Η Ελλάδα ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει μια πρωτόγνωρη οικονομική δοκιμασία, καθώς το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) στις 6 Ιουνίου θα κρίνει μια υπόθεση που ενδέχεται να ανατρέψει τα πάντα γύρω από τα δώρα των εργαζομένων στο Δημόσιο. Συγκεκριμένα, το ανώτατο δικαστήριο θα αποφανθεί για την επιστροφή -ολική ή μερική- του 13ου και 14ου μισθού, σε μια υπόθεση που κινεί η ΑΔΕΔΥ, και το αποτέλεσμα μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Η σημασία αυτής της πιλοτικής δίκης είναι τεράστια: μια θετική απόφαση θα ανοίξει διάπλατα τον δρόμο για πλήθος αγωγών από συνταξιούχους, διεκδικώντας ό,τι τους στέρησε η εποχή των Μνημονίων. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, το συνολικό κόστος για τα δημόσια ταμεία θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 4 δισ. ευρώ, αν τελικά δοθεί το «πράσινο φως» για την αποκατάσταση των περικοπών αυτών των επιδομάτων.
Ήδη πολλές δικαστικές αποφάσεις Πρωτοδικείων έχουν αναγνωρίσει το δικαίωμα επιστροφής των δώρων σε συνταξιούχους, ενισχύοντας το κλίμα προσδοκίας που επικρατεί. Ωστόσο, όλοι περιμένουν την απόφαση του ΣτΕ, καθώς αυτή θεωρείται ικανή να επιφέρει καταιγιστικές εξελίξεις, θέτοντας νέο νομικό και οικονομικό πλαίσιο.
Το ύψος της οικονομικής επιβάρυνσης εξαρτάται καθοριστικά από το περιεχόμενο της απόφασης. Εφόσον οι δικαστές αποφανθούν υπέρ της πλήρους επιστροφής των δώρων, το κράτος θα βρεθεί αντιμέτωπο με ένα δημοσιονομικό σοκ ύψους 1,6-1,7 δισ. ευρώ μόνο για τους εργαζόμενους στον δημόσιο τομέα, ενώ αν συνυπολογιστούν και οι συνταξιούχοι που έχουν προσφύγει, το ποσό εκτοξεύεται κοντά στα 4 δισ. ευρώ.
Από την άλλη, αν το ΣτΕ επιλέξει μια μεσοβέζικη λύση -όπως η καταβολή ενός περιορισμένου επιδόματος αντί για την πλήρη αποκατάσταση- τότε η ζημιά για τα κρατικά ταμεία θα είναι σαφώς μικρότερη, περίπου 350 με 400 εκατομμύρια ευρώ. Στην περίπτωση δε που η απόφαση δεν καθορίζει με ακρίβεια τα ποσά ή το πότε θα καταβληθούν, το μπαλάκι θα περάσει στην κυβέρνηση, η οποία θα έχει τη διακριτική ευχέρεια να βάλει πλαφόν ή και να καθορίσει τον χρόνο υλοποίησης.
Το ζήτημα δεν σταματά εδώ. Η απόφαση του ΣτΕ αναμένεται να δώσει το έναυσμα και σε άλλες οργανώσεις να κινηθούν δικαστικά. Ήδη το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων έχει ξεκαθαρίσει ότι θα στραφεί και αυτό με τη σειρά του στα δικαστήρια, διεκδικώντας την επιστροφή των δώρων όχι μόνο για το Δημόσιο αλλά και για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, ενώ θα απευθυνθεί και στο Ελεγκτικό Συνέδριο για θέματα που αφορούν τους δημοσίους υπαλλήλους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι διεκδικήσεις αυτές δεν ξεκινούν από το μηδέν, αλλά πατούν πάνω σε μια συγκυρία που φαινομενικά ευνοεί τέτοιες απαιτήσεις. Η κυβέρνηση, άλλωστε, δεν παύει να επισημαίνει την καλή πορεία της οικονομίας και τα σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία δημιουργούν προσδοκίες και ελπίδες για νέες παροχές. Όμως, αυτός ο θετικός τόνος γυρίζει «μπούμερανγκ», καθώς οι συνδικαλιστικοί φορείς αξιοποιούν ακριβώς αυτά τα οικονομικά επιχειρήματα για να στηρίξουν τις διεκδικήσεις τους στα δικαστήρια.
Υπενθυμίζεται ότι η κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού πραγματοποιήθηκε την περίοδο των Μνημονίων και τότε είχε κριθεί συνταγματική από το ΣτΕ, καθώς υπήρχε σοβαρός δημοσιονομικός λόγος. Τώρα, όμως, οι εξελίξεις και η ανάκαμψη της οικονομίας φαίνεται να αλλάζουν τους όρους του παιχνιδιού.
Οι συνταξιούχοι και οι δημόσιοι υπάλληλοι βρίσκονται σε αναμονή για το αν η 6η Ιουνίου θα σημάνει την αρχή μιας μεγάλης επιστροφής χρημάτων που χάθηκαν τα δύσκολα χρόνια της κρίσης. Αν και η κυβέρνηση έχει εκφράσει τον προβληματισμό της για τις συνέπειες μιας τέτοιας απόφασης, οι πιέσεις αυξάνονται, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα αστάθειας αλλά και προσδοκίας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται, λοιπόν, το ερώτημα: θα δικαιώσει το ΣτΕ την ΑΔΕΔΥ και, κατά συνέπεια, όλους όσοι ζητούν πίσω αυτά που στερήθηκαν ή θα κρατήσει κλειστή την πόρτα των παλιών μισθολογικών παροχών; Όπως και να έχει, οι μέρες που έρχονται αναμένονται γεμάτες εντάσεις, προσφυγές και σκληρές διαπραγματεύσεις.
Η 6η Ιουνίου θα είναι μια ημερομηνία-ορόσημο, που ίσως γράψει μια νέα σελίδα στη σύγχρονη ελληνική οικονομική και κοινωνική ιστορία. Οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι και τα συνδικάτα παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα, έτοιμοι να διεκδικήσουν όσα θεωρούν πως δικαιούνται. Και η κυβέρνηση; Οφείλει να προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο – ακόμη και για το ενδεχόμενο μιας «βόμβας» 4 δισ. ευρώ, που ίσως αποδειχθεί το μεγαλύτερο τεστ αντοχής για τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
