Η κυβέρνηση ετοιμάζει εκπλήξεις για να αναστρέψει την αρνητική εικόνα που έχει στις νεότερες ηλικίες και να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη της πιο δύσπιστης γενιάς: των 17 έως 24 ετών. Δύο φιλόδοξα σχέδια βρίσκονται ήδη στα συρτάρια του Μαξίμου, και αν τελικά υλοποιηθούν, μπορεί να ανατρέψουν τις ισορροπίες. Μήπως ήρθε η ώρα οι νέοι να γίνουν πρωταγωνιστές;
Η σχέση των νέων με την πολιτική σκηνή μοιάζει με παγωμένο τοπίο. Η γενιά που ενηλικιώθηκε μέσα σε κρίσεις και αβεβαιότητα δεν συγχωρεί εύκολα. Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να τους πλησιάσει, οι νεαροί ψηφοφόροι κρατούν αποστάσεις. Κι όμως, το Μέγαρο Μαξίμου αναγνωρίζει ότι η νεολαία έχει μια συμβολική βαρύτητα που ξεπερνά τους αριθμούς. Η συμμετοχή της, έστω κι αν είναι περιορισμένη, μπορεί να σηματοδοτήσει το μέλλον.
Τα στατιστικά, άλλωστε, μιλούν μόνα τους: στις τελευταίες εκλογές, οι νέοι μέχρι 24 ετών αποδοκίμασαν καθαρά την κυβέρνηση. Από το σχεδόν 29% που είχε αποσπάσει η Νέα Δημοκρατία σε αυτό το ηλικιακό κομμάτι το 2023, σήμερα κινείται σε μονοψήφια επίπεδα, με τις πιο αισιόδοξες μετρήσεις να την τοποθετούν μόλις λίγο πάνω από το 10%. Το «χάσμα γενεών» στην κάλπη είναι βαθύτερο από ποτέ.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης φέρεται αποφασισμένος να ποντάρει σε δύο νέες ιδέες-κλειδιά: συμμετοχή και αλληλεγγύη. Η λογική είναι να σταλεί το μήνυμα πως οι νέοι όχι μόνο πρέπει να ακουστούν, αλλά και να συμμετάσχουν ενεργά στα κοινά. Αλλά πώς θα γίνει αυτό;
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή που μελετάται είναι η θέσπιση ποσόστωσης για τους νέους υποψηφίους. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028, το 15% των υποψηφίων θα πρέπει να είναι κάτω των 30 ετών. Πρόκειται για μια πρόταση που αν περάσει, θα δώσει βήμα στη νέα γενιά να διεκδικήσει ρόλο και λόγο στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια. Δεν θα πρόκειται απλώς για ένα «καθρεφτάκι για ιθαγενείς» – θα είναι μια έμπρακτη απόδειξη ότι η πολιτική ανοίγει τον δρόμο για ανανέωση.
Η πρόταση αυτή έρχεται να καλύψει το διαρκές αίτημα για «φρέσκα πρόσωπα». Ουσιαστικά, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένα τεστ πολιτικής ωριμότητας και για την ίδια την κοινωνία: θα εμπιστευτούμε, άραγε, τους νέους ή θα μείνουμε προσκολλημένοι στα ίδια πρόσωπα;
Η δεύτερη ιδέα που συζητείται είναι ακόμη πιο φιλόδοξη – και αφορά την «καρδιά» του κράτους: το Σύνταγμα. Στο πλαίσιο της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης που αναμένεται να ανοίξει από το 2025, εξετάζεται η θεσμοθέτηση της «διαγενεακής αλληλεγγύης». Τι σημαίνει αυτό; Στην πράξη, θα μπορούσε να μπει ένα φρένο στις μελλοντικές κυβερνήσεις, ώστε να μην επιβαρύνουν ανεξέλεγκτα τα δημοσιονομικά και –κατ’ επέκταση– το μέλλον των νέων.
Οι υποστηρικτές αυτής της ιδέας επισημαίνουν ότι η οικονομική σταθερότητα δεν μπορεί να είναι απλώς μια υπόσχεση προεκλογικών εκστρατειών. Πρέπει να προστατεύεται συνταγματικά. Αυτό θα στείλει, λένε, το μήνυμα πως οι μεγαλύτερες γενιές έχουν την υποχρέωση να διασφαλίσουν ότι η επόμενη γενιά δεν θα πληρώσει τον λογαριασμό.
Βέβαια, όλα αυτά είναι ακόμη στο στάδιο της συζήτησης. Στο Μαξίμου επικρατεί προβληματισμός: θα πείσουν τα μέτρα αυτά τους νέους; Θα τους κάνουν να σηκωθούν από τον καναπέ την ώρα της κάλπης; Ή μήπως θα τους φανεί άλλη μια κίνηση εντυπωσιασμού;
Όποια κι αν είναι η απάντηση, ένα είναι βέβαιο: το πολιτικό στοίχημα της κυβέρνησης περνάει μέσα από τη νεολαία. Κι αν το στοίχημα αυτό χαθεί, το πολιτικό κόστος μπορεί να αποδειχθεί βαρύ.
Οι πολιτικοί αναλυτές, από την πλευρά τους, βλέπουν σε αυτές τις προτάσεις μια έμμεση παραδοχή: η κυβέρνηση ξέρει ότι έχει χάσει έδαφος στους νέους και προσπαθεί να αλλάξει το αφήγημα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι επικοινωνιακές καμπάνιες που σχεδιάζονται για το φθινόπωρο θα δώσουν έμφαση στους νέους: από την εργασία και τους μισθούς, μέχρι το περιβάλλον και την κοινωνική ισότητα.
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν οι νέοι θα σταματήσουν να βλέπουν την πολιτική σαν «θέατρο για μεγάλους». Η αποχή και η αδιαφορία, άλλωστε, παραμένουν οι πιο σκληροί αντίπαλοι κάθε εκλογικής καμπάνιας. Αν η κυβέρνηση καταφέρει να σπάσει αυτόν τον κύκλο, ίσως καταφέρει και το πιο δύσκολο: να επαναφέρει την πίστη στη δημοκρατία και το συλλογικό όραμα.
Το μέλλον θα δείξει αν οι φιλόδοξες ιδέες του Μαξίμου είναι αρκετές για να εμπνεύσουν τη γενιά που σήμερα επιλέγει – επιδεικτικά – να απέχει. Μέχρι τότε, οι επόμενες κινήσεις θα παρακολουθούνται με μεγάλο ενδιαφέρον – και η επόμενη κάλπη θα κρίνει πολλά περισσότερα από απλά ποσοστά.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
