Οι συντάξεις στην Ελλάδα θυμίζουν… πολυκατοικία με ορόφους για όλα τα γούστα: άλλοι μένουν στο «ρετιρέ» με παχυλές απολαβές, άλλοι στριμώχνονται στα «υπόγεια» με φτωχές παροχές, και κάποιοι βλέπουν τη σύνταξή τους να ανεβοκατεβαίνει σαν ασανσέρ, χωρίς σταθερό προορισμό.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΕΦΚΑ, το μέσο συνολικό ποσό σύνταξης – συμπεριλαμβανομένης της κύριας, της επικουρικής και του μερίσματος – φτάνει τα 1.084 ευρώ. Όμως, πίσω από τον μέσο όρο κρύβονται τεράστιες ανισότητες, ανάλογα με το ταμείο, το επάγγελμα και το είδος της σύνταξης.
Ποιοι αγγίζουν το «ρετιρέ» των συντάξεων
Οι πιο ευνοημένοι νέοι συνταξιούχοι προέρχονται από το Δημόσιο και τις Τράπεζες. Οι μέσες απολαβές για τους συνταξιούχους γήρατος κυμαίνονται ως εξής:
-
Δημόσιο: 1.127 ευρώ
-
Εθνική Τράπεζα: 1.290 ευρώ
-
ΑΤΕ: 1.295 ευρώ
-
Τράπεζα της Ελλάδος: 2.100 ευρώ (!)
-
ΔΕΚΟ: 1.400 – 1.500 ευρώ
Σε αντίθεση, οι ασφαλισμένοι στον πρώην ΟΑΕΕ λαμβάνουν συντάξεις στα 833 ευρώ, παρά τις δεκαετίες εισφορών.
Η «αναβάθμιση» των συντάξεων μετά το 2023
Οι αυξήσεις που δόθηκαν από το 2023 κι έπειτα έχουν ενισχύσει τόσο τους παλαιούς όσο και τους νέους συνταξιούχους. Οι πρώτοι βλέπουν σταδιακή απορρόφηση της «προσωπικής διαφοράς», ενώ οι δεύτεροι επωφελούνται από την αυξημένη εθνική σύνταξη και την πλήρη εφαρμογή των αυξήσεων ήδη από τον πρώτο χρόνο της αποχώρησής τους από την εργασία.
Ωστόσο, πίσω από τις αυξήσεις κρύβονται παγίδες με τσουχτερό κόστος, ειδικά για όσους έχουν δύο κύριες συντάξεις.
Το «τρικ» της ΕΑΣ: Διπλό χαράτσι χωρίς προειδοποίηση
Μια αθέατη αλλά επώδυνη πλευρά της σύνταξης είναι η εισφορά αλληλεγγύης (ΕΑΣ). Η παγίδα αφορά συνταξιούχους με δύο κύριες συντάξεις: η κράτηση δεν γίνεται ξεχωριστά, αλλά με βάση το άθροισμα.
Ένα παράδειγμα: συνταξιούχος που παίρνει 1.000 ευρώ από το Δημόσιο και 800 ευρώ από το ΕΤΑΑ, δεν θα πλήρωνε ΕΑΣ για καμία σύνταξη ξεχωριστά. Όμως το άθροισμα (1.800 ευρώ) ξεπερνά το όριο των 1.742 ευρώ και έτσι και οι δύο συντάξεις κουρεύονται κατά 6%, με συνολική απώλεια 108 ευρώ τον μήνα!
Ούτε το Υπουργείο δεν το διόρθωσε
Παρά τις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει, το φαινόμενο των «διπλών κρατήσεων» παραμένει άθικτο. Η ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας δεν τροποποίησε την εφαρμογή της ΕΑΣ με τις πρόσφατες αλλαγές για την τιμαριθμική προσαρμογή, αφήνοντας χιλιάδες συνταξιούχους στο έλεος της αθροιστικής λογικής των κρατήσεων.
Το λάθος που θα πληρώσουν ακριβά χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες
Από το 2020, οι επαγγελματίες έχουν τη δυνατότητα να διαλέξουν μεταξύ 6 κατηγοριών εισφορών. Ωστόσο, 9 στους 10 επιλέγουν τη φθηνότερη κατηγορία. Βραχυπρόθεσμα φαίνεται ως έξυπνη κίνηση – στην πράξη όμως, οδηγεί σε σύνταξη πείνας.
Η πρώτη κατηγορία, με εισφορά 248 ευρώ/μήνα, αποδίδει:
-
658 ευρώ σύνταξη στα 30 έτη
-
754 ευρώ στα 35 έτη
Συγκριτικά, όσοι επιλέξουν την τρίτη ή υψηλότερη κατηγορία μπορούν να φτάσουν σε σύνταξη:
-
925 ευρώ στα 35 έτη
-
1.108 ευρώ στα 40 έτη
-
1.900 ευρώ στην ανώτατη κατηγορία
Το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότεροι θεωρούν πως «όσα πληρώνεις, τόσα παίρνεις» συνολικά. Στην πραγματικότητα, για τον υπολογισμό της σύνταξης μετράει μόνο το κομμάτι που αφορά την κύρια ασφάλιση – τα υπόλοιπα πάνε σε υγεία και ανεργία.
Ερχόμενη «χασούρα» για τους συνταξιούχους
Το 2025, οι συνταξιούχοι θα δουν μαζικές κρατήσεις:
-
886 εκατ. ευρώ για την εισφορά αλληλεγγύης (ΕΑΣ)
-
2 δισ. ευρώ για την παρακράτηση υπέρ υγείας
-
700 εκατ. ευρώ για την προσωπική διαφορά (σε 705.000 συνταξιούχους)
Σύνολο: πάνω από 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε κρατήσεις, που δεν υπολογίζονται στις αυξήσεις.
Ο νόμος-«λαιμητόμος» του 2016: Τι δεν ξεχνά κανείς
Ο νόμος Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016), συνεχίζει να στοιχειώνει τους συνταξιούχους: αύξησε από 4% σε 6% την εισφορά υπέρ Υγείας στις κύριες συντάξεις, ενώ επέβαλε για πρώτη φορά εισφορές και στις επικουρικές, καθώς και σε εφάπαξ και λοιπές παροχές. Ένας ισόβιος «φόρος» που μειώνει κάθε μήνα το τελικό ποσό που μπαίνει στον λογαριασμό.
Συμπέρασμα
Οι αριθμοί μπορεί να δείχνουν αύξηση στις συντάξεις, αλλά η αλήθεια είναι πιο σύνθετη. Κάτω από τους πανηγυρικούς τόνους των στατιστικών, χιλιάδες συνταξιούχοι χάνουν εισόδημα από αδιαφανείς κρατήσεις και λάθος επιλογές. Η επιλογή εισφορών σήμερα καθορίζει τη σύνταξη αύριο – και οι παγίδες παραμονεύουν σε κάθε βήμα.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
