Μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου αναμένεται να «κλείσει» ένα από τα μεγαλύτερα πακέτα αγροτικών πληρωμών της χρονιάς, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ να προγραμματίζει διαδοχικές πιστώσεις που αφορούν βασικές και συμπληρωματικές ενισχύσεις, ειδικά μέτρα στήριξης και εκκρεμότητες προηγούμενων ετών. Η ανακοίνωση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επιβεβαιώνει ότι τις επόμενες εβδομάδες θα κινηθούν σημαντικά κονδύλια προς τον πρωτογενή τομέα, σε μια περίοδο που η ρευστότητα παραμένει κρίσιμο ζήτημα για χιλιάδες παραγωγούς.
Στον πυρήνα του πακέτου βρίσκεται η εξόφληση της Βασικής Ενίσχυσης, που αποτελεί τη βασικότερη πηγή εισοδήματος για τη μεγάλη πλειονότητα των αγροτών. Παράλληλα, προβλέπεται η καταβολή της Αναδιανεμητικής Ενίσχυσης, η οποία στοχεύει στη στήριξη μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων, αλλά και η ενίσχυση γεωργών νεαρής ηλικίας, στο πλαίσιο των δράσεων για την ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ειδική πληρωμή προς κτηνοτρόφους σε πέντε νομούς, όπου εφαρμόζεται κατανομή βοσκοτόπων με βάση παραγωγικά κριτήρια. Πρόκειται για μια ρύθμιση που είχε προκαλέσει αντιδράσεις στο παρελθόν, καθώς αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται οι επιλέξιμες εκτάσεις και επηρεάζει άμεσα τα ποσά που λαμβάνουν οι δικαιούχοι.
Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνονται και ενισχύσεις de minimis για ζημιές από φερτά υλικά, καθώς και για την κάλυψη μέρους του κόστους ζωοτροφών, ένα θέμα που έχει «γονατίσει» οικονομικά πολλούς κτηνοτρόφους την τελευταία διετία. Επιπλέον, προγραμματίζεται η πληρωμή της Εξισωτικής Ενίσχυσης του 2025, που αφορά παραγωγούς ορεινών και μειονεκτικών περιοχών, καθώς και οι ενισχύσεις για τη Βιολογική Γεωργία του 2024.
Δεν λείπουν και οι πληρωμές που αφορούν επενδυτικές δαπάνες στην ύπαιθρο, αλλά και λοιπές εκκρεμότητες του Πυλώνα ΙΙ για το έτος 2024, οι οποίες είχαν «παγώσει» λόγω διοικητικών και τεχνικών ζητημάτων. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στόχος είναι να κλείσουν όσο το δυνατόν περισσότερα ανοιχτά μέτωπα πριν την αλλαγή του έτους.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σε πρόσφατες δηλώσεις του, υπογράμμισε ότι συνολικά το 2024 οι πληρωμές προς τον αγροτικό τομέα –μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ, κρατικού προϋπολογισμού και ΕΛΓΑ– θα φτάσουν τα 3,8 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά περίπου 600 εκατ. ευρώ σε σχέση με πέρσι. Πρόκειται, όπως σημείωσε, για μια σαφή ένδειξη ότι η αγροτική πολιτική παραμένει ψηλά στις προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Υπενθύμισε, επίσης, το χρονοδιάγραμμα των φετινών διαδικασιών: οι δηλώσεις των αγροτών υποβλήθηκαν έως τις 20 Οκτωβρίου, στις 19 Νοεμβρίου επιτεύχθηκε η συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την καταβολή των επιδοτήσεων, ενώ στις 28 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε η πρώτη πληρωμή της Βασικής Ενίσχυσης.
Ωστόσο, πίσω από τις ανακοινώσεις και τα μεγάλα ποσά, κρύβεται ένα σοβαρό πρόβλημα που απειλεί να αφήσει εκτός πληρωμών σημαντικό αριθμό παραγωγών. Πολλοί αγρότες καταγγέλλουν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω της «εκπρόθεσμης» υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ και της αδυναμίας του ηλεκτρονικού συστήματος να επεξεργαστεί και να πληρώσει αυτές τις αιτήσεις.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες, δηλώσεις που παραλήφθηκαν από το σύστημα με ημερομηνία μετά την 1η Σεπτεμβρίου –αντί της προβλεπόμενης 31ης Αυγούστου– δεν έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ, παρότι σε άλλες χρονιές οι δικαιούχοι πληρώνονταν έστω με ποινή 1% για κάθε ημέρα καθυστέρησης. Το πρόβλημα αυτό δεν αφορά μόνο τη Βασική Ενίσχυση, αλλά επηρεάζει αλυσιδωτά και όλες τις επόμενες πιστώσεις, συνδεδεμένες ενισχύσεις και ειδικά μέτρα.
Αγρότες που μίλησαν στον ΑγροΤύπο αναφέρουν ότι, παρότι διαθέτουν πρωτόκολλο υποβολής μετά τις 30 Αυγούστου, βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο να χάσουν το σύνολο των ενισχύσεων για τη φετινή χρονιά. Κάνουν λόγο για κατάφωρη αδικία, επισημαίνοντας ότι το 2024 ήταν μια ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά για την υποβολή των δηλώσεων, με περιορισμένο χρόνο, τεχνικά προβλήματα στο σύστημα, αλλά και σοβαρές εκκρεμότητες σε ιδιοκτησιακά καθεστώτα και ΑΤΑΚ.
Καθώς ο Δεκέμβριος προχωρά και οι πληρωμές πλησιάζουν, το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν θα υπάρξει λύση για αυτές τις περιπτώσεις ή αν χιλιάδες παραγωγοί θα δουν για ακόμη μία φορά τις επιδοτήσεις να χάνονται μέσα στη γραφειοκρατία. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές για την αγροτική κοινότητα.
