργα που όχι μόνο θα αναβαθμίσουν την περιουσία τους, αλλά ενδεχομένως θα αυξήσουν και την εμπορική της αξία.
Καθώς αναμένεται η επίσημη προκήρυξη, το ενδιαφέρον ιδιοκτητών και τεχνικών εταιρειών έχει ήδη αρχίσει να κορυφώνεται. Το πρόγραμμα συνδυάζει υψηλή επιδότηση, μεγάλη ευελιξία στις παρεμβάσεις και μακρύ χρονικό περιθώριο αιτήσεων, καθιστώντας το ένα από τα πιο ελκυστικά που έχουν παρουσιαστεί στη χώρα.
Η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει και όσοι διαθέτουν ακίνητο άνω των 30 ετών καλούνται να εξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο συμμετοχής. Μια τόσο υψηλή κρατική στήριξη σπάνια εμφανίζεται – και όσοι προλάβουν, θα είναι εκείνοι που θα δουν το παλιό τους σπίτι να μεταμορφώνεται σε μια σύγχρονη, άνετη και οικονομική στην κατανάλωση κατοικία.
