Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης φέρνει μεγάλες αλλαγές σε δήμους και περιφέρειες. Γιατί πάνω από το 30% των αντιδημάρχων αποχωρεί, ποιες είναι οι κρίσιμες προθεσμίες και τι αλλάζει στις αντιμισθίες.

Σεισμός στους Δήμους: Μαζικές παραιτήσεις αντιδημάρχων λόγω του νέου νόμου – Τι αλλάζει από τις 7 Ιουλίου

Ένα νέο τοπίο διαμορφώνεται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ν. 5314/2026), ο οποίος προκαλεί ήδη σοβαρές ανακατατάξεις στις διοικήσεις δήμων και περιφερειών σε όλη τη χώρα.

Οι νέες διατάξεις αλλάζουν ριζικά το καθεστώς των αιρετών, με αποτέλεσμα εκατοντάδες αντιδήμαρχοι και αντιπεριφερειάρχες να εξετάζουν ή να έχουν ήδη αποφασίσει να αποχωρήσουν από τις θέσεις τους, καθώς το νέο πλαίσιο καθιστά οικονομικά και υπηρεσιακά ασύμφορη την παραμονή τους.

Πάνω από το 30% των αντιδημάρχων οδηγείται εκτός διοίκησης

Σύμφωνα με πληροφορίες, περισσότεροι από τρεις στους δέκα αντιδημάρχους και αντιπεριφερειάρχες αναμένεται να αποχωρήσουν από τις θέσεις ευθύνης που κατέχουν.

Βασική αιτία αποτελεί το γεγονός ότι οι αντιμισθίες που προβλέπει ο νέος Κώδικας είναι σε πολλές περιπτώσεις χαμηλότερες από τις αποδοχές που λαμβάνουν οι ίδιοι στις οργανικές τους θέσεις στο Δημόσιο ή στον ιδιωτικό τομέα.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ήδη έντονο προβληματισμό στους δήμους, καθώς αρκετές διοικήσεις καλούνται να αντικαταστήσουν βασικά στελέχη μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι χάνουν το δικαίωμα επιλογής

Η μεγαλύτερη ανατροπή αφορά τους δημοσίους υπαλλήλους.

Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, όποιος δημόσιος υπάλληλος αναλαμβάνει καθήκοντα δημάρχου ή αντιδημάρχου τίθεται αυτοδίκαια σε αναστολή από την οργανική του θέση και διακόπτεται η μισθοδοσία του από την υπηρεσία.

Παράλληλα, καταργείται πλήρως η δυνατότητα να υπηρετεί κάποιος ως άμισθος αντιδήμαρχος, επιλογή που μέχρι σήμερα χρησιμοποιούσαν αρκετοί αιρετοί ώστε να διατηρούν τον κανονικό τους μισθό.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, περίπου το 80% των αντιδημάρχων και αντιπεριφερειαρχών που προέρχονται από τον δημόσιο τομέα επιλέγουν πλέον να επιστρέψουν στις οργανικές τους θέσεις αντί να παραμείνουν στη διοίκηση των δήμων.

Τι ισχύει για ένστολους και στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων

Ακόμη πιο αυστηρό είναι το νέο καθεστώς για τους αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων, τα στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας, του Πυροσβεστικού Σώματος και του Λιμενικού.

Εφόσον αποδεχθούν θέση αντιδημάρχου:

• διακόπτεται η μισθοδοσία τους,
• «παγώνει» η βαθμολογική τους εξέλιξη,
• δεν υπολογίζεται ο χρόνος της αυτοδιοικητικής θητείας για προαγωγές και μισθολογικές ωριμάνσεις.

Οι περιορισμοί αυτοί δεν ισχύουν για τους υπόλοιπους δημοσίους υπαλλήλους, ενώ οι συνταξιούχοι εξαιρούνται μέσω ειδικών διατάξεων.

Οι κρίσιμες ημερομηνίες

Η εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών προβλέπει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την εφαρμογή του νέου πλαισίου.

Οι βασικές προθεσμίες είναι:

• Έως τις 7 Ιουλίου 2026 εκδίδονται οι πράξεις αυτοδίκαιης αναστολής για δημάρχους και αντιδημάρχους που είναι δημόσιοι υπάλληλοι, μέλη ΔΕΠ, γιατροί του ΕΣΥ και ένστολοι.
• Έως τις 9 Ιουλίου 2026 οι δήμαρχοι του ιδιωτικού τομέα πρέπει να δηλώσουν αν θα επιλέξουν την αντιμισθία ή τις αποδοχές της εργασίας τους.
• Μέσα σε δέκα ημέρες από τις 7 Ιουλίου οι αντιδήμαρχοι του ιδιωτικού τομέα οφείλουν να αποφασίσουν αν θα λάβουν άδεια άνευ αποδοχών ή αν θα συνεχίσουν να εργάζονται λαμβάνοντας μόνο τα έξοδα παράστασης.

Αγώνας δρόμου για αντικαταστάσεις

Οι αλλαγές προκαλούν ήδη πονοκέφαλο στους δημάρχους, οι οποίοι καλούνται να ανακατανείμουν αρμοδιότητες και να αντικαταστήσουν όσους αποχωρούν, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα νομιμότητας στις αποφάσεις των δημοτικών αρχών.

Την ίδια στιγμή, ο νέος Κώδικας καταργεί και τη θέση του εντεταλμένου συμβούλου, περιορίζοντας σημαντικά τα διαθέσιμα διοικητικά εργαλεία των δημάρχων.

Έτσι, η μοναδική δυνατότητα που απομένει είναι η μεταβίβαση περιορισμένων αρμοδιοτήτων και δικαιωμάτων υπογραφής, γεγονός που αναμένεται να δυσκολέψει αισθητά την καθημερινή λειτουργία πολλών δήμων και περιφερειών τους επόμενους μήνες.