Ριζικές αλλαγές αναμένονται στο εκλογικό τοπίο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς το Υπουργείο Εσωτερικών προωθεί ένα νέο νομοσχέδιο που ανατρέπει τα δεδομένα των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών. Αν όλα κυλήσουν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, μέσα στο καλοκαίρι θα ψηφιστεί μια μεταρρύθμιση που υπόσχεται να βάλει τέλος στη διαδικασία των δύο Κυριακών και να φέρει μια πιο άμεση και αποτελεσματική διαδικασία ανάδειξης δημάρχων και περιφερειαρχών.
Τι αλλάζει: Ένας γύρος, μια ψήφος, ένα αποτέλεσμα
Η καρδιά της μεταρρύθμισης είναι η πλήρης κατάργηση του δεύτερου γύρου. Αντί για δύο Κυριακές, όπου οι πολίτες καλούνται ξανά στις κάλπες για να επιλέξουν ανάμεσα στους δύο επικρατέστερους, πλέον όλα θα κρίνονται σε μία και μόνη εκλογική αναμέτρηση.
Το σχέδιο του Υπουργείου περιλαμβάνει έναν μηχανισμό που εξασφαλίζει την εκλογή του νικητή μέσα από έναν γύρο ψηφοφορίας, μέσω ενός νέου μοντέλου που βασίζεται στη λεγόμενη «εναλλακτική ψήφο». Πρόκειται για μια προαιρετική επιλογή που ο ψηφοφόρος μπορεί να κάνει κάτω από την κύρια επιλογή του ψηφοδελτίου: δηλώνει δηλαδή ποιον άλλον υποψήφιο θα προτιμούσε, σε περίπτωση που ο πρώτος του δεν τα καταφέρει.
Το “κόλπο” της εναλλακτικής ψήφου – Πώς λειτουργεί
Αν ο βασικός υποψήφιος που ψήφισε ένας πολίτης αποκλειστεί από την κατανομή επειδή δεν συγκέντρωσε επαρκές ποσοστό, τότε η δεύτερη επιλογή του – η εναλλακτική ψήφος – μεταφέρεται αυτόματα στους δύο επικρατέστερους συνδυασμούς. Έτσι, δημιουργείται ένα «νοητό» δεύτερο στάδιο, χωρίς την ανάγκη να ξαναστηθούν κάλπες.
Το Υπουργείο εξετάζει ποια θα είναι η ελάχιστη απαιτούμενη επίδοση για να θεωρηθεί κάποιος νικητής από τον πρώτο γύρο. Τα σενάρια περιλαμβάνουν ποσοστά όπως 42%, 43% ή ακόμη και το παραδοσιακό 50% συν ένα.
Ένα παράδειγμα για να γίνει κατανοητό: Αν σε έναν Δήμο τέσσερις υποψήφιοι συγκεντρώσουν 38%, 29%, 20% και 13%, οι δύο πρώτοι παραμένουν στην κούρσα. Τότε, οι εναλλακτικές ψήφοι όσων στήριξαν τους δύο τελευταίους προστίθενται στις τελικές επιδόσεις των πρώτων δύο, κρίνεται ο τελικός νικητής και αποφεύγεται πλήρως η επαναληπτική ψηφοφορία.
Οι στόχοι πίσω από τη μεταρρύθμιση
Η κυβέρνηση βλέπει πολλαπλά οφέλη από αυτό το νέο μοντέλο. Πρώτα απ’ όλα, μειώνεται σημαντικά το κόστος των εκλογικών διαδικασιών, καθώς δε θα απαιτούνται δεύτερες Κυριακές με όλο το διοικητικό και οικονομικό βάρος που αυτό συνεπάγεται.
Επιπλέον, ευνοείται η συμμετοχή των πολιτών. Πολλοί είναι αυτοί που αποφεύγουν να πάνε στις κάλπες για δεύτερη φορά, ειδικά αν ο υποψήφιος της προτίμησής τους δεν συνεχίζει στον δεύτερο γύρο. Με την απλοποίηση της διαδικασίας, η κυβέρνηση εκτιμά πως οι πολίτες θα κινητοποιηθούν ευκολότερα, γνωρίζοντας ότι η ψήφος τους – ακόμα και ως δεύτερη επιλογή – θα μετρήσει.
Περισσότερη ουσία, λιγότερο θέαμα;
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο της νέας πρότασης είναι πως ενδέχεται να αλλάξει και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα προεκλογικά επιτελεία. Η ανάγκη για συνεργασίες και προγραμματικές συγκλίσεις θα ενταθεί ήδη από την προεκλογική περίοδο, καθώς οι υποψήφιοι θα κυνηγούν όχι μόνο την πρώτη ψήφο, αλλά και τη «δεύτερη ευκαιρία» που τους προσφέρει η εναλλακτική ψήφος.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερες συγκρούσεις και περισσότερο ουσιαστικό διάλογο για τις τοπικές πολιτικές, αφού κανείς δεν θα μπορεί να αγνοήσει τους μικρότερους συνδυασμούς – οι ψήφοι τους θα αποδειχθούν καθοριστικοί.
Τι σημαίνει αυτό για τους δήμους και τις περιφέρειες;
Η εφαρμογή του νέου εκλογικού μοντέλου υπόσχεται γρηγορότερη ανάδειξη δημάρχων και περιφερειαρχών, σταθερότερο πολιτικό περιβάλλον και καλύτερο σχεδιασμό από την πρώτη μέρα μετά τις εκλογές. Δεν θα υπάρχουν περίοδοι αβεβαιότητας ανάμεσα στους δύο γύρους, ούτε παρατεταμένες πολιτικές διαπραγματεύσεις.
Κάθε πέντε χρόνια, οι τοπικές κοινωνίες θα εκλέγουν με μια ενιαία διαδικασία τα πρόσωπα που θα τους εκπροσωπούν, και το αποτέλεσμα θα είναι άμεσο και σαφές.
Μάθετε τα πάντα για ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ – ΔΥΠΑ – ΟΠΕΚΑ – ΟΑΕΔ – ΕΦΚΑ εδώ
