Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ένα από τα πιο εκτεταμένα επιχειρησιακά σχέδια οικονομικού ελέγχου των τελευταίων ετών, με την κυβέρνηση να βάζει στο μικροσκόπιο χιλιάδες ΑΦΜ αγροτών που φέρονται να έλαβαν παρανόμως ευρωπαϊκές ενισχύσεις μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι πρώτες εντολές για επιστροφές ποσών θεωρείται πως είναι θέμα λίγων εβδομάδων.
Ελέγχους-εξπρές ξεκινά το κράτος
Σε συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και την Οικονομική Αστυνομία, η κυβέρνηση ενεργοποίησε ειδική task force για να φέρει εις πέρας το σχέδιο ανάκτησης των παράτυπων ενισχύσεων. Πλήρης διασταύρωση στοιχείων, αυστηροί έλεγχοι και νομικές ενέργειες περιλαμβάνονται στο σχέδιο, το οποίο οριστικοποιήθηκε κατά τη διάρκεια σύσκεψης στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
Το μοντέλο δράσης είναι σαφές: αρχικά στοχεύονται τα ΑΦΜ που έλαβαν τις μεγαλύτερες επιδοτήσεις. Κατόπιν η έρευνα επεκτείνεται στους υπόλοιπους δικαιούχους. Η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει και, σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, δεν πρόκειται να σταματήσει σύντομα.
Η ΑΑΔΕ παίρνει τα κλειδιά του ΟΠΕΚΕΠΕ
Το επόμενο βήμα είναι θεσμικό. Μέσα στην εβδομάδα, αναμένεται στη Βουλή διάταξη που προβλέπει την απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ, δίνοντας στην τελευταία πλήρη πρόσβαση σε όλα τα δεδομένα του Οργανισμού. Η κίνηση αυτή θα επιτρέψει την άμεση έναρξη κατασχέσεων λογαριασμών και περιουσιών, με στόχο την επιστροφή των παράνομα καταβληθέντων ποσών.
Ωστόσο, η ΑΑΔΕ δεν έχει τη δικαιοδοσία να παρέμβει σε υποθέσεις που ερευνώνται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, κάτι που λειτουργεί ως περιορισμός στη δράση της.
Κόκκινος συναγερμός για τις διασταυρώσεις
Οι πρώτες συγκρίσεις στοιχείων είναι ήδη σε εξέλιξη. Δεδομένα από δηλώσεις Ε9, μισθωτήρια για καλλιεργήσιμες εκτάσεις και φορολογικές δηλώσεις συγκρίνονται με πληροφορίες από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Το πιο δύσκολο κομμάτι, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι ο έλεγχος του ζωικού κεφαλαίου.
Είχαν κινηθεί πριν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν περίμενε την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για να κινηθεί. Πριν καν ξεκινήσει η διερεύνηση από τα ευρωπαϊκά όργανα, είχαν σταλεί στις αρμόδιες αρχές 5.200 ΑΦΜ για έλεγχο. Ο Παύλος Μαρινάκης επιβεβαιώνει ότι ερευνώνται και νομικά πρόσωπα, ενώ πολλά από τα ύποπτα περιστατικά εντοπίζονται την περίοδο 2019-2022.
Για παράδειγμα, το 2023 μπλοκαρίστηκαν 730 από τα 9.500 ύποπτα ΑΦΜ, έπειτα από απόφαση του τότε προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ Ευ. Σημανδράκου σε συνεννόηση με το Μέγαρο Μαξίμου. Η πολιτική απόφαση είναι ξεκάθαρη: να «ξηλωθεί» πλήρως το καθεστώς σκιών που επικρατούσε για δεκαετίες.
Πρωθυπουργική εντολή για κάθαρση
Η παρέμβαση της κυβέρνησης δεν είναι περιστασιακή, αλλά ενταγμένη σε στρατηγική απόφαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο ίδιος παρακολουθεί προσωπικά την πορεία των ερευνών, οι οποίες έχουν ήδη οδηγήσει εκατοντάδες υποθέσεις στη Δικαιοσύνη.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν:
– 7 καταδικαστικές αποφάσεις για την περίοδο 2019-2020,
– 279 υποθέσεις στην Κρήτη από το 2019 έως το 2021,
– 99 επίμαχα αγροτεμάχια στη Νάξο που οδήγησαν σε νέα δικογραφία,
– 2.365 άτομα που εισέπραξαν ψευδώς ενισχύσεις,
– 3.500 ΑΦΜ που αποκλείστηκαν από επιδοτήσεις το 2021 λόγω ισχυρών ενδείξεων απάτης,
– 2.021 περιπτώσεις με ανύπαρκτα ζώα το 2022 που οδηγήθηκαν στη Δικαιοσύνη.
Μαζικές απορρίψεις αιτήσεων
Η αυστηροποίηση των διαδικασιών είχε και άμεσες συνέπειες. Πάνω από 10.000 αιτήσεις απορρίφθηκαν, καθώς οι αιτούντες δήλωσαν ζωικό κεφάλαιο χωρίς να καταθέσουν αποδείξεις παραγωγής (γάλα ή κρέας). Επίσης, 2.654 περιπτώσεις κόπηκαν επειδή δεν πληρούσαν βασικά κριτήρια, ενώ πολλές ακόμη διερευνώνται από τις αρχές.
Η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να διασφαλίσει ότι το σύστημα ενισχύσεων θα πάψει να αποτελεί πεδίο αισχροκέρδειας. Το στοίχημα είναι διπλό: πολιτικό και κοινωνικό. Η επαναφορά της νομιμότητας στους αγροτικούς πόρους αποτελεί προτεραιότητα και δεν θα επιτραπεί η επανάληψη του ίδιου έργου με άλλους πρωταγωνιστές.
