Μπορεί οι διαδικασίες να κινούνται με αργούς ρυθμούς, όμως τα ποσά που βρίσκονται «στον αέρα» για χιλιάδες συνταξιούχους προκαλούν αίσθηση. Ο e-ΕΦΚΑ έχει ξεκινήσει σταδιακές καταβολές αναδρομικών που σε ορισμένες περιπτώσεις καλύπτουν ακόμη και επτά χρόνια πίσω. Το πρόβλημα; Οι καθυστερήσεις, οι διοικητικές εκκρεμότητες και οι περίπλοκοι επανυπολογισμοί κρατούν πολλούς δικαιούχους σε παρατεταμένη αναμονή.
Τα ποσά δεν είναι ενιαία. Για κάποιους πρόκειται για μερικές εκατοντάδες ευρώ. Για άλλους, όμως, το τελικό «πακέτο» μπορεί να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ, ανάλογα με τα έτη ασφάλισης, το ύψος της αρχικής σύνταξης και τις κρατήσεις που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Ακολουθούν οι έξι βασικές κατηγορίες συνταξιούχων που βρίσκονται στο επίκεντρο των πληρωμών.
1️⃣ Επανυπολογισμοί με βάση τον νόμο 4670/2020
Η εφαρμογή του νόμου 4670/2020, γνωστού ως Νόμος 4670/2020, άλλαξε τα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης. Παρ’ όλα αυτά, χιλιάδες «παλαιοί» συνταξιούχοι δεν έχουν ακόμη δει τη διαφορά στην τσέπη τους.
Περισσότερες από 39.000 κύριες συντάξεις παραμένουν σε εκκρεμότητα. Οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις εντοπίζονται σε πρώην ασφαλισμένους του ΙΚΑ, του Δημοσίου και του ΟΑΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχει δοθεί ούτε η μόνιμη αύξηση ούτε τα αντίστοιχα αναδρομικά, τα οποία σε αρκετές περιπτώσεις ανέρχονται σε αρκετές χιλιάδες ευρώ.
2️⃣ Παράλληλη ασφάλιση: Οι «διπλοπληρωτές» με προσαυξήσεις έως 12.500€
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπτώσεις συνταξιούχων που κατέβαλλαν εισφορές ταυτόχρονα σε δύο ταμεία — για παράδειγμα ως μισθωτοί και παράλληλα ως ελεύθεροι επαγγελματίες.
Σε πολλές περιπτώσεις, η προσαύξηση για τον παράλληλο χρόνο δεν ενσωματώθηκε σωστά στον υπολογισμό της σύνταξης. Οι διορθώσεις που πραγματοποιούνται σήμερα οδηγούν σε:
Μόνιμη αύξηση στο μηνιαίο ποσό
Αναδρομικά που κυμαίνονται από 2.500 έως 12.500 ευρώ
Εφόσον έχει προηγηθεί δικαστική διεκδίκηση, τα ποσά ενδέχεται να συνοδεύονται και από τόκους.
3️⃣ Το «11μηνο» που συνεχίζει να πληρώνει
Η περίοδος Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016 έχει εξελιχθεί σε διαρκές κεφάλαιο διεκδικήσεων. Πρόκειται για τα γνωστά αναδρομικά του 11μήνου, τα οποία αφορούν περικοπές που κρίθηκαν αντισυνταγματικές.
Όσοι προσέφυγαν στα δικαστήρια και δικαιώνονται σε πρώτο βαθμό λαμβάνουν ποσά που συνήθως κυμαίνονται από 2.500 έως 3.000 ευρώ ή και υψηλότερα. Επιπλέον, προβλέπεται επιτόκιο 6% από την ημερομηνία κατάθεσης της αγωγής, με αποτέλεσμα οι τόκοι σε ορισμένες περιπτώσεις να ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ.
Ωστόσο, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι εφαρμόζονται κρατήσεις, οι οποίες περιορίζουν το καθαρό ποσό που τελικά καταβάλλεται.
4️⃣ Επιστροφή ΕΑΣ: Απόφαση-σταθμός για 460.000 συνταξιούχους
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις αφορά την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε αντισυνταγματική την κράτηση για τα έτη 2017-2018.
Αυτό ανοίγει τον δρόμο για επιστροφές σε περίπου 460.000 συνταξιούχους του Δημοσίου — και μάλιστα ανεξαρτήτως αν είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη.
Τα ποσά επιστροφής ξεκινούν από περίπου 1.300 ευρώ και μπορούν να φτάσουν έως και 8.000 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης και τις κρατήσεις που είχαν επιβληθεί.
5️⃣ Συντάξεις χηρείας: Διαφορές χιλιάδων ευρώ
Δικαιωμένες εμφανίζονται και χήρες συνταξιούχων του Δημοσίου για το διάστημα 13 Μαΐου 2016 έως 30 Απριλίου 2019. Το Ελεγκτικό Συνέδριο αποφάνθηκε ότι η σύνταξη χηρείας όφειλε να υπολογίζεται στο 50% της αρχικής σύνταξης του θανόντος και όχι στο μειωμένο ποσό που προέκυψε μετά τον επανυπολογισμό.
Η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε αναδρομικά που ξεκινούν από 4.000 ευρώ και μπορεί να φτάνουν έως 7.789 ευρώ, ανάλογα με την περίπτωση.
6️⃣ Απόστρατοι: Επιστροφές 27 μηνών
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν περίπου 6.000 απόστρατοι των Ενόπλων Δυνάμεων. Μετά την κατάργηση των μειώσεων που προέβλεπε ο Νόμος 4093/2012 στα μερίσματα, ενεργοποιήθηκαν αυξήσεις και αναδρομικές επιστροφές.
Οι πληρωμές καλύπτουν διάστημα 27 μηνών (1/1/2021 – 31/3/2023). Το μέσο ποσό κυμαίνεται γύρω στα 2.800 ευρώ, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις διαφοροποιείται ανάλογα με το άθροισμα κύριας σύνταξης και μερίσματος.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι δικαιούχοι
Παρότι οι πληρωμές εξελίσσονται σταδιακά, τρία σημεία απαιτούν προσοχή:
Σε αρκετές κατηγορίες, η δικαστική προσφυγή αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την καταβολή τόκων ή και για την ίδια τη διεκδίκηση.
Οι κρατήσεις (φόρος, εισφορές υγείας) μειώνουν αισθητά το τελικό καθαρό ποσό.
Οι εκκρεμότητες στον επανυπολογισμό εξακολουθούν να δημιουργούν καθυστερήσεις.
Το συμπέρασμα; Τα αναδρομικά δεν είναι θεωρητική υπόσχεση — είναι πραγματικά ποσά που ήδη καταβάλλονται. Όμως η ταχύτητα εκκαθάρισης παραμένει το μεγάλο στοίχημα. Για χιλιάδες συνταξιούχους, το ερώτημα δεν είναι αν θα πληρωθούν, αλλά πότε.
