Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για χιλιάδες υπόχρεους που καλούνται να υποβάλουν τη φετινή δήλωση Πόθεν Έσχες. Η προθεσμία λήγει στις 31 Οκτωβρίου και το υπουργείο έχει ξεκαθαρίσει: όποιος αμελήσει, καθυστερήσει ή αποκρύψει περιουσιακά στοιχεία, κινδυνεύει με βαριές ποινές, ακόμη και φυλάκιση έως 10 χρόνια, αλλά και δήμευση περιουσίας.
Τι σημαίνει «Πόθεν Έσχες» στην πράξη
Πρόκειται για τη δήλωση περιουσιακής κατάστασης που υποχρεούνται να υποβάλλουν κάθε χρόνο δημόσιοι λειτουργοί, αιρετοί, δικαστικοί, αξιωματούχοι και δεκάδες ακόμη κατηγορίες πολιτών. Στόχος είναι να ελέγχεται η προέλευση της περιουσίας τους και να αποτρέπεται το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.
Φέτος, η διαδικασία είναι πλήρως ηλεκτρονική και το σύστημα έχει «κουμπώσει» αυτόματα με τραπεζικά δεδομένα, εισοδήματα, ακίνητα και άλλα περιουσιακά στοιχεία. Αυτό σημαίνει πως, ενώ η συμπλήρωση γίνεται ευκολότερη, οι έλεγχοι είναι πιο αυστηροί από ποτέ.
Οι ποινές-σοκ για τους “ξεχασιάρηδες”
Όσοι παραλείψουν να υποβάλουν δήλωση ή υποβάλουν ανακριβή ή ελλιπή στοιχεία, βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα πλέγμα αυστηρών κυρώσεων.
Αρχικά, η μη δήλωση ή η εκπρόθεσμη υποβολή τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματικό πρόστιμο. Αν όμως αποδειχθεί πως η παράλειψη έγινε με σκοπό την απόκρυψη περιουσιακού στοιχείου αξίας άνω των 30.000 ευρώ, τότε οι ποινές εκτοξεύονται:
-
Φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και
-
Πρόστιμο έως 5.000 ημερήσιες μονάδες, με αξία 10 έως 100 ευρώ η καθεμία.
Σε περιπτώσεις όπου το αποκρυπτόμενο περιουσιακό στοιχείο υπερβαίνει τα 300.000 ευρώ, ο νόμος είναι αμείλικτος: προβλέπεται κάθειρξη έως 10 χρόνια και πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν τις 10.000 ημερήσιες μονάδες.
Κίνδυνος δήμευσης περιουσίας
Και δεν είναι μόνο οι ποινές. Αν κάποιο περιουσιακό στοιχείο δεν δηλωθεί, το δικαστήριο μπορεί να προχωρήσει σε δήμευση — δηλαδή οριστική αφαίρεση της περιουσίας. Αυτό σημαίνει ότι το ακίνητο, ο λογαριασμός ή το όχημα που δεν δηλώθηκε, περνά στο Δημόσιο, εκτός αν ο υπόχρεος αποδείξει τη νόμιμη προέλευσή του.
Εάν το στοιχείο δεν υπάρχει πλέον ή δεν μπορεί να κατασχεθεί, τότε δημεύεται άλλο περιουσιακό στοιχείο ίσης αξίας. Αν δεν υπάρχει ούτε αυτό, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει χρηματική ποινή που να αντιστοιχεί στην αξία της περιουσίας που θα έπρεπε να δημευθεί.
Με άλλα λόγια: ακόμα κι αν κάποιος “εξαφανίσει” ένα ακίνητο ή τραπεζικό λογαριασμό από τη δήλωση, το κράτος μπορεί να του κατασχέσει κάτι άλλο ίσης αξίας ή να του επιβάλει ισόποσο πρόστιμο.
Τι γίνεται αν φταίει η… αμέλεια
Ο νόμος αφήνει ένα μικρό παράθυρο επιείκειας: εάν η παράλειψη οφείλεται σε αμέλεια και όχι σε πρόθεση απόκρυψης, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει μόνο χρηματική ποινή ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, να κρίνει την πράξη ατιμώρητη. Ωστόσο, η κρίση αυτή γίνεται κατά περίπτωση, και κανείς δεν μπορεί να βασιστεί σε αυτή την πιθανότητα.
Οι “συνεργοί” στο στόχαστρο
Ακόμη κι αν τρίτο πρόσωπο βοηθήσει —εν γνώσει του— στην υποβολή ψευδούς ή ελλιπούς δήλωσης, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και χρηματική ποινή. Αυτό σημαίνει πως λογιστές, συνεργάτες ή σύζυγοι που συμμετέχουν σε τέτοιες ενέργειες δεν εξαιρούνται από τις κυρώσεις.
Ένα σύστημα που «βλέπει τα πάντα»
Η φετινή καινοτομία στο Πόθεν Έσχες είναι η διασύνδεση των συστημάτων. Τα στοιχεία που δηλώνονται «τραβιούνται» αυτόματα από τράπεζες, Ε1, Ε9, Κτηματολόγιο και άλλες βάσεις δεδομένων. Έτσι, η πιθανότητα να περάσει απαρατήρητη μια ασυμφωνία είναι ελάχιστη.
Η Αρχή για το Ξέπλυμα Χρήματος έχει πλέον στη διάθεσή της εργαλεία διασταύρωσης σε πραγματικό χρόνο, γεγονός που καθιστά σχεδόν αδύνατη την απόκρυψη εισοδημάτων ή περιουσιακών στοιχείων. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ενεργοποιούνται αυτόματα όταν εντοπίζονται αναντιστοιχίες.
Προθεσμία που δεν συγχωρεί
Η 31η Οκτωβρίου είναι η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή της δήλωσης. Από την επόμενη κιόλας ημέρα, ενεργοποιούνται τα πρόστιμα για εκπρόθεσμη υποβολή, ενώ όσοι δεν υποβάλουν καθόλου δήλωση βρίσκονται αντιμέτωποι με ποινικές διώξεις.
Με απλά λόγια: δεν αρκεί να “έχεις σκοπό” να υποβάλεις τη δήλωση. Αν δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως και σωστά, το σύστημα θεωρεί ότι υπάρχει παράβαση.
Το μήνυμα του νόμου είναι σαφές
Η πολιτεία δείχνει αποφασισμένη να πατάξει την απόκρυψη περιουσίας. Το Πόθεν Έσχες έχει πάψει να είναι μια απλή τυπική υποχρέωση· είναι πλέον ένα εργαλείο διαφάνειας που συνοδεύεται από ποινικές ευθύνες και βαριές συνέπειες.
Οποιοσδήποτε υπόχρεος αμελήσει, αποκρύψει ή «πειράξει» τη δήλωσή του, παίζει κορώνα-γράμματα την ίδια του την περιουσία — και την ελευθερία του.
Συνοπτικά:
✅ Προθεσμία: 31 Οκτωβρίου
⚠️ Μη υποβολή ή ανακριβής δήλωση: φυλάκιση έως 10 χρόνια
Απόκρυψη άνω των 300.000€: δήμευση και βαριά πρόστιμα
Καλύτερα να προλάβεις, παρά να το μετανιώσεις αργά.
