Ένα από τα πιο φιλόδοξα σχέδια οικονομικής πολιτικής των τελευταίων ετών ξεδιπλώνεται μέσα από το Πολυετές Δημοσιονομικό Πρόγραμμα 2026-2029. Το πλάνο, που παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και τον υφυπουργό Θάνο Πετραλιά, αποτελεί τον «οδικό χάρτη» των αυξήσεων, των προσλήψεων και των φοροελαφρύνσεων που θα καθορίσουν το διαθέσιμο εισόδημα εκατομμυρίων πολιτών μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Παρότι ξεπερνά τη διάρκεια μιας κυβερνητικής θητείας, το πρόγραμμα αυτό δεν είναι προαιρετικό. Αποτελεί πλέον θεσμική υποχρέωση κάθε κράτους-μέλους και συνδέεται άμεσα με τους νέους κανόνες δημοσιονομικής εποπτείας της ΕΕ. Από εδώ και στο εξής, κάθε φθινόπωρο, μαζί με τον κρατικό προϋπολογισμό, η χώρα θα πρέπει να καταθέτει και την τετραετή οικονομική της στρατηγική, εξασφαλίζοντας ότι οι στόχοι ανάπτυξης και οι δημόσιες δαπάνες κινούνται εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Αυξήσεις μισθών και συντάξεων σε ετήσια βάση
Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκονται οι συνεχείς αναπροσαρμογές μισθών και συντάξεων. Ήδη από το 2026 ενεργοποιούνται μέτρα που είχαν προαναγγελθεί, μεταξύ των οποίων και η ανοδική πορεία του μέσου μισθού προς τα 1.500 ευρώ έως το 2027. Το ίδιο έτος, ο κατώτατος μισθός αναμένεται να φτάσει τα 950 ευρώ, μετά από ενδιάμεση αύξηση την άνοιξη του 2026.
Η πορεία αυτή δεν είναι μεμονωμένη· εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πακέτο στήριξης που μέσα στην τετραετία θα προσθέσει πάνω από 10 δισ. ευρώ στα εισοδήματα των πολιτών. Το οικονομικό αποτύπωμα αυτής της ενίσχυσης κλιμακώνεται κάθε χρόνο: από 3,04 δισ. το 2025, σχεδόν διπλασιάζεται στα 5,94 δισ. το 2026 και συνεχίζει ανοδικά μέχρι να ξεπεράσει τα 10 δισ. το 2029.
Έκρηξη προσλήψεων στο Δημόσιο – πάνω από 148.000 νέες θέσεις
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του Προγράμματος είναι η έκταση των προσλήψεων που προγραμματίζονται στη Γενική Κυβέρνηση. Συνολικά, την πενταετία 2025-2029, αναμένονται περισσότεροι από 148.500 διορισμοί, αριθμός που υπερβαίνει κατά πολύ τις περίπου 109.500 αποχωρήσεις προσωπικού στο ίδιο διάστημα.
Μόνο το 2026 προβλέπεται να ανοίξουν 35.840 νέες θέσεις, ενώ το «κύμα» συνεχίζεται με πάνω από 26.000 προσλήψεις ετησίως για το 2027, 2028 και 2029. Οι αριθμοί αυτοί ξεπερνούν κατά πολύ τον κανόνα 1:1 (μία πρόσληψη για κάθε αποχώρηση), υποδηλώνοντας μια συνολική ανανέωση του δημοσίου τομέα. Στο πρόγραμμα, πάντως, υπογραμμίζεται πως μιλάμε μόνο για τις ήδη δρομολογημένες ανάγκες· ανάλογα με τον προγραμματισμό των επόμενων ετών, οι τελικές προσλήψεις ενδέχεται να είναι ακόμη περισσότερες.
Μισθοί πάνω από τον πληθωρισμό – τι αλλάζει από το 2026
Ένα κομβικό σημείο του νέου πλάνου αφορά την αύξηση των πραγματικών αποδοχών, όχι μόνο των ονομαστικών. Από το 2026, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, οι εργαζόμενοι θα δουν τις καθαρές απολαβές τους να αυξάνονται σημαντικά, χάρη στη μείωση φόρων και εισφορών.
Ο μέσος εργαζόμενος αναμένεται να έχει 5% αύξηση «στο χέρι» το 2026 σε σχέση με το 2025, ρυθμός υπερδιπλάσιος του εκτιμώμενου πληθωρισμού. Οι αυξήσεις αυτές έρχονται να προστεθούν σε μια ήδη δυναμική πενταετία, κατά την οποία οι καθαρές αποδοχές έχουν ενισχυθεί πάνω από 26% από το 2019 έως σήμερα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι μισθολογικές αυξήσεις, όταν συγκριθούν σωρευτικά με την άνοδο των τιμών, εμφανίζονται εντυπωσιακά υψηλότερες: η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων ενισχύεται σχεδόν 50% περισσότερο σε σχέση με την πορεία του επίσημου πληθωρισμού.
Μεγάλο πακέτο ενίσχυσης για τους συνταξιούχους έως το 2029
Σημαντικές αλλαγές έρχονται και για το συνταξιοδοτικό. Η συνολική δαπάνη για συντάξεις αναμένεται να αυξάνεται κάθε χρόνο κατά 1,4 – 1,6 δισ. ευρώ, ανεβάζοντας το κονδύλι από 34,3 δισ. το 2025 στα 40,1 δισ. το 2029.
Το συνολικό όφελος για τους συνταξιούχους στην τετραετία 2026-2029 υπολογίζεται σε πάνω από 14 δισ. ευρώ. Το πιο καθοριστικό σημείο είναι η σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς: από το 2026, 671.000 συνταξιούχοι θα αρχίσουν να λαμβάνουν ξανά μέρος των αυξήσεων, ξεκινώντας με το 50% και φτάνοντας στο 100% από το 2027 και μετά.
Επιπλέον, πάνω από 1,4 εκατομμύρια χαμηλοσυνταξιούχοι θα παίρνουν κάθε Νοέμβριο την επιταγή των 250 ευρώ, μέτρο που εντάσσεται πλέον μόνιμα στο σύστημα ενισχύσεων.
Φοροελαφρύνσεις και νέες παρεμβάσεις από το 2027
Το Πρόγραμμα περιλαμβάνει και μια σειρά μέτρων που θα τεθούν σε ισχύ από το 2027 και μεταγενέστερα:
-
Κατάργηση ΕΝΦΙΑ για κύρια κατοικία σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους.
-
Μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά επιπλέον 0,5 μονάδα.
-
Μειώσεις φόρων για ελεύθερους επαγγελματίες, στα εκκαθαριστικά του 2027 (εισοδήματα 2026).
-
Φορολογική ελάφρυνση ή πλήρη απαλλαγή για ιδιοκτήτες που θα νοικιάσουν ακίνητα που παρέμεναν κλειστά.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την οικονομία
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, μαζί με τις φορολογικές ανάσες, θα λειτουργήσουν ως μοχλός ανάπτυξης. Για το 2026 προβλέπεται άνοδος της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 1,7%, καθώς η βελτίωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών και η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δημιουργούν θετικό οικονομικό κλίμα.
