Ριζικές μεταρρυθμίσεις σε εκλογές, Δημόσιο και αυτοδιοίκηση ανακοίνωσε ο Θ. Λιβάνιος. Επιστολική και ηλεκτρονική ψήφος, αλλαγές στις αυτοδιοικητικές εκλογές και νέος τρόπος επιλογής προϊσταμένων.
Μεγάλες αλλαγές στο εκλογικό σύστημα και τη λειτουργία του Δημοσίου
Ένα ευρύ πακέτο μεταρρυθμίσεων που επηρεάζει τόσο το εκλογικό σύστημα όσο και τη λειτουργία του Δημοσίου παρουσίασε ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews και την εκπομπή «Συνδέσεις». Οι παρεμβάσεις που σχεδιάζει η κυβέρνηση περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την επιστολική ψήφο για τους Έλληνες του εξωτερικού, πιθανή εισαγωγή ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στις αυτοδιοικητικές εκλογές και αλλαγές στον τρόπο επιλογής προϊσταμένων στο Δημόσιο.
Σύμφωνα με τον υπουργό, βασικός στόχος είναι να διευκολυνθεί η συμμετοχή των πολιτών στις εκλογικές διαδικασίες, αλλά και να ενισχυθεί η διαφάνεια και η αξιοκρατία στη δημόσια διοίκηση.
Επιστολική ψήφος για τους Έλληνες του εξωτερικού
Η επιστολική ψήφος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που σχεδιάζονται. Όπως εξήγησε ο υπουργός Εσωτερικών, το μέτρο αναμένεται να εφαρμοστεί στις ευρωεκλογές, καθώς το σχετικό θεσμικό πλαίσιο ρυθμίζεται σε μεγάλο βαθμό από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, όταν πρόκειται για τις εθνικές εκλογές, η κατάσταση είναι πιο σύνθετη. Υπάρχουν νομικά ζητήματα που σχετίζονται με το Σύνταγμα και εξετάζεται κατά πόσο μπορεί να εφαρμοστεί το ίδιο σύστημα χωρίς συνταγματική αναθεώρηση. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση σκοπεύει να προτείνει την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου στο πλαίσιο της επόμενης διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος.
Η συγκεκριμένη αλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό και μέχρι σήμερα αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες προκειμένου να συμμετάσχουν στις εκλογές.
Διευκολύνσεις για τους ετεροδημότες
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί το υπουργείο Εσωτερικών είναι η διευκόλυνση των ετεροδημοτών, δηλαδή των πολιτών που κατοικούν και εργάζονται σε διαφορετικό δήμο από εκείνον όπου είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους.
Σήμερα, για να δημιουργηθεί εκλογικό τμήμα ετεροδημοτών απαιτείται να υπάρχουν τουλάχιστον 30 ψηφοφόροι από τον ίδιο δήμο. Στην πράξη αυτό συχνά δημιουργεί εμπόδια, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές ή νησιά όπου εργάζονται πολίτες από διαφορετικές περιοχές της χώρας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση εργαζομένων σε νησιά όπως η Μύκονος. Ένας πολίτης που κατάγεται από την Καστοριά και εργάζεται εκεί μπορεί να μην έχει τη δυνατότητα να ψηφίσει, εάν δεν βρεθούν αρκετοί συντοπίτες του ώστε να δημιουργηθεί εκλογικό τμήμα.
Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος εξετάζεται η δημιουργία ενός ενιαίου εκλογικού τμήματος ετεροδημοτών σε κάθε νησί ή σε μεγάλους δήμους, ώστε να διευκολύνεται η συμμετοχή περισσότερων ψηφοφόρων.
Το ζήτημα της αποχής
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στο φαινόμενο της αποχής από τις εκλογές, το οποίο τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει αυξητικές τάσεις. Όπως σημείωσε, οι λόγοι είναι διαφορετικοί για κάθε πολίτη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η αποχή σχετίζεται με πολιτικές επιλογές ή απογοήτευση από το πολιτικό σύστημα. Σε άλλες όμως οφείλεται σε πρακτικά εμπόδια, όπως η απόσταση από τον τόπο ψηφοφορίας ή επαγγελματικές υποχρεώσεις.
Η κυβέρνηση, όπως υπογράμμισε, επιχειρεί να αξιοποιήσει όλα τα θεσμικά εργαλεία ώστε όσοι πολίτες επιθυμούν να ψηφίσουν να μπορούν να το κάνουν χωρίς εμπόδια.
Ριζικές αλλαγές στις αυτοδιοικητικές εκλογές
Σημαντικές αλλαγές σχεδιάζονται και για τις αυτοδιοικητικές εκλογές. Μία από τις βασικές προτάσεις είναι η κατάργηση του δεύτερου γύρου.
Με το νέο σύστημα, δήμαρχοι και περιφερειάρχες θα μπορούν να εκλέγονται από την πρώτη Κυριακή εφόσον συγκεντρώνουν ποσοστό 42%. Σε περίπτωση που κανένας συνδυασμός δεν πετύχει αυτό το ποσοστό, θα λαμβάνεται υπόψη και η δεύτερη εναλλακτική ψήφος που θα μπορεί να επιλέγει ο ψηφοφόρος στο ψηφοδέλτιο.
Το σύστημα αυτό έχει στόχο να μειώσει το κόστος και την πολυπλοκότητα των εκλογικών διαδικασιών, ενώ παράλληλα επιδιώκει να εξασφαλίσει ευρύτερη αντιπροσώπευση.
Ηλεκτρονική ψηφοφορία στο μέλλον
Ένα ακόμη σχέδιο που βρίσκεται υπό εξέταση είναι η εφαρμογή ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028.
Σύμφωνα με την πρόταση, θα δημιουργηθούν περίπου 400 εκλογικά τμήματα σε όλη τη χώρα, στα οποία οι πολίτες θα ψηφίζουν μέσω ηλεκτρονικών συστημάτων. Στα εκλογικά κέντρα θα υπάρχει ειδικός χώρος ψηφοφορίας με τάμπλετ αντί για τα παραδοσιακά ψηφοδέλτια.
Η τεχνολογία αυτή, εφόσον εφαρμοστεί, αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών, μειώνοντας τον χρόνο καταμέτρησης των ψήφων και απλοποιώντας τη διαδικασία.
Νέο σύστημα εκλογικών περιφερειών
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη μεταρρύθμιση που αφορά τις τριεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Η εφαρμογή του συγκεκριμένου συστήματος προγραμματίζεται να ξεκινήσει από τις εθνικές εκλογές του 2031.
Η αλλαγή αυτή εντάσσεται σε μια συνολικότερη προσπάθεια αναμόρφωσης του εκλογικού χάρτη της χώρας, με στόχο τη δικαιότερη εκπροσώπηση των πολιτών.
Αξιοκρατία στην επιλογή προϊσταμένων στο Δημόσιο
Παράλληλα με τις εκλογικές μεταρρυθμίσεις, το υπουργείο Εσωτερικών ετοιμάζει και αλλαγές στον τρόπο επιλογής στελεχών στη δημόσια διοίκηση.
Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες εβδομάδες. Σύμφωνα με το σχέδιο, οι κρίσεις για τις θέσεις προϊσταμένων θα πραγματοποιούνται μέσω γραπτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού που θα διοργανώνει το ΑΣΕΠ.
Στόχος είναι να ενισχυθεί η αξιοκρατία και να επιλεγούν στελέχη με τα κατάλληλα προσόντα για τη διοίκηση των δημόσιων υπηρεσιών.
Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Τέλος, ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η μεταρρύθμιση αυτή στοχεύει στον σαφή διαχωρισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους και αυτοδιοίκησης, αλλά και στη σωστή κατανομή πόρων.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι με αυτόν τον τρόπο θα βελτιωθεί η λειτουργία των δήμων και των περιφερειών, ενώ θα ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης σε τοπικό επίπεδο.
Οι αλλαγές που προωθούνται συνθέτουν ένα ευρύ σχέδιο μεταρρυθμίσεων που, εφόσον υλοποιηθεί, αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το πολιτικό και διοικητικό σύστημα της χώρας.
