Ο Σωτήρης Κουρής, Αντιπεριφερειάρχης Κεφαλονιάς και Ιθάκης, μίλησε στον COSMOS 96,5 και στην εκπομπή COSMOS MAGAZINE, περιγράφοντας μια πραγματικότητα που στα νησιά του Ιονίου μοιάζει πλέον μόνιμη: αλλεπάλληλες κακοκαιρίες, εξαντλημένοι πόροι και μια περιοχή — η Κρανιά — που πλημμυρίζει ξανά και ξανά.
Η εικόνα που παρουσίασε δεν ήταν περιστασιακή. Ήταν δομική.
Διαδοχικά καιρικά φαινόμενα – ένας μηχανισμός σε διαρκή επιφυλακή
Από τις πρώτες εβδομάδες του έτους, η Περιφέρεια λειτουργεί ουσιαστικά σε καθεστώς διαρκούς επιχειρησιακής ετοιμότητας. Τα έντονα καιρικά φαινόμενα δεν εμφανίζονται μεμονωμένα· διαδέχονται το ένα το άλλο, δημιουργώντας σωρευτικές φθορές.
Οι βασικές επιπτώσεις εντοπίζονται σε:
-
οδικά δίκτυα
-
τεχνικά έργα
-
ρέματα και αποστραγγιστικές υποδομές
-
γεφυρώσεις και πρανή
Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας ενεργοποιείται με κάθε νέο κύμα κακοκαιρίας. Ιδιόκτητα μηχανήματα αλλά και μισθωμένος εξοπλισμός επιχειρούν καθημερινά σε κρίσιμα σημεία. Ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο κ. Κουρής, η επιχειρησιακή κινητοποίηση δεν αναιρεί το βασικό πρόβλημα: η χρηματοδότηση δεν επαρκεί για την κλίμακα των αναγκών.
5–7 εκατομμύρια ζητήθηκαν, 1 εγκρίθηκε
Για την περιοχή του Δήμου Αργοστολίου, μετά τις εκτεταμένες περσινές ζημιές, κατατέθηκε τεχνικό δελτίο με εκτιμώμενο προϋπολογισμό μεταξύ 5 και 7 εκατομμυρίων ευρώ. Το ποσό αυτό θα κάλυπτε:
-
αποκατάσταση γεφυριών
-
καθαρισμούς ρεμάτων
-
βραχοπροστασίες
-
κρίσιμες τεχνικές παρεμβάσεις
Η τελική έγκριση χρηματοδότησης, όμως, περιορίστηκε στο 1 εκατομμύριο ευρώ.
Σε τεχνικούς όρους, αυτό σημαίνει ιεράρχηση έργων και αναγκαστική αναβολή παρεμβάσεων. Δηλαδή αντιμετώπιση των πιο επείγοντων, αφήνοντας τις δομικές λύσεις για αργότερα.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Σκάλας, όπου μόνο για την αποκατάσταση ενός τοιχίου απαιτείται προϋπολογισμός περίπου 450.000 ευρώ. Πρόκειται για μεμονωμένη παρέμβαση που απορροφά σχεδόν το μισό διαθέσιμο κονδύλι για μια ολόκληρη γεωγραφική ενότητα.
Η Κρανιά: Το χρόνιο υδρολογικό αδιέξοδο
Το πιο ηχηρό σημείο της τοποθέτησης του Αντιπεριφερειάρχη αφορούσε την Κρανιά.
Η περιοχή δεν πλήττεται μόνο από την ένταση των βροχοπτώσεων. Αντιμετωπίζει και ένα χρόνιο πρόβλημα αλλοίωσης της φυσικής απορροής των υδάτων. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, παρεμβάσεις ιδιοκτητών σε ιδιωτικά κτήματα — όπως το κλείσιμο χαντακιών και μικρών φυσικών διαδρομών απορροής — έχουν διαταράξει τη ροή των ομβρίων.
Σε υδρολογικό επίπεδο, όταν διακόπτεται η φυσική αποστράγγιση, το νερό αναζητά εναλλακτικές διαδρομές. Αυτές συχνά είναι:
-
δρόμοι
-
χαμηλά σημεία οικισμών
-
κατοικίες
Αποτέλεσμα: κάθε ισχυρή βροχόπτωση μετατρέπεται σε πλημμυρικό επεισόδιο.
Από το συνολικό ποσό του 1 εκατομμυρίου ευρώ, 100.000 ευρώ διατέθηκαν αποκλειστικά για καθαρισμό ρεμάτων στην Κρανιά. Έγινε επίσης καθαρισμός φρεατίων. Όμως, όπως διευκρίνισε, απαιτείται συνολικός καθαρισμός αγωγών και ολοκληρωμένη παρέμβαση στο αποστραγγιστικό σύστημα.
Ο περιφερειακός Αργοστολίου επιβαρύνει το φαινόμενο
Ένας επιπλέον επιβαρυντικός παράγοντας είναι ο μεγάλος όγκος υδάτων που κατεβαίνει από τον περιφερειακό του Αργοστολίου.
Σε έντονα φαινόμενα, οι επιφανειακές απορροές από τον οδικό άξονα διοχετεύονται προς χαμηλότερα σημεία, αυξάνοντας δραματικά την πίεση στο ήδη επιβαρυμένο δίκτυο της Κρανιάς.
Χωρίς επαρκείς αγωγούς μεγάλης διατομής, η συσσώρευση είναι αναπόφευκτη.
Ο νέος κόμβος και η αντιπλημμυρική λύση
Στο σχεδιασμό του νέου κυκλοφοριακού κόμβου προβλέπεται και η κατασκευή μεγάλων αντιπλημμυρικών αγωγών. Η βασική αρχή του έργου είναι σαφής: ελεγχόμενη συλλογή των ομβρίων και απευθείας διοχέτευσή τους στη θάλασσα.
Τεχνικά, μια τέτοια παρέμβαση:
-
μειώνει τον χρόνο συγκέντρωσης υδάτων
-
αποσυμφορεί τοπικά δίκτυα
-
περιορίζει την υπερχείλιση σε κατοικημένες ζώνες
Ωστόσο, μέχρι την ολοκλήρωση τέτοιων έργων, η περιοχή παραμένει ευάλωτη.
Το πραγματικό δίλημμα
Η εικόνα που περιέγραψε ο κ. Κουρής δεν είναι απλώς ζήτημα κακοκαιρίας. Είναι ζήτημα:
-
επαρκούς χρηματοδότησης
-
σωστού πολεοδομικού ελέγχου
-
σεβασμού της φυσικής υδρολογίας
-
μακροπρόθεσμου σχεδιασμού
Όταν τα φαινόμενα γίνονται συχνότερα και εντονότερα, οι υποδομές που σχεδιάστηκαν για άλλες κλιματικές συνθήκες δοκιμάζονται στα όρια τους.
Η Κρανιά δεν πλημμυρίζει «τυχαία». Πλημμυρίζει γιατί το νερό δεν έχει πού να πάει.
Και μέχρι να ολοκληρωθούν τα αναγκαία έργα μεγάλης κλίμακας, κάθε δυνατή βροχή θα θυμίζει στους κατοίκους ότι το πρόβλημα δεν είναι περιστασιακό — είναι συστημικό.
