Σφοδρές αντιδράσεις και έντονη ανησυχία προκαλεί στην Κεφαλονιά και την Ιθάκη το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό, με επαγγελματίες του κλάδου να κάνουν λόγο για ρυθμίσεις που απειλούν ευθέως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη μικροϊδιοκτησία και τη βιωσιμότητα των νησιωτικών περιοχών.
Ο Πρόεδρος των Ιδιοκτητών Τουριστικών Καταλυμάτων Κεφαλονιάς και Ιθάκης και Α’ Αντιπρόεδρος της Συνομοσπονδίας Τουριστικών Καταλυμάτων Ελλάδος, Δημήτρης Ατσάρος, μιλώντας στον InKefalonia 89,2 και στην εκπομπή «Μέρα Μεσημέρι» με τη δημοσιογράφο Ελευθερία Κουλουριώτου, εξαπέλυσε σκληρή κριτική κατά του σχεδίου που προωθεί η κυβέρνηση, προειδοποιώντας για σοβαρές επιπτώσεις στον τουριστικό χάρτη των Ιονίων Νήσων.
«Δεν έγινε ποτέ ουσιαστική διαβούλευση»
Σύμφωνα με τον κ. Ατσάρο, το νέο χωροταξικό πλαίσιο σχεδιάστηκε χωρίς πραγματική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και των επαγγελματικών φορέων, ενώ – όπως υποστήριξε – οι παρουσιάσεις προς τους τοπικούς εκπροσώπους έγιναν όταν το σχέδιο ήταν ήδη ουσιαστικά ολοκληρωμένο.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η διαδικασία ξεκίνησε εν μέσω τουριστικής περιόδου το 2024, σε μια περίοδο όπου οι επαγγελματίες αδυνατούσαν να ασχοληθούν εις βάθος με ένα τόσο κρίσιμο και τεχνικά σύνθετο ζήτημα. Παράλληλα, σημείωσε πως ούτε οι πανελλαδικοί φορείς του τουρισμού είχαν ενημερωθεί εγκαίρως ώστε να καταθέσουν ουσιαστικές προτάσεις.
«Γκρίζο τοπίο» με τη φέρουσα ικανότητα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη λεγόμενη «φέρουσα ικανότητα», έναν όρο που – όπως είπε – εισάγεται πλέον δυναμικά στο νέο χωροταξικό, χωρίς όμως να συνοδεύεται από σαφή επιστημονικά κριτήρια και ενιαία μεθοδολογία εφαρμογής.
Ο ίδιος τόνισε πως η φέρουσα ικανότητα δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν απλό αριθμό κλινών ανά περιοχή, αλλά θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη κρίσιμους παράγοντες όπως:
- οι υποδομές,
- η επάρκεια νερού,
- η διαχείριση απορριμμάτων,
- το οδικό δίκτυο,
- και η συνολική ανθεκτικότητα κάθε τόπου.
«Ο τουρισμός γίνεται πρόβλημα όταν το κράτος απουσιάζει από τις υποδομές και τον σχεδιασμό», υπογράμμισε, φέρνοντας ως παράδειγμα την Κεφαλονιά, όπου – όπως είπε – βασικά ζητήματα παραμένουν άλυτα εδώ και χρόνια.
«Καταστρέφεται η μικροϊδιοκτησία»
Ένα από τα σημεία που προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τις αλλαγές στην εκτός σχεδίου δόμηση για τουριστική χρήση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Δημήτρης Ατσάρος, το ελάχιστο όριο αρτιότητας αυξάνεται σε πολλές περιπτώσεις από τα 4 στα 8 στρέμματα, ενώ σε ορισμένες περιοχές μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 12 ή 16 στρέμματα.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη ουσιαστικά οδηγεί σε απαξίωση των μικρών ιδιοκτησιών και ενισχύει τη συγκέντρωση γης σε μεγαλύτερους επενδυτές.
«Ένας άνθρωπος που διαθέτει τέσσερα στρέμματα δεν θα μπορεί πλέον να αξιοποιήσει τουριστικά την περιουσία του», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας φόβους για πιέσεις σε μικρούς ιδιοκτήτες ώστε να πουλήσουν ή να συνενώσουν τις εκτάσεις τους.
«Μπλόκο» στα μικρά τουριστικά καταλύματα
Στο στόχαστρο της κριτικής μπήκαν και οι νέες ρυθμίσεις για τα ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα, καθώς – σύμφωνα με τον κ. Ατσάρο – το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι κλίνες των μη κύριων ξενοδοχειακών καταλυμάτων δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν τις αντίστοιχες ξενοδοχειακές κλίνες κάθε περιοχής.
Όπως τόνισε, αυτό δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα κυρίως στα μικρά νησιά και στις οικογενειακές επιχειρήσεις, όπου ο τουρισμός βασίζεται διαχρονικά στα μικρά καταλύματα και όχι στις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες.
Μάλιστα, έφερε ως παραδείγματα την Ιθάκη, τη Σύμη, τους Λειψούς και την Αστυπάλαια, προειδοποιώντας ότι στην πράξη το νέο σύστημα μπορεί να «παγώσει» την ανάπτυξη νέων μικρών μονάδων.
Airbnb, νερό και υποδομές στο επίκεντρο
Ο πρόεδρος των ιδιοκτητών καταλυμάτων αναφέρθηκε και στη ραγδαία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb, επισημαίνοντας ότι στην Κεφαλονιά οι διαθέσιμες κλίνες των βραχυχρόνιων μισθώσεων ξεπερνούν πλέον εκείνες των ξενοδοχείων και των ενοικιαζόμενων δωματίων μαζί.
Όπως είπε, δεν υπάρχει αντίθεση στη λειτουργία των Airbnb, ωστόσο – κατά τον ίδιο – απαιτούνται κοινοί κανόνες και ουσιαστικοί μηχανισμοί ελέγχου ώστε να αποφευχθεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός απέναντι στις νόμιμες τουριστικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, άσκησε κριτική και για το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, σημειώνοντας ότι πολλές από τις προβλέψεις για αφαλάτωση, ανακύκλωση νερού ή περιορισμούς χρήσης παραμένουν απλές «συστάσεις» χωρίς δεσμευτικό χαρακτήρα.
Αγώνας δρόμου μέχρι το τέλος της διαβούλευσης
Η δημόσια διαβούλευση για το νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο ολοκληρώνεται στις 25 Μαΐου, ενώ – σύμφωνα με τις πληροφορίες που μετέφερε ο κ. Ατσάρος – στόχος της κυβέρνησης είναι να προχωρήσει η διαδικασία έως τα τέλη Ιουνίου.
Ήδη στην Κεφαλονιά πραγματοποιούνται συνεδριάσεις δημοτικών συμβουλίων και επαφές φορέων, με στόχο να καταγραφούν ενστάσεις και προτάσεις αλλαγών πριν την οριστικοποίηση του σχεδίου.
Ο ίδιος πάντως εμφανίστηκε ιδιαίτερα προβληματισμένος για την τελική μορφή του πλαισίου, υπογραμμίζοντας πως μόνο μέσα από οργανωμένες και συντονισμένες αντιδράσεις σε πανελλαδικό επίπεδο μπορούν να υπάρξουν ουσιαστικές διορθώσεις.
