Σοβαρά προβλήματα συνεχίζουν να εμφανίζονται σε χιλιάδες συντάξεις, με πολλούς συνταξιούχους να ανακαλύπτουν καθυστερημένα ότι λαμβάνουν μικρότερα ποσά από αυτά που πραγματικά δικαιούνται. Τα λάθη αφορούν τόσο νέες όσο και παλαιότερες συντάξεις και, σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση, σε αρκετές περιπτώσεις προκύπτουν από τις διαδικασίες fast track απονομής, τις αστοχίες στη διαδοχική ασφάλιση αλλά και μηχανογραφικά προβλήματα στον e-ΕΦΚΑ.
Οι καταγγελίες αυξάνονται συνεχώς, ενώ χιλιάδες ασφαλισμένοι καλούνται πλέον να ελέγξουν αναλυτικά τις αποφάσεις συνταξιοδότησής τους, προκειμένου να διαπιστώσουν αν υπάρχουν παραλείψεις ή λανθασμένοι υπολογισμοί που επηρεάζουν άμεσα το τελικό ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα.
Τα πιο συχνά λάθη στις συντάξεις
Από τα στοιχεία που εξετάζουν εργατολόγοι και σύμβουλοι ασφάλισης, προκύπτει ότι τα συχνότερα προβλήματα εντοπίζονται στον τρόπο υπολογισμού των ενσήμων και των ασφαλιστικών χρόνων.
Σε πολλές περιπτώσεις δεν έχουν καταγραφεί σωστά τα έτη ασφάλισης, ενώ υπάρχουν ασφαλισμένοι που διαπιστώνουν ότι λείπουν ολόκληρες περίοδοι εργασίας ή εισφορών από τον ασφαλιστικό τους φάκελο. Αυτό συμβαίνει κυρίως σε περιπτώσεις όπου ο εργαζόμενος είχε ασφάλιση σε περισσότερα από ένα Ταμεία, όπως για παράδειγμα σε ΙΚΑ και ΟΑΕΕ.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο για παλαιότερα έτη, όπου μεγάλο μέρος των στοιχείων δεν είχε ψηφιοποιηθεί πλήρως, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται κενά ή λανθασμένες εγγραφές στο ασφαλιστικό ιστορικό.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί σοβαρές αστοχίες και στον υπολογισμό της παράλληλης ασφάλισης, καθώς και σε περιπτώσεις πλασματικών χρόνων που είχαν εξαγοραστεί κανονικά αλλά τελικά δεν λήφθηκαν υπόψη στην οριστική απόφαση σύνταξης.
Μειωμένες συντάξεις και χαμένα αναδρομικά
Οι συνέπειες αυτών των λαθών είναι σημαντικές για τους συνταξιούχους, καθώς αρκετοί λαμβάνουν μειωμένες αποδοχές εδώ και μήνες ή ακόμη και χρόνια χωρίς να το γνωρίζουν.
Σε άλλες περιπτώσεις, τα λάθη οδηγούν σε καθυστερήσεις πληρωμών ή σε αναδρομικά που δεν έχουν υπολογιστεί σωστά. Ορισμένοι δικαιούχοι διαπιστώνουν μόνο μετά από έλεγχο ότι δικαιούνται πρόσθετα ποσά που δεν τους καταβλήθηκαν ποτέ.
Ιδιαίτερα σοβαρή θεωρείται η κατάσταση στις συντάξεις χηρείας, όπου – σύμφωνα με τις καταγγελίες – περίπου 300.000 δικαιούχοι εμφανίζονται να λαμβάνουν χαμηλότερα ποσά από τα προβλεπόμενα.
Η μέση απώλεια εκτιμάται περίπου στα 110 ευρώ τον μήνα, με το βασικό πρόβλημα να εντοπίζεται στον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης. Όπως αναφέρουν ειδικοί, σε αρκετές περιπτώσεις ο υπολογισμός γίνεται πάνω στην επανυπολογισμένη σύνταξη του θανόντος και όχι στο αρχικό ποσό, γεγονός που οδηγεί σε σημαντικές μειώσεις.
Νέος επανυπολογισμός φέρνει αναδρομικά
Την ίδια στιγμή, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη νέος κύκλος επανυπολογισμών για δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους, με αρκετούς να αναμένουν επιστροφές χρημάτων και αναδρομικά ποσά.
Σύμφωνα με πληροφορίες, σε ορισμένες περιπτώσεις τα ποσά μπορεί να φτάσουν ακόμη και τις 11.900 ευρώ, ιδιαίτερα για συνταξιούχους με υψηλότερες αποδοχές ή για περιπτώσεις όπου τα λάθη αφορούν πολλά έτη.
Τα αναδρομικά αυτά μπορεί να καλύπτουν περίοδο έως και πέντε ετών, ανάλογα με την περίπτωση και τον χρόνο εντοπισμού του σφάλματος.
Η διαδικασία επανυπολογισμού αφορά κυρίως παλιές συντάξεις, περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, αλλά και συνταξιούχους που είχαν παράλληλη εργασία ή ειδικές προσαυξήσεις που δεν υπολογίστηκαν σωστά.
Τι πρέπει να κάνουν οι συνταξιούχοι
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ο έλεγχος της συνταξιοδοτικής απόφασης είναι πλέον απολύτως απαραίτητος, καθώς πολλοί ασφαλισμένοι θεωρούν λανθασμένα ότι το ποσό που εγκρίθηκε είναι και το οριστικά σωστό.
Ο πρώτος έλεγχος πρέπει να γίνεται στον ασφαλιστικό φάκελο και ειδικότερα:
- στα συνολικά ένσημα,
- στους χρόνους ασφάλισης,
- στις εισφορές που έχουν καταγραφεί,
- στα πλασματικά έτη,
- στις προσαυξήσεις,
- στις κρατήσεις,
- αλλά και στα ποσά που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό της σύνταξης.
Αν διαπιστωθεί οποιοδήποτε λάθος, ο συνταξιούχος έχει δικαίωμα να υποβάλει αίτηση επανεξέτασης ή αίτηση θεραπείας προς τον e-ΕΦΚΑ, είτε ηλεκτρονικά είτε μέσω του αρμόδιου υποκαταστήματος.
Σε περίπτωση που το πρόβλημα δεν διορθωθεί, υπάρχει δυνατότητα κατάθεσης ένστασης μέσα σε διάστημα τριών μηνών από την κοινοποίηση της απόφασης ή της απάντησης του φορέα.
Γιατί η έγκαιρη αντίδραση είναι κρίσιμη
Οι εργατολόγοι προειδοποιούν ότι η καθυστέρηση στον έλεγχο μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια σημαντικών ποσών, ειδικά όταν πρόκειται για λάθη που επηρεάζουν πολλά χρόνια καταβολών.
Επιπλέον, αρκετοί συνταξιούχοι αντιλαμβάνονται το πρόβλημα μόνο όταν συγκρίνουν τη σύνταξή τους με άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις ή όταν ζητούν αναλυτική επανεξέταση του φακέλου τους.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αυξηθούν οι αιτήσεις επανελέγχου και οι ενστάσεις προς τον e-ΕΦΚΑ, καθώς όλο και περισσότεροι δικαιούχοι αναζητούν απαντήσεις για πιθανές μειώσεις, λάθη στους υπολογισμούς και αναδρομικά που ενδέχεται να δικαιούνται εδώ και χρόνια.
