Ένα τεράστιο κύμα ανησυχίας έχει προκαλέσει το νέο Προεδρικό Διάταγμα για τους μικρούς οικισμούς της χώρας, καθώς αλλάζει ριζικά τα δεδομένα για όσους έχουν περιουσίες εκτός του ιστορικού πυρήνα τους. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προσπαθεί τώρα να “σώσει την παρτίδα” με νέα νομοθετική ρύθμιση.
Όπως αποκάλυψε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, προωθείται σχέδιο ενσωμάτωσης ακινήτων που, αν και βρίσκονται στα όρια των οικισμών, κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν εκτός σχεδίου. Όλα ξεκίνησαν με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που, με μια σειρά κρίσεων από το 2005 μέχρι σήμερα, ακύρωσε τις παλιές οριοθετήσεις των οικισμών από τους Νομάρχες, κρίνοντάς τες άκυρες.
Μετά από δεκαετίες ασαφειών, το νέο Προεδρικό Διάταγμα 194/2025 ήρθε να βάλει τάξη, αλλά και να φέρει τριγμούς. Αν και διασφαλίζει τον ιστορικό κορμό των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων, φέρνει τα πάνω κάτω για πολλές περιουσίες που βρίσκονται στη λεγόμενη “περιφερειακή ζώνη” τους.
Σύμφωνα με το ΠΔ, οι οικισμοί χωρίζονται πλέον σε τρεις βασικές ζώνες:
Ζώνη Α: Τα τμήματα που υπήρχαν πριν το 1923, δηλαδή οι παραδοσιακοί πυρήνες.
Ζώνη Β και Β1: Τα τμήματα που αναπτύχθηκαν από το 1923 έως το 1983, τόσο συνεκτικά όσο και διάσπαρτα.
(Η πρώην Ζώνη Γ, που αφορούσε μεταγενέστερες επεκτάσεις, αποσύρθηκε.)
Το πρόβλημα ξεσπά στις εκτάσεις που βρίσκονταν εκτός της συνεκτικής ζώνης. Πολλοί ιδιοκτήτες κινδυνεύουν να δουν τα οικόπεδά τους να “υποβαθμίζονται” σε απλά αγροτεμάχια, χωρίς καμία δυνατότητα δόμησης.
Και αν όσοι έχουν ήδη χτίσει δεν έχουν λόγο να ανησυχούν, οι υπόλοιποι – όσοι αγόρασαν οικόπεδα με προοπτική οικοδόμησης – βρίσκονται αντιμέτωποι με τεράστιες οικονομικές απώλειες. Η αβεβαιότητα για το αν οι εκτάσεις τους θα θεωρηθούν τελικά εντός ή εκτός σχεδίου έχει “παγώσει” την αγορά γης και δημιουργεί σοβαρές κοινωνικές εντάσεις.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος, σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, προσπάθησε να καθησυχάσει τους πολίτες, λέγοντας ότι το υπουργείο μελετά ειδική ρύθμιση, προκειμένου να εντάξει στον οικιστικό ιστό ακίνητα που συνδέονται γεωγραφικά και οικιστικά με τα ήδη υφιστάμενα όρια. «Στόχος μας είναι να προστατεύσουμε την ιδιοκτησία κάθε Έλληνα, μέσα στο πλαίσιο της νομιμότητας και με απόλυτο σεβασμό στις αποφάσεις του ΣτΕ», τόνισε χαρακτηριστικά.
Η νέα ρύθμιση θα βασιστεί σε επιστημονικά κριτήρια και θα επιχειρήσει να ενσωματώσει ακίνητα που, αν και σήμερα φαίνονται αποκομμένα, στην πραγματικότητα βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με τους οικισμούς. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες ιδιοκτησίες ίσως τελικά διασωθούν από την απόλυτη απαξίωση.
Ταυτόχρονα, σχεδιάζεται η δημιουργία ειδικών Περιοχών Ελέγχου Χρήσεων (ΠΕΧ) για τις εκτάσεις που τελικά θα μείνουν εκτός ορίων οικισμού. Σε αυτές τις περιοχές, παρόλο που δεν θα ισχύουν οι όροι δόμησης των εντός οικισμού οικοπέδων (π.χ. μικρά εμβαδά, πυκνή δόμηση), θα επιτρέπεται περιορισμένη δόμηση υπό όρους. Η αρτιότητα σε αυτές τις περιοχές αναμένεται να κυμαίνεται από 2 έως 4 στρέμματα, προσφέροντας μια ενδιάμεση λύση ανάμεσα στο “χτίζω όπως θέλω” και στο “δεν μπορώ να κάνω τίποτα”.
Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ φαίνεται αποφασισμένη να προχωρήσει άμεσα, προκειμένου να αποτρέψει κοινωνικές εκρήξεις και μαζικές προσφυγές στα δικαστήρια. Το στοίχημα είναι να βρεθεί η χρυσή τομή μεταξύ της προστασίας του περιβάλλοντος, της τήρησης των αποφάσεων του ΣτΕ και της υπεράσπισης της ιδιωτικής περιουσίας.
Πάντως, το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Εδώ και δεκαετίες, οι αυθαίρετες ή ελλιπείς οριοθετήσεις δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μείγμα αβεβαιότητας στην ύπαιθρο. Το ΠΔ 194/2025 επιχειρεί να διορθώσει ένα μέρος αυτής της παθογένειας, αλλά είναι φανερό ότι χωρίς ευέλικτες και δίκαιες ρυθμίσεις, θα αφήσει πίσω του πολλές “καμένες γαίες” και δυσαρεστημένους πολίτες.
Όλοι πλέον περιμένουν τις τελικές κινήσεις του υπουργείου και τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία αναμένεται να κρίνει το μέλλον χιλιάδων ακινήτων σε όλη τη χώρα.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
